Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Weekly news 20180603

US trade war, US-NK talks, China railway

North and South Korean leader Kim Jung Un and Moon Jae-In-AAP, Kumming -Singapore railway-Classical geopgrapher, Canada PM Justin Trudeau-Don-AAP Source: AAP, Classical geographer, Wikimedia Commons

Xov xwm txog America cov tsov rog lagluam, America nrog North Korea tus coj tham, kev thaj yeeb ntawm cheeb tsam Middle East, tebchaws Spain thiab Italy cov kev xaiv tsa thiab lub lub tswv yim lagluam One Belt One Road Initiative.


Lub plua (Lim tiam) no Dr. Vam Huas Yaj tau tshaj xov xwm txog America cov kev tsub se rau nws cov teb chaws phooj ywg li lub koom haum European Union (EU), Canada thiab Mexico, tham txog cov kev thaj yeeb ntawm cov teb chaws ntuj nqha teb nqhuab ntuj qhuav teb nkig, teb chaws Spain thiab Italy cov kev xaiv tsa thiab teeb tsa nom tswv tshiab mus txog rau Suav tuam tshoj lub tswv yim lagluam One Belt One Road pab kom Nplog txoj kev npau suav ras los muaj tseeb.

Kuj tau muaj neeg tawm tswv yim thiab xav sib txawv rau America tus coj Donaod Trump lub tswv yim ua tsov rog lagluam nrog ntiaj teb. Nws cov teb chaws phooj ywg tau hais los saum toj no tau hais tseg tias yuav tsub se rau America tej khoom xa muag rau lawv cov teb chaws kom hnyav tib yam li America tau tsub rau lawv thiab.

EU cov tsoom theej tswj tau qhia tias lawv tus siab heev uas America tseem ua li no rau lawv thiab cog lus tias yuav ua tib yam li no rau America.

Emmanuel Macron uas yog Fabkis tus coj kuj tau hais tias America cov kev tsub se 25% rau EU cov hlau thiab 10% rau nws tej txhuas yog ib cov kev ua txhaum cai. Nws tus pwm tsav lis laj fai tswj lagluam qhia tias nws yeej yuav tsis sib khom lagluam nrog America yog Meskas xuas phom twb nws tob haus.

Angela Merkel uas yog Germany tus coj los kuj tau hais tias cov kev tawm tsam no yuav ua rau txhua leej txhua tus plam txiaj ntsim tib si.

Yog li EU (European Union) uas muaj 28 lub teb chaws tus koom siab tseem tab tom npaj yuav coj America mus hais plaub nrog ntiaj teb lub koom haum tswj lagluam World Trade Organization (WTO) los xyuas cov teeb meem tsov rog lagluam America tau tsim rau nws tej teb chaws phooj ywg no.

Justin Trudeau uas yog teb chaws Canada tus coj los kuj chim siab heev rau America cov kev tsub se rau nws tej lagluam hlau thiab txhuas no thiab tau cog lus tias yuav ua pauj ib dollars toj ib dollar raws li tej lagluam uas America tau ua rau nws thiab, uas yuav ua rau muaj teeb meem rau cov lagluam 2 lub teb chaws America thiab Canada ua ua ke ib xyoo twg ze txog 17 billion dollars.

Mexico los kuj tsis dim ntawm cov kev raug tsub se no thiab nws yeej tau cog lus tias yuav tsub se rau America cov hlau thiab tej lagluam qoob loo tib si.

Cov teeb meem tsov rog lagluam no thiaj tau ua rau cov kev sib khom pom zoo lagluam ywj pheej ntawm cov teb chaws America qaum teb (Northern American Free Trade Agreement) raug muab ncua thiab tso tseg lawm.

Japan los yeej tseem xav nrog nom tswv America sib tham kom txhob tsub tej se no rau nws, thiab yog Meskas tsis zam ces nws yeej yuav tsum tau ua pauj tib yam nkaus. Nws tus pwm tsav lis laj fai tswj nyiaj txiag tau qhia tias yog tej yam xwm txheej tsis tau pom muaj dua los li.

Canada tus coj tau hais tias yuav sab laj sib tham txog America cov kev tsub tej se rau hlau thiab txhua rau nws cov teb chaws phooj ywg rau lub caij 3 hnub ntawm Canada lub nroog Whistler txij zwj Kuab txog zwj Cag (Fri-Sat) dhau los uas tsoom pwm tsav tswj nyiaj txiag tseem ceeb ntawm America, Canada, Britain, Fabkis, Germany, Italy thiab Japan mus sab laj ntawd. Thiab lawv tau qhia tias America cov kev tsub se no yog tej yam yuav ua rau ntiaj teb tej lagluam muaj teeb meem, vim twb tau ua rau lawv tej nyiaj poob nqe lawm thiab lawv yuav los ua pauj. Thiab hais kom yuav tsum kub siab los tswj tejnyiaj cryptocurrency kom tej neeg txhob coj tej nyiaj no mus siv ua yam txaum cai.

China thiab EU los yeej tau hais tias cov tsov rog lagluam yuav tsis tau txais txiaj ntsim rau leej twg thiab yuav ua rua muaj teeb meem rau ntiaj teb tej lagluam. Yog li thiaj tsim nyog siv lub tswv yim globalistion uas sawv daws muaj feem koom thiab tau txais txiaj ntsim los ntawm lagluam tsis yog yuav pov puag ib tug twg thiab txwv lwm tus kom plam txiaj ntsim li America tau ua.

Hos cov kev sib khom pom zoo lagluam ntawm Suav thiab America los yeej tham tsis mus tsis los, vim Suav yuav tsis muaj peev xwm kho tau kom thaum America ua luam nrog Suav kom nws txog poob peev lagluam ntau txog ntau puas billion.

Tab sis txawm li cas los Wilbur Ross uas yog America tus pwm tsav lis laj fai tswj lagluam yeej tau qhia tias txawm nws cov teb chaws phooj ywg yuav ua pauj los yeej tsis muaj teeb meem dab tsi rau nws tej lagluam.

Raws li Dr. Vam Huas Yaj tau qhia, America tsuas muaj neeg poob hauj lwm txog li 4% xwb ces thiaj yog lub caij muaj neeg America tau hauj lwm ua ntau tib yam nkaus li xyoo 1969. Thiab Mr. Ross hais tias tsis ntev ces nws tej phooj ywg yeej yuav hnov qab txog tej teeb meem no lawm xwb.

Tej xwm txheej no thiaj tau ua rau ntiaj teb cov lagluam stock market tau poob me ntsis tab sis America cov stock ho nce zoo tuaj lawm thiab. Ces thiaj ua rau tej neeg nqes peev lagluam twv tsis tau tias xyov yuav muaj teeb meem dab tsi tshwm sim ntxiv.

Kuj tau muaj xov xwm cej luam ntxiv tias ntshe cov teb chaws vam meej ua txhim kho tag lawm yuav tig los koom tes nrog Suav tuam tshoj ua lagluam thiab yuav ua rau America plam txiaj ntsim lagluam thiab raug cai.

Tham txog cov xwm txheej ntawm sab teb chaws Middle East, ces Niki Haley uas yog US  tus Ambassador ua hauj lwm hauv UN tau hais tias UN cov kev tawm suab sib koom tawm tsam nrog tebchaws Israel yog ib qhov tsis ncaj, vim pej kum haiv tsis txhawj xeeb txog cov neeg Palestininan Hamas uas tsim kev kub ntxhov rau Israel uas Israel yeej muaj cai los pov puag nws tus kheej.

Tab sis txij lub 3 hlis ntuj 2018 los txog tam sim no, cov neeg Palestinian uas mus rwg npoj tawm tsam raws ciam teb Israel-Gaza twb raug peeb zeej Israel tua tuag tshaj 100 leej lawm ua muaj 2 tug ntawm cov neeg no yog poj niam. Cov neeg Palestianian los kuj tau sib hais hauv UN Human Rights Council thiab tau nrog pej kum haiv lub chaw hais plaub International Criminial Court-ICC kom los txheeb xyuas tej xwm txheej uas teb chaws Israel tej nom tswv thiab tej peeb zeej tau txeeb nam nia cov neeg Palestinian tej liaj ia teb chaws, tua lawv tej neeg thiab khawb lawv tej peev txheej ntawm tej av coj los siv los yog tsim vaj tse ua zej ua zos rau lawv tej nrim teb nrim chaw xav nyob qhov twg ces mus nyob thiab txwv tsis pub lawv mus tau los yooj yim thiab tsis tau txais vaj huam sib luag los yog tsis muaj cai li cov neeg Israeli.

Teb chaws Syria los yeej xav kom America cov tub rog tawm ntawm nws lub teb chaws mus raws li America tau hais tseg. Thiab yog America tsis kam tawm ces nws yuav siv zog peeb zeej yuam kom America tawm.

Nyob ntawm cov teb chaws Asia, ces Suav tuam tshoj yeej paub tias nws raug America thiab pej kum haiv ntau lub teb chaws nrog rau ntiaj teb tej neeg zejzog tsub nias kom tso tseg nws cov kev txhav thiab aws hiav txwv South China Sea. Uas nws pom tau tias yuav muaj tau tsov rog. Yog li Suav tuam tshoj thiaj tau siv lub tswv yim One Belt One Road initiative coj los tsim kev tsheb ntawm nws mus rau cov teb chaws Europe (Eurosia) thiab tsim cov kev tsheb ciav hlauis thiab kev tsheb mus rau cov teb chaws South East Asia thiab South Asia kom nws muaj caw tawm rau hiav txwv, uas tau ua rau cov kws paub zoo txog fab lagluam tau hais tias yuav ua rau cov teb chaw txom nyem tiv Suav nuj nqe ntau heev thiab tsis muaj peev xwm them tau rov qab.

Raws li Dr. Vam Huas Yaj tau hais, 2 lub teb chaws yuav tau txais txiaj ntsim loj tshaj plaws los ntawm Suav lub tswv yim One Built One Road ces yog Cambodia thiab teb chaws Sri Lanka. Vim Suav xav siv 2 thaj chaw no tej nkoj coj los xa nws tej khoom muag thiaj tau muag tawm rau cheeb tsam teb chaws Asia thiab mus rau lwm sab ntuj.

Hais txog ntawm Thaiab teb, ces nws tseem npaj yuav tsim 2 lub tshav dav hlau ntxiv rau ntawm zaj Phuket thiab Chiangmai coj los txhawb nqa nws cov lagluam ntoj ncig. Ntxiv ntawd, nws kuj tseem muaj 3 lub tshav dav hlau tseem ceeb li lub Donemuang thiab Outaphao mus rau lbu Souvanaphoum uas nws xav tsim kom tau cov kev tsheb ciav hlau khiav mus rau. Tab sis cov hauj lwm no tau khuam daig, thaum Suav xav yuam kom tau ua tswv cov project tsheb ciav hlau tib yam li Nplog uas yog Suav tau 70% Nplog tau 30%. Thiab tag nrho tej khoom siab tuaj ua txoj kev tsheb ciav hlau, tej kev tsim cov project no mus txog rau tej kiab khw lagluam ntawm tej chaw nres yuav tsum yog Suav ua tswv 70% uas Thaib tsis kam thiab tsis pom zoo ces thiaj khuam daig lawm xwb. Tab sis 2 tog tseem sib khom txuas ntxiv.

Xi Jinping uas yog Suav tus thawj tsav meem (President) thiab Li Keqiang uas yog nws tus thawj pwm tsav kuj tau ntsib Nplog tus coj Bounhang Vorachit thiab tau qhia tias Suav tuam tshoj yuav pab Nplog txhim kho nws lub teb chaws thaib tig nws tej zeem muag ntawm lbu teb chaws tsis muaj chaw tawm los ua lub teb chaws hla tau mus los yooj yim thiab kom 2 tog tau txais ntxiaj ntsim sib npaug.

America tus President Donald Trump kuj tau qhia tias nws pom zoo yuav rov qab los nrog North Korea tus coj Kim Jung Un sib tham ntawm Singapore li tau teev tseg rau tim 12/06/2018 tom qab North Korea tus nom tau mus nrog tsoom hwv America sib tham ntawm New York thiab xa Kim Jung Un tsab ntawv rau America tus coj Donald Trump ntawd.

Singapore tus pwm tsav tiv thaiv teb chaws Ng Eng Hen tau qhia rau hnub zwj Cag (Saturday) tim 02/06/2018 dhau los tias, Singapore yuav ua tib zoo los koom tes nrog America thiab North Korea thiab nws lub tuam chav tswj kev ruaj ntseg los nrog xyuas kom tau txais kev ruaj ntseg thiab tau txais kev nyab xeeb rau lub rooj sab laj uas America tus coj Donald Trump thiab Kaus Lim qaum teb tus coj Kim Jong Un yuav mus sib tham ntawm teb chaws Singapore no.

Tau ntau lub plua (Limtiam) dhau los no, North Korea kuj tau qhia tias yog nws tseem raug yuam kom muab nws tej riam phom nuclear txov pov tseg ko txhob siv tau los yog raug yuam yam tsis tau txais txiaj ntsim dab tsi thiab raug lwm haiv neeg muab nws tus tsoom hwv txo hwj chim los yog rhuav ces nws yuav tsis koom lub rooj sab laj nrog teb chaws America.

 

Tab sis North Korea kuj tau muab nws ib co chaw sim cov riam phom nuclear caws nplaum rau kom txhob siv tau lawm.  Txawm li ntawd los lub koom haum International Atomic Energy Agency (IAEA) uas tswj thiab txwv tsis pub siv tej riam phom nuclear rau tej yam tsis zoo tau qhia tias ntshe yuav tau siv sij hawm 15 xyoos mam rhuav tau North Korea tej chaw tsim thiab sim cov riam phom nuclear uas ntshe txog lub caij ntawd Donald Trump tsis tau ua America tus nom ntxiv los lis tej hauj lwm no lawm ces ntshe tej dej num no yuav tsis tiav, vim nws tsuas ua tau 2 tiam nom uas yog 8 xyoo xwb yog tias nws rov qab yeej kev xaiv tsa los ua tus tsoom hwv America ua zaum 2 txuas ntxiv.

Russia tus pwm tsav lis laj fai pej kum Sergei Lavrov los kuj tau mus xyuas tuam ceeb Pyongyang thiab tau nrog nom tswv North Korea tham seb yuav npaj los sab laj nrog America li cas ntawm teb chaws Singapore. Ntxiv ntawd nws tseem yuav mus ntsib America tus pwm tsav lis laj fai pej kum Mike Pompeo thiab tham txog tej hauj lwm no tib yam.

Hos America thiab China cov kev sib khom lagluam coj los pab kom 2 tog tau txais txiaj ntsim sib npaug los tham tsis tau lus tseem ceeb dab tsi, vim tsis yog tej yam yooj yim yuav cia li kom Suav txo nws tej lagluam txog ntau pua tawv (billion) dollars rau teb chaws America.

Tim 9-10 lub 6 hlis ntuj 2018 no Suav lub koom haum Shanghai Coorporation yuav los sab laj sib tham txog cov tswv yim Belt and Road Initiative (BRI) uas yuav muaj cov koom haum ntau tshaj 200 lub thiab tej neeg tsawv cev uas muaj teb chaws America mus koom thiab.

Raws li phau ntawv xov xwm The Economic Times tau tshaj tawm, txij xyoo 2013 los  uas Suav tau pib cov hauj lwm BRI no ces twb muaj cov teb chaws ntau tshaj 100 tawm lub thiab tej koom haum lagluam tau pom zoo nrog Suav koom cov lagluam no lawm. Thaum tseem ntxov los txog tam sim no xwb twb muaj neeg nqe peev lagluam BRI ze txog li $390 billion dollars lawm raws liGao Feng uas yog Suav lub tuam chav lis laj fai tswj lagluam tus kis no tau qhia.

China thiab Russia los kuj qhia tias nkawv pom zoo yuav los koom xyaum tub rog ua ke raws lub hom phiaj "Peace Mission 2018" uas nkawv tseem tsis tau qhia tias yuav pib rau lub sij hawm twg thiab thaj chaw twg.#

Mloog tau xov xwm ua lus Hmoob ntxiv tau rau ntawmwww.sbs.com.au/hmong  ob hnub xws li hnub zwj Teeb (Thursday) 6pm AEDT-Australian Eastern Standard Time thiab hnub zwj Hnub (Sunday) 11 am AEDT.

Dwnload tau SBS Radio App tau ntawm App Store https://apple.co/2pLgvC  thiab ntawm Google Play http://bit.ly/2GuIRv  nruab rau koj lub xov tooj ntawm tes kom koj mloog tau xov tooj cua SBS Radio Hmong Progran li hais los saum toj no.

Koj tseem muaj peev xwm download tau tej xov xwm kaw ua suab (Podcasts) ua lus Hmoob thiab lus Askiv tau ntawmwww.sbs.com.au/podcasts/yourlanguage/hmong.

Ntxiv ntawd ho koom ua tub koom siab thiab koom mloog tau tau ntawm #SBSHmong lub Facebook page www.facebook.com/sbshmong  tau thiab mloog tau SBS Radio cov xov tooj cua ntawm ntau thaj chaw thoob plaws teb chaws Australia no tau ntawm no https://www.sbs.com.au/radio/radiofrequencies?cid=trending.

 


Share

Follow SBS Hmong

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now