ကလုာ်ဒူၣ်လီၤဆီလိာ်သးဟဲအါထီၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်အီၣ်ကုၤအီပှဲၤလၢအီစထြ့လယါကီၢ်အဂီၢ်

အပူၤကွံာ်တယံၤဒ်ဘၣ် တၢ်ထုးဖျါထီၣ် ၂ဝ၂၁ တၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိနီၣ်ဂံၢ် တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ် ပှၤအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်န့ၢ်လၢထံချၢကီၢ်ချၢအနီၣ်ဂံၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ။ အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ ပှၤကညီနီၣ်ဂံၢ် လၢအအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်န့ၢ်လၢ ထံချၢကီၢ်ချၢန့ၣ်အိၣ်ဝဲ ၇ကကွဲၢ်ဘျဲၣ် ဒီး ပှၤကညီနီၣ်ဂံၢ် ၅.၈မျးကယၤန့ၣ် ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟံၣ်ပူၤန့ၣ် ကတိၤကျိာ်သ့အါန့ၢ်အဲကလံးကျိာ်န့ၣ်လီၤ။ အဃိနီၣ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အခီပညီအိၣ်လၢထံကီၢ်အံၤအဂီၢ်ဒ်လဲၣ်။

---

ဖဲ ၁၉၄၈နံၣ် ဒီး ၁၉၅၇နံၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဃုထၢပှၤအီစထြ့လယါနီၣ်ဂံၢ်လၢအဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် ၂၃၅,ဝဝဝ ဒီး ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲန့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢထံကီၢ်အဘ့ၣ် ၁၄ဝ န့ၣ်လီၤ။

ပှၤကညီနီၣ်ဂံၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါ သၢပူ ခံပူန့ၣ် အါတက့ၢ်ဟဲန့ၢ်လၢ ကီၢ်အဲကလံး ကီၢ်အံးထလံး ကီၢ်ကၠၢမနံၣ် မ့တမ့ၢ် နဲသၢၣ်လဲန် ထံကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ။

ဖဲအပူၤကွံာ် အနံၣ်တဆံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ပှၤဟဲတုၤအသီဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲ ၂.၃ကကွဲၢ် ဒီး အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်ဟဲန့ၢ်လၢထံကီၢ်အဘ့ၣ် ၂ဝဝ န့ၣ်လီၤ။

ပှၤဟဲနုာ်လီၤအအါကတၢၢ်ထံကီၢ် ၄ဘ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ India, China, England ဒီး New Zealand. န့ၣ်လီၤ။