Ομιλία για τους ANZACs και την προσφορά τους στον αγώνα της Ελλάδας ενάντια στην φασιστική λαίλαπα το 1941 έδωσε πρόσφατα στα Τέμπη ο παγκοσμίου φήμης καθηγητής Νίκος Λυγερός. Τίτλος της ομιλίας του: «Οι ANZACs ως στρατηγική θυσία για την Ελλάδα». Ο καθ. Λυγερός μίλησε στο πρόγραμμά μας για το εάν και πώς θυμάται και τιμά η Ελλάδα τους Αυστραλούς που πολέμησαν στο έδαφός της, πολλοί απ΄τους οποίους έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι.
Μετά απο 77 χρόνια, ο δήμος Τεμπών τοποθέτησε μνημείο κοντά στο χωριό Αμπελάκια ως ένδειξη τιμής στην μνήμη των Αυστραλών, Νεοζηλανδών και Βρετανών που έπεσαν μαχόμενοι ενάντια στις Χιτλερικές δυνάμεις τον Απρίλιο του 1941.
Η επιγραφή στο μνημείο είναι ιδιαίτερα συγκινητική:
" Γύρω απ΄το ταπεινό αυτό σήμα, στρατιώτες σύμμαχοι έπεσαν μαχόμενοι για την κοινή των ανθρώπων ελευθερία" .
Ο καθηγητής μας είπε ότι οι κάτοικοι των Τεμπών θυμούνται τους Αυστραλούς και την Μάχη των Τεμπών (γνωστή και ως Μάχη του Πηνειού) και πολλοί τον πλησίασαν μετά την ομιλία του για να του μεταφέρουν τις εμπειρίες τους ή όσα τους είχα εξιστορήσει οι γονείς τους για το πέρασμα των ANZACs το 1941. Στην ερώτησή μας αν θυμούνται οι ντόπιοι την θυσία των Αυστραλών, η απάντηση του κ. Λυγερού ήταν:
"Τους θυμούνται γιατί τους έζησαν".





