နမ့ၢ်ဟးဖဲပှၤအီစထြ့လယါဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဟံၣ်ခိၣ်ဟံၣ်ဃၢၤန့ၣ်, နကသ့ၣ်ညါပလီၢ်ဘၣ်နသးလၢတၢ်သူၣ်တၢ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်နၢမူနၢဆှီ အကလုာ်ကလုာ်, ဟးထီၣ်လၢ သ့ၣ်ဆီအ့ၣ်ဒိး, ပနီကျဲ တုၤလီၤဆူ တကီးဆံၣ်သၣ်ဒီး တၢ်နၢမူအထူၣ်အဘိအကလုာ်ကလုာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်လၢအမဲထီၣ်ဖဲပှၤတဂၤဂၤ အကရၢၢ်အပူၤ မ့တမ့ၢ် ဖဲအကရၢၢ်ချၢလၢအဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ်ဟံၣ်ကနူၤန့ၣ် နဒ့အီၤန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဧါ. တၢ်နဲၣ်ကျဲအံၤအပူၤန့ၣ်, ရှဲပၠးဝဲဒၣ် တၢ်ဒ့တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိလၢအဖိးဒီးသဲစးတၢ်ဘျၢန့ၣ် မ့ၢ်အခါဖဲလဲၣ်, ဘၣ်မနုၤအဃိတၢ်ဃ့ခွဲးန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်လဲၣ်, ဒီး လၢတၢ်သူၣ်လီၤ နနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိအဂီၢ် ပှၤတဝၢကရၢၢ်န့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤကျိၤကျဲဒ်လဲၣ် အဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
Key Points
- တၢ်ဟံးန့ၢ်တၢ်မုၢ်တဘိတၢ်သူတၢ်သၣ်ဖဲပှၤတဂၤဂၤအကရၢၢ်ပူၤ လၢအတအိၣ်ဒီးတၢ်ဃ့ခွဲးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ပာ်အီၤဒ်သိးတၢ်မၤကမၣ်တၢ်ဒီး တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်တၢ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
- တၢ်မ့ၢ်တပာ်လီၤအီၤ မူးမူးနီၣ်နီၣ်လၢ တၢ်ဟံးအီၤသ့ဘၣ်န့ၣ်, တချုးလၢ အဟံးန့ၢ်တၢ်တခါခါ ဖဲကရၢၢ်တခါအပူၤ မ့တမ့ၢ် ကရၢၢ်အချၢ ကရၢၢ်ကပၤဒ်ဘၣ်အခါ, ထီဘိဃ့နခွဲးဒီး ပှၤအိၣ်ဆိးဖဲတၢ်လီၢ်အံၤတက့ၢ်.
- လၢနကသူၣ်လီၤတၢ်ဒီး နီၤလီၤအီၣ်ဘၣ်နတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် နုာ်လီၤမၤသကိးတၢ်ဖဲပှၤတဝၢကရၢၢ်တခါခါအပူၤတက့ၢ်.
ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
- Can I take produce from someone else's garden or verge?
- What’s good etiquette if I see produce in someone’s garden?
- Can I grow produce on my verge outside my own property?
- What is a community garden?
- What are the benefits of a community garden?
တၢ်လၢအမဲထီၣ်ဖဲပှၤတဂၤဂၤကရၢၢ်အပူၤ မ့တမ့ၢ် ဖဲကရၢၢ်ချၢလၢအဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ်ဟံၣ်ကနူၤန့ၣ် နဒဲးအီၣ်အီၤန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဧါ.
နမ့ၢ်ထံၣ်တၢ်သူတၢ်သၣ်လၢတၢ်သူၣ်အီၤဖဲပှၤတဂၤဂၤ အကရၢၢ်ပူၤ ဟဲမံထီၣ်န့ၣ်, ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် နကအဲၣ်ဒိးဒဲးအီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ City of Fremantle ပှၤတီခိၣ်ရိၤမဲ ပှၤတဝၢတၢ်ပူၤဖျဲၤကရၢ Jarrad Duggan ရှဲပၠးဝဲလၢ, တၢ်ဒဲးန့ၢ် ဟံးန့ၢ်တၢ်ဖဲ ပှၤတဂၤဂၤအကရၢၢ်ပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤလၢအတဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢဘၣ်.
Mr Duggan စံးဝဲဒၣ်, “နီၣ်နီၣ်န့ၣ် နကလဲၤနုာ်လီၤဖဲပှၤတဂၤအကရၢၢ်ပူၤ လၢအတအိၣ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးဘၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လၢအဖိသဲစးတၢ်ဘျၢတခါဘၣ်. အဃိန့ၣ် အတန့ၢ်ဘၣ်, နလဲၤနုာ်လီၤဆူပှၤတဂၤ အဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်အပူၤ ဒီး ဟံးန့ၢ်တၢ်တခါခါဖဲအဝဲသ့ၣ် တၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်အပူၤန့ၣ် နမၤအီၤတသ့ဘၣ် ခီဖျိလၢ တၢ်အဝဲန့ၣ် ကဲထီၣ် တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်တၢ်သ့အဃိန့ၣ်လီၤ.”
မ့ၢ်ဘၣ်တဲအီၤလၢအဂၤတမံၤန့ၣ်, တချုးနဟံးန့ၢ်တၢ်ဖဲပှၤဂၤကရၢၢ်အပူၤဒ်ဘၣ်အခါ ထီဘိန့ၣ်သံကွၢ်ဆိဟံၣ်ကစၢ်. တၢ်ဂ့ၢ်မိၢ်ပှၢ်အခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ် လီၤဂာ်လိာ်ဝဲအသး, လၢအမ့ၢ် တချုးနဒဲးန့ၢ် ဟံးန့ၢ် တၢ်ဖဲပှၤတဂၤဂၤ အဟံၣ် တီၤကပၤဒ်ဘၣ်အခါန့ၣ် နကဘၣ်သံကွၢ်ဆိဝဲဟံၣ်ကစၢ်န့ၣ်လီၤ.
Mr Duggan စံးဝဲဒၣ်, “နကဟံးန့ၢ် တၢ်တခါခါ လၢအအိၣ်ဖဲ တီၤကပၤ ကရၢၢ်အချၢစ့ၢ်ကီးန့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လၢအဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢဘၣ်. အကဲဝဲဒၣ်ကီၣ်ကးကရၢအဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ်ယသ့ၣ်ညါအီၤ နာ်သက့, နကထုးကွံာ်တၢ်တမံၤမံၤလၢအအိၣ်ဖဲကရၢၢ်အံၤအချၢန့ၣ် နလိၣ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးန့ၣ်လီၤ.”
“အဃိန့ၣ် နလိၣ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးလၢ ပှၤအိၣ်ဆိးဖဲဟံၣ်ပူၤတၢ်လီၢ်အံၤ မ့တမ့ၢ် ပှၤလၢအပၢဝဲဒၣ်တၢ်တစုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အဝဲန့ၣ် တမ့ၢ်လၢအဟဲန့ၢ်လၢ ကီၣ်ကးကရၢအအိၣ်ဘၣ်, နီၣ်နီၣ်တခီဟဲန့ၢ်ဝဲလၢ ပှၤတဂၤန့ၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.”
ဖဲနမ့ၢ်ထံၣ်တၢ်မဲထီၣ်သၣ်ထီၣ်ဖဲပှၤတဂၤဂၤ ကရၢၢ်ပူၤအခါ လုၢ်လၢ်လၢအဂ့ၤန့ၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်.
နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိး ဟံးန့ၢ် ဒဲးန့ၢ် တၢ်မဲထီၣ်သၣ်ထီၣ်ဖဲပှၤတဂၤဂၤကရၢၢ်အကပူၤ မ့တမ့ၢ် တီၤကပၤအခါ, တၢ်အဆိကတၢၢ်လၢကဘၣ်မၤအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်ယိယိဖိ, လၢအမ့ၢ်: သံကွၢ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
Mr Duggan စံးဝဲဒၣ်, “နကလိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဃ့ခွဲးထီဘိ. နမၤတၢ်အံၤသ့ဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢနဒိတကျိးပဲတြီ, နကွဲးပာ်တ့ၢ်ဃာ်လံာ်လၢအပှဲၤဒီးတၢ်ယူၤယီၣ်ပာ်ကဲစ့ၢ်ကီးသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. နမ့ၢ်န့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးတခီ, တၢ်ဆိကမိၣ်လၢအဂ့ၤတမံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် နသံကွၢ်အီၤလၢနဟံးန့ၢ်အီၤန့ၢ်ထဲလဲၣ်. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ, နကဘၣ်မၤလီၤတံၢ်စ့ၢ်ကီးလၢ နအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီဂ့ၤဂ့ၤ ဒ်သိး နသု တမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိအံၤတဂ့ၤန့ၣ်လီၤ.”
ပှၤတနီၤနီၤန့ၣ် သးခုလၢ အကဟ့ၣ်နီၤလီၤ တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်သူၣ်လီၤအီၤသ့ၣ်တဖၣ်, လီၤဆီဒၣ်တၢ် ဖဲနမ့ၢ်သံကွၢ်ဆိအဝဲသ့ၣ်အခါန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤနီၤတခီ အတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိ တၢ်သူတၢ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်ဟဲထီၣ် သၣ်ထီၣ်အါတလၢန့ၣ် ဒဲးနီၤလီၤပာ်ဝဲအီၤဖဲ ကျဲကပၤအိၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
Mr Duggan စံးဝဲဒၣ်, “တၢ်အဒိတမံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ နကလဲၤဟးပိာ်ဝဲဒၣ်ကျဲဖိဒီး ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ် နကထံၣ် စးခိဒၢတဖျၢၣ် လၢအအိၣ်ဖဲကရၢၢ်ချၢ ဖဲအဘူးဒီးဟံၣ်အံၤ ဒီး အိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးလံာ်တၢ်ကွဲးဒုးသ့ၣ်ညါလၢအမ့ၢ်— မၤန့ၢ်ကလီအီၤသ့, ဒီးဖဲစးခိဒၢအံၤအပူၤန့ၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် အကအိၣ်ပှဲၤဒီး ပနီကျဲသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး တၢ်ပနီၣ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲရှဲရှဲဖိ လၢအမ့ၢ်— ဟံးန့ၢ်ကလီအီၤသ့. တၢ်အိၣ်သးမ့မ့ၢ်ဒ်အံၤတခီ, နကဟံးန့ၢ်အီၤဂီၢ်တလိၣ်နဃ့ခွဲးဘၣ်.”
တၢ်ဒ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအလီၤဂၤဒ်သိး Andrea Sciubba လၢအမ့ၢ် ပှၤအိၣ်ဆိးဖဲ ဖၢၣ်သ်ဝ့ၢ် Nedlands ကဝီၤဒ့အပူၤတဂၤညီနုၢ်မၤအီၤန့ၣ်လီၤ.
“ယဟံၣ်လီၢ်ခံန့ၣ်အိၣ်ဒီး ပနီကျဲသးပှၢ်တခိၣ်, ဒီး ယတၢ်ဘူၣ်ဂ့ၤမးလၢကိးန့ၣ်ဒဲးန့ၣ် အဟဲသၣ်ထီၣ်အါမး.”
တသ့ဖဲအသ့န့ၣ် ယဒ့အီၤ ဖဲယဒ့အီၤန့ၢ်အသိး, ဒီး ယပာ်လီၤအီၤဖဲတၢ်ဒၢပူၤဒီး ပာ်လီၤအီၤဖဲ လံာ်ပရၢအဒၢ ကပၤ, အဃိပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲဒီး မၤန့ၢ်အီၤလၢအနီၣ်ကစၢ် သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.Andrea Sciubba
ဖဲယနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ယဲ ဟံၣ်အချၢန့ၣ် ယသူၣ်လီၤတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိသ့စ့ၢ်ကီးဧါ.
အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ တၢ်တမံၤမံၤလၢအအိၣ်ဖဲဟံၣ်ကရၢၢ်အချၢ မ့တမ့ၢ် တၢ်လၢအမဲထီၣ်ဒၣ်အတၢ်ဒ်န့ၢ်ဆၢၣ်အသိး လၢအအိၣ်ဘူးဒီးဟံၣ်အံၤန့ၣ် ညီနုၢ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ကမျၢၢ်အဟီၣ်ခိၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ရဲၣ်သဲကတီၤအီၤလၢ လီၢ်ကဝီၤကီၣ်ကးကရၢန့ၣ်လီၤ. အမ့မ့ၢ်ဒ်အံၤဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့န့ၣ်, လီၢ်ကဝီၤပဒိၣ် သဲစးတၢ်ဘျၢန့ၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲဟံၣ်ကစၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ကစၢ် မ့တမ့ၢ် ပှၤအိၣ်ဆိးဖဲတၢ်စုလီၢ်ခိၣ်ခိၣ်အံၤအပူၤ ကဘၣ်ကွၢ်ထွဲ ရဲၣ်သဲကတီၤသကိးဝဲဒၣ် ခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်အံၤ, လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး တၢ်တံာ်ဖုၣ် တံာ်ပျီကွံာ်နီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
Mr Duggan စံးဝဲဒၣ် တၢ်လီၢ်ဖဲအဘူးဒီးနဟံၣ်လၢအမ့ၢ်ဖဲနကရၢၢ်အချၢန့ၣ်, နသူၣ်လီၤတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိသ့ၣ်တဖၣ် သ့တသ့န့ၣ် ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢ နလီၢ်ကဝီၤ ကီၣ်ကးကရၢ တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
Mr Duggan စံးဝဲဒၣ်, “ကီၣ်ကးကရၢသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဝဲအကလုာ်ကလုာ်. တနီၤနီၤန့ၣ်ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ကပျဲဝဲ, ဒီးတနီၤတနီၤတခီန့ၣ် တပျဲဝဲဘၣ်.”
ပှၤတဝၢကရၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်.
နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးသူၣ်အီၣ်သူၣ်အီတၢ်လၢနနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ နာ်သက့ နအိၣ်ဖဲဟံၣ်ဒွဲအပူၤ မ့တမ့ၢ် တၢ်လီၢ်လၢ အတအိၣ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ဘၣ်တခီ, နနုာ်လီၤ ပၣ်ဃုာ်မၤသကိးအီၤဖဲ ပှၤတဝၢကရၢၢ်အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
Hurstville ပှၤတဝၢကရၢၢ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ ဆ့ၣ်ဒနံၤကဝီၤဒ့တခါအပူၤ ဒီးမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဟီၣ်ကဝီၤတခါလၢ ပှၤအါဒံအါဂၤ သူၣ်အီၣ်တၢ်သ့ လၢအအိၣ်ဒီး ဟီၣ်ခိၣ်အတိၤ အခါ ၃ဝ လၢနီၣ်တဂၤစုာ်စုာ် ပှၤသူၣ်တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. Sofia Carvajal လၢအမ့ၢ်ကရၢဖိဖဲန့ၣ်တဂၤ ရှဲပၠးဝဲဒ်အံၤ.
“မ့ၢ်ဝဲကျိၤကျဲဂ့ၤမးတဘိလၢ ကမၤလိသးအဂီၢ်, လီၤဆီဒၣ်တၢ် နမ့မ့ၢ်ပှၤလၢအစးထီၣ်သူၣ်တၢ်သီသီန့ၣ်, နမၤလိန့ၢ်လၢ ပှၤသူၣ်တၢ်ဖျးတၢ်လၢအနံၣ်အလါအါမးလံသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. နကဘၣ်သူၣ်လီၤ တၢ်သူတၢ်သၣ်အထူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်လဲၣ် ဒီး တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် နမၤလိန့ၢ်အီၤသ့ဝဲအါမး.... နကမၤလိန့ၢ်စ့ၢ်ကီး ကဘၣ်မၤသကိးတၢ်ဖဲကရူၢ်အပူၤဒ်လဲၣ်, လၢအမ့ၢ်ဝဲ တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်နီၣ်နီၣ်တခါန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲ ပှၤတဝၢကရၢၢ်အပူၤအဃိ နကမၤလိန့ၢ်ဘၣ်တၢ်လၢအဘၣ်ဃးဒီး, ဟီၣ်ခိၣ်ညၣ်ဒီး ဟီၣ်ခိၣ်စီအဂ့ၢ်, တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိမနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ နကသူၣ်လီၤအီၤ, ဒီး နကဘၣ်ကတဲာ်ကတီၤအဝဲသ့ၣ်ဒ်လဲၣ် အဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
Ms Carvaja စံးဝဲဒၣ်, “ပှၤတဝၢကရၢၢ်ကိးခါဒဲးန့ၣ် မၤတၢ်မၤလီၤဆီလိာ်အသး, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့, ယဆိကမိၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လၢအအိၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ တၢ်မၤလိသ့သးအဂီၢ် ဒီး လၢခံန့ၣ် နကသူၣ်လီၤတၢ်လၢနနီၣ်ကစၢ်အဂီၢ်သ့ ဒီး က့ၤစိာ်အီၣ်အီၤဆူဟံၣ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.”
ပှၤတဝၢကရၢၢ်အတၢ်န့ၢ်ဘျုးသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်.
တၢ်လၢပှၤတဝၢကရၢၢ်န့ၣ် တၢ်ကဲထီၣ် ကရၢၢ်အကရၢဖိဒီး တၢ်အိၣ်ခိးတၢ်ဖဲစရီပူၤသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဝဲအကလုာ်ကလုာ်နာ်သက့န့ၣ် တူၢ်လိာ်ဝဲ ပှၤဟဲန့ၢ်လၢ အထူအထံးလီၤဆီလိာ်အသးသ့ၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ. အါတက့ၢ်န့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲ တၢ်ပီးတလီ လၢနလိၣ်ဘၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤတဝၢအကရၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ကျိၤကျဲဂ့ၤတဘိ လၢနကသူၣ်လီၤဝဲ တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိလၢ နသူၣ်ညီနုၢ်အီၤဖဲ နဟံၣ်နဃီ နထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ လၢနဃုမၤန့ၢ်အီၤဖဲ တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤကျးအပူၤ တန့ၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.Sofia Carvajal
တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ သူၣ်လီၤဘၣ်တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိသ့ၣ်တဖၣ်အမဲာ်ညါန့ၣ်, ပှၤတဝၢကရၢၢ်အါမးန့ၣ် တူၢ်လိာ်မၤစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ် မူးပွဲ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
Ms Carvajal ရှဲပၠးဝဲဒ်အံၤ, “နဖိဆံးမ့ၢ်အိၣ်တခီ, နနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲတၢ်ဖးလံာ်ဖးလဲၢ်ဖဲကရၢၢ်အပူၤသ့ဝဲဒၣ်အသိး, နနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲ တၢ်ဟးလူၤနီကွံာ် ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိ သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ ဒီး တၢ်ဟးကွၢ်ဃုန့ၢ် တၢ်ထူၣ်တၢ်ဘိလၢ တၢ်သူၣ်လီၤတကွံသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. ပအိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအါမး လၢပှၤသးနံၣ်ကိးကလုာ်ဒဲးအဂီၢ်ဒီး လၢပှၤခိၣ်နူာ်တၢ်သ့ၣ်ညါ လီၤဆီလိာ်အသး ပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီး ပတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်ဂၢၢ်သးဂၢၢ် တၢ်သူၣ်ခုၣ်သးခုၣ်ဂ့ၤမး. ပအိၣ်ဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ဒ်သိး လ့ၤတက့ၤ တၢ်တတၢၤတၢ်ကမှံၤဘၣ်, တၢ်တ့ထီၣ်ဟီၣ်စီ, ပှၤကညီအတၢ်အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဒီးတၢ်သူဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်လၢအဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဃိ, တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်အရ့ဒိၣ်လၢအဘၣ်ဃးဒီး ပှၤတဝၢကရၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်ကရၢကရိထီၣ်ပှၤတဝၢ လၢအတကွီၣ်လဲၢ်မးတခါန့ၣ်လီၤ.”
အဃိ ဖဲနအိၣ်ဆိးတပူၤလၢ်လၢ်, တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်လၢ နကသူၣ် နနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိန့ၣ်လီၤ. ဒီး သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်လၢ — နမ့ၢ်ထံၣ် တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိ လၢအဟဲမဲထီၣ်သၣ်ထီၣ်ဖဲပှၤတဂၤဂၤ အကရၢၢ်ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, ကရၢၢ်ချၢ တီၤကပၤလိၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, နဟံးန့ၢ်, ဒဲးန့ၢ်အီၤ, န့ၢ်တန့ၢ်န့ၣ်, တဘၣ်သးပ့ၤနီၣ်ဃ့ခွဲးတဂ့ၤ.
ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကါဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ နတၢ်အိၣ်မူအသီဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂီၢ် Subscribe မ့တမ့ၢ် follow အီစထြ့လယါကီၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ Australia Explained တၢ်ကလုၢ်တက့ၢ်.
နတၢ်သံကွၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ? မ့တမ့ၢ် နတၢ်ဆိကမိၣ်အိၣ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီ တခါခါဂီၢ်ဧါ? နဆှၢန့ၢ်ပှၤလီပရီ အံမ့လ် ဖဲ australiaexplained@sbs.com.au အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
