ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
Ying Hsi Chou အဟံၣ်ဖိဃီဖိအံၤ အတၢ်အိၣ်သးဘူးထီၣ်လၢ တၢ်ကထုးဖှၣ်ကွံာ်အဝဲသ့ၣ်လံန့ၣ်လီၤ.
အဝဲန့ၣ် အထူအထံးမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤတရူးဖိတဂၤဒီးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်န့ၢ်လၢ ကီၢ်ပယီၤအပူၤ, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ခီဖျိလၢတၢ်ပာ်လီၤတၢ်ဖီၣ်ဃံးသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတပျဲအဝဲသူတရူးကျိာ်အမံၤဘၣ်အဃိ, အဝဲသူတရူးအမံၤတန့ၢ်ဘၣ်.
လၢခံနံၣ် Ms Chou လဲၤသုးအိၣ်ကွံာ်ဝဲဒၣ်ဆူ Taiwan အပူၤဒီး တချုးလၢ အဝဲဟံးန့ၢ်သူ တရူးကျိာ်အမံၤ လၢအဝဲသူအီၤခဲကနံၣ်အံၤဒ်ဘၣ်န့ၣ် အဝဲကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ထဲးဝး အထံဖိကီၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ.
တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲလၢ အဝဲဟဲဖဲအီစထြ့လယါကီၢ် အဆိကတၢၢ်တဘျီ ဒ်ပှၤဒ့တၢ်သူတၢ်သၣ်တဂၤအသိး ဝံၤအလီၢ်ခံ ၂နံၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲန့ၣ်အလီၢ်ခံအဝဲဟဲက့ၤကဒါဆူ အီစထြ့လယါကီၢ်, ထံၣ်လိာ်သးဒီးအဝၤ Ben ဒီးထီၣ်ဖိသၢဂၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲအပီၢ်ရီ, Gordon Chang, စံးဝဲဒၣ် ခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ် Mrs Chou ဘၣ်သဂၢၢ်ဒီး တၢ်ကနီဟးထီၣ်ကွံာ်အီၤ ခီဖျိလၢ အဝဲမၤပှဲၤတ့ၢ်လံာ်တကွီၣ်ဒိတခါ ဖဲ ၂ဝ၁၂နံၣ် အခါန့ၣ်လီၤ.
“အဝဲအလံာ်ခီကီၢ်အသီဒီး အလံာ်ခီကီၢ် လီၢ်လံၤန့ၣ် အမံၤတဒ်သိးလိာ်အသးဘၣ်, ဒီးအဝဲမၤတ့ၢ်ဝဲတၢ်ကမၣ်ဖးဒိၣ်တခါဖဲအဝဲတၢ်အိၣ်မူအပူၤ, အဝဲသးပ့ၤနီၣ်မၤပှဲၤလီၤလံာ်တကွီၣ်ဒိတခါ လၢအဘၣ်ဃးအပူၤကွံာ်န့ၣ်အဝဲဟဲတ့ၢ်ဘၣ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ, လၢအမ့ၢ်တၢ်တခါလၢအရ့ဒိၣ်မး, ဒီးလၢခံန့ၣ် ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဂ့ၢ်ဝီကိတိာ် စံးလၢ ဖဲ ၂ဝ၁၄နံၣ် အဝဲဟဲက့ၤနုာ်လီၤအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤန့ၣ် အဝဲတပာ်ဖျါထီၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လၢအဘၣ်ဃး အပူၤကွံာ် အဝဲဟဲတ့ၢ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.”
Mrs Chou အံၤ တၢ်မ့ၢ်က့ၤဆှၢဖျိးကွံာ်အီၤဆူ Taiwan န့ၣ်, အဝဲကဘၣ်အိၣ်ခိးကဒါက့ၤဝဲဒၣ်တၢ်သၢနံၣ် လၢအကတီၣ်ထီၣ်ကဒါ အီစထြ့လယါကီၢ် လံာ်ခီကီၢ် အသီတဘျီအဂီၢ်, ဒီး အဝဲအတၢ်ပတံထီၣ် လံာ်ခီကီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်အကန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဧါန့ၣ် တၢ်အုၣ်ကီၤတအိၣ်ဘၣ်.
Mrs Chou စံးဝဲဒၣ် လၢအဝဲအဖိခွါအဒိၣ်ကတၢၢ်တဂၤအဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ကစီၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢ အကီဒိၣ်မးလၢအဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဆူမဲာ်ညါတၢ်ကမၤအသးဒ်လဲၣ်န့ၣ် တၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်ဘၣ်အဃိ, အဝဲကဘၣ်စံးဆၢအဖိခွါအံၤအတၢ်သံကွၢ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် အဝဲတသ့ၣ်ညါအီၤဘၣ်.
“အဝဲတဲဝဲဒၣ်, ဘၣ်မနုၤအဃိလၢယအိၣ်ဖဲအံၤတသ့ဘၣ်လဲၣ် ယမိအိၣ်ဒီယၤဖဲအံၤ ယတလိၣ်ဆီတလဲကၠိဘၣ် ယတလိၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်ယတံၤသကိးသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်. အဝဲတဲယၤတၢ်ဒ်အံၤဒီး ယဲယကဘၣ်စံးဆၢအီၤဒ်လဲၣ်ယတသ့ၣ်ညါဘၣ်. ယတဲအီၤလၢ, ယမ့ၢ်တကျဲးစၢးကွၢ်အီၤဘၣ်န့ၣ်, ယကဘၣ်မၤတၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် ယတသ့ၣ်ညါဘၣ်.”
ယ့ဆံး အဝၤ Ben Cox တဲဘၣ် SBS တၢ်ကစီၣ်သန့လၢ အဝဲဒီးအဖိသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်အိၣ်မူဖဲ ထဲးဝးန့ၣ် ကဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲ မ့ၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်တဲကျိာ်တဘၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
“ကမၤန့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဖဲန့ၣ်တခါအဂီၢ်န့ၣ်တဲတဂ့ၤ, ယကဘၣ်စးထီၣ်ကတိၤ တရူး မါဒရံ အကျိာ်ဒ်လဲၣ်မး ယတသ့ၣ်ညါဘၣ်. ပကတုၤခိၣ်တုၤခီၣ် တခါခါအဂီၢ် ကဘၣ်လၢအလါအါမး မ့တမ့ၢ် လၢအနံၣ်အါမး, ဒီး ပအိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီး တၢ်ဟံးလိၢ်စ့လၢတၢ်ပှ့ၤဟံၣ်အဂီၢ် လၢပကဘၣ်လိးက့ၤအီၤန့ၣ်လီၤ.”
Murray Bridge ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ လီမုၢ်ပျီ (အီးလဲ) ပျဲၢ်စီၣ် တၢ်ဃုထၢမၤန့ၢ် တၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်လၢ ကပျဲ Ying Hsi အိၣ်တ့ၢ်ဖဲပှၤတဝၢအံၤအပူၤအဂီၢ်ဒီး အခဲအံၤန့ၣ် တၢ်မၤန့ၢ် တၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ် တလၢကွံာ် ၃,ဝဝဝ လံန့ၣ်လီၤ.
Mrs Chou အပီၢ်ရီ စ့ၢ်ကီး တီၣ်ထီၣ်ဝဲ သဲစး တၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ် လီၤဆီတခါ လၢအတီၣ်ထီၣ်ဝဲဆူ ပှၤနုာ်ကီၢ်ကိတိာ် ထိးနံး ဘၢၢ် အအိၣ် လၢအဃ့ထီၣ်ဝဲ တၢ်ကပျဲ အဝဲနုာ်လီၤကျဲၤဃူတၢ်ဖဲ တၢ်ဘၢၣ်စၢၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဂ့ၢ်ဝီဝဲၤကျိၤ တဲဘၣ်ဝဲ SBS တၢ်ကစီၣ်သန့လၢ အဝဲသ့ၣ်န့ၣ် အတပာ်ဖျါထီၣ် အတၢ်ထံၣ် လၢပှၤနီၣ်တဂၤ အတၢ်ဂ့ၢ် သ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်, နာ်သက့ ပှၤလၢအတမ့ၢ် ထံကီၢ်အံၤ အထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ကဘၣ်လူၤပိာ်ထွဲမၤထွဲဝဲ ပှာ်နုာ်ကီၢ် သဲးစး ဒီး တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.
