Sa mga paaralan, trabaho, tanggapan ng gobyerno, at mga palaro, madalas makitang nakataas ang pula, itim, at dilaw na bandila kasabay ng bandila ng Australia. Ito ang Aboriginal flag, sagisag ng mga Aboriginal na mamamayan at ng kanilang malalim na ugnayan sa lupa, komunidad, at mga kwento ng kanilang pinagmulan.
Key Points
- Ang Aboriginal flag ay isa sa tatlong opisyal na pambansang bandila ng Australia.
- Ginawa ito noong 1971 bilang simbolo ng protesta para sa karapatan sa lupa, at naging opisyal na “Flag of Australia” noong 1995.
- Ang itim, pula, at dilaw nitong disenyo ay sumasagisag sa mga Aboriginal People, sa lupang tinatawag nilang Country, at sa araw.
- Mula sa pagiging simbolo ng protesta, naging tanda na rin ito ng pagmamalaki, pagtanggap o welcome, at pagiging kabilang o belonging, at ngayon ay malaya na itong magamit matapos ang kampanyang “Free the Flag.”
Sa Australia, may tatlong opisyal na national flags:
- Ang Australian national flag
- Ang Aboriginal flag
- Ang Torres Strait Islander flag
Para sa maraming Aboriginal people, ang Aboriginal flag ay hindi lang basta simbolo, isa rin itong araw-araw na paalala ng lakas, pag-survive, at pagkakakilanlan.
Ano ang kahulugan ng Aboriginal flag?
Ang Aboriginal flag ay hinati sa dalawang pantay na bahagi, itim sa itaas, pula sa ibaba, at may dilaw na bilog sa gitna.
- Ang black o itim ay sumasagisag sa Aboriginal people
- Ang yellow o dilaw ay araw
- Ang red o pula ay sumasagisag sa lupa at sa ugnayan ng mga Aboriginal na tao sa Country (lupang kanilang kinabibilangan at pinagmulan).
Ang emerging artist na si Jade Brennan, isang Gomeroi at Fijian na artist, ay nagsabi na ang mga bandila ay sumisimbolo ng pagkakakilanlan.
When I see the flag, I see my Country, I see my people and I see the sun, which is the creation. You know it's what the sun is, what brings people and our land together.Jade Brennan
"It’s something that we carry. Our land is so important to us… having the flag is basically displaying who we are.”
Ang Wonnarua woman nas si Aunty Susan Kendall, na lumaki sa Condobolin sa regional New South Wales, ay naaalala ang panahong hindi pa laganap ang presensya ng bandila.
Ang una niyang alaala ng Aboriginal flag ay hindi sa classroom o sa mga opisina ng gobyerno, kundi sa telebisyon habang may mga protesta.
“I actually saw the flag on telly in a protest... all the media back in the day was negative. It was about these people protesting. And here’s this flag that to me looked like a German flag, but it wasn’t quite a German flag. That was my first experience seeing an Aboriginal flag.”
Nang siya ay naging guro, bihira pa ring pag-usapan ang Aboriginal education at ang bandila.
“In the beginning of my teaching experience, it wasn’t a subject,” she says. “It was…’by the way, here’s a colouring-in, it’s an Aboriginal flag. Does anyone know the colours and what they stand for?’ That was as far as Aboriginal education went in the early days.”
Para kay Brennan, nakikita niya ang Aboriginal flag sa iba’t ibang lugar.
“Seeing the flag on clothing or temporary tattoos at school, we would trade them in the bathrooms. It’s comforting to know who’s with you, especially when we all look different.”
Habang naaalala pa ni Aunty Susan ang paglikha ng bandila, mas nakasanayan naman ng mga mas batang Aboriginal na laging kasama nila ito habang lumalaki sila. Ayon kay Jade Brennan, palagi nang nandiyan ang Aboriginal flag:
“I think I saw it most in the area I grew up in, in Matraville, going down to Kajaga, I used to go to this daycare there and I just remember there used to be this big Koori [Aboriginal] flag mural. And it was so big, it was overwhelming for my little body.”
Kailan ba nagsimulang makita ang bandila sa maraming lugar?
Nang maging opisyal ang Aboriginal flag noong 1995, napansin ni Aunty Susan ang maliliit na pagbabago.
“When the flag became official and the flags were flying you sort of noticed. The Council has the flag flying. You saw it once and you just thought, that’s great.”
Ngayon, karaniwan na lang makita ang Aboriginal flag araw-araw, ayon kay Aunty Susan.
You see the little Aboriginal flag stickers on cars. I just love that.Aunty Susan Kendall
"I love seeing that and everybody knows, whether they accept it or are proud of it, it doesn’t matter, it’s there now, it’s legal. It’s the Aboriginal flag. It represents our people.”
Para kay Brennan, mahalaga na makita ng mga kabataang First Nations ang mga bandila bilang tanda ng pagtanggap sa kanila sa mga pampublikong lugar.
“When I go into a space, I want to feel accepted, and knowing that the flag is out there…usually they’re out in front where you’re welcomed in.”
Para kina Aunty Susan at Jade, ang bandila sa mga pampublikong lugar, sa labas ng mga paaralan, sa mga tulay, sa mga rally, pati sa mga damit at tattoo, ay naging pinagmumulan ng pagmamalaki o pride at koneksyon.
Sino ang may ari o gumawa ng Aboriginal flag?
Sa loob ng maraming taon, naging isyu ang Aboriginal flag kung sino ang puwedeng gumamit nito.
Si Uncle Harold Thomas, ang nagdisenyo ng bandila, ang may copyright nito at kalaunan ay nagbigay ng lisensya sa isang pribadong kumpanya na kumokontrol sa paggamit nito sa mga produkto. Dahil dito, may mga Aboriginal na organisasyon na minsang napipigilan o pinagbabayad bago nila magamit ang bandila.
Bilang tugon dito, inilunsad ng Aboriginal-led fashion brand na Clothing The Gaps at kanilang mga kaalyado ang “Free the Flag” campaign. Layunin nitong gawing malayang magamit ang Aboriginal flag ng mga Aboriginal na tao at komunidad, at itulak ang gobyerno na ituring ito tulad ng ibang pambansang bandila, hindi lang isang pribadong logo.
Pagkalipas ng maraming taon ng kampanya at panawagan ng publiko, inanunsyo ng pamahalaang Commonwealth noong 2022 na nakuha na nito ang copyright ng Aboriginal flag mula kay Uncle Harold Thomas.
Dahil dito:
- Malaya nang magamit ang Aboriginal flag sa publiko tulad ng Australian national flag
- Puwede na itong ilagay sa damit, sining, at produkto nang walang bayad
- At ligtas na magamit ito ng mga Aboriginal people nang walang takot sa legal na kaso
Sa pagbalik-tanaw, sabi ni Aunty Susan, nakatulong ang bandila sa pag-unawa ng mga tao, pero marami pang kailangang gawin.
“The Aboriginal flag means something. Everybody now knows what it’s about, who it represents. Enjoy and learn culture, especially Aboriginal culture, because this is where you’re living. Understand it... you don’t have to live it, but understand it and be proud—proud to be here and proud of your own flag.”
Para sa mga bagong migrante, ang Aboriginal flag ay paanyaya na kilalanin na nasa lupang Aboriginal ka.
Inaanyayahan ka nitong alamin ang pangalan ng lokal na Nation o Nations kung saan ka nakatira, at makita ang mga Aboriginal na tao bilang mahalagang bahagi ng kuwento ng Australia, nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap.
Mag-subscribe o i-follow ang Australia Explained podcast para sa mahahalagang impormasyon at tips sa pagsisimula ng bagong buhay sa Australia.
May mga tanong o ideya kang gustong itampok? Mag-email sa australiaexplained@sbs.com.au
📢 Where to Catch SBS Filipino
🔊 On Air – Tune in to SBS Filipino on radio stations across Australia and website live stream, and TV Channel 302 from 10 AM to 11 AM AEST daily.
📲 Catch up episodes and stories – Visit sbs.com.au/filipino or stream on Spotify, Apple Podcasts, Youtube Podcasts, and SBS Audio app.
📣 Follow Us on Social Media – Stay updated by following us on Facebook and Instagram.
