ဖဲပနၢ်ဟူဘၣ်လၢ FIFA World Cup—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ လၢတၢ်စးထီၣ်မၤအီၤဖဲလါယူၤအတီၢ်ပူၤအံၤ ကဟဲစိာ်န့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သကိးတပူၤဃီအခါ တၢ်အဝဲအန့ၣ်အတမ့ၢ်တၢ်တဲဒိၣ်တဲထီတၢ်တခါဘၣ်. ဖျၢၣ်ထူန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲတခါ လၢတၢ်သ့ၣ်ညါအီၤအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်လၢဖျၢၣ်ထူန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်နီၣ်ကီၢ်တခါ လၢအစးထီၣ်အသးဖဲ ဝ့ၢ်ခိၣ်ဝ့ၢ်ဃၢၤကဝီၤဒ့သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤဒီး လီၢ်ကဝီၤ တၢ်လိာ်ကွဲကရၢသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ, လၢအပၣ်ဃုာ် ပှၤလိာ်ကွဲဖိကိးဂၤဒဲး, သးနံၣ်ကိးပတီၢ်ဒဲး အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢနကကဲထီၣ်ဘၣ်ဒ်သိးဒီးအဝဲသ့ၣ်အသိးန့ၣ် နကဘၣ်မၤအီၤဒ်လဲၣ်.
Key Points
- တၢ်လၢဖျၢၣ်န့ၣ် နထူနထံးဟဲန့ၣ်ဖဲလဲၣ်, ပိာ်မုၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ပိာ်ခွါမ့ၢ်ဂ့ၤ, သးနံၣ်အိၣ်ထဲလဲၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ဒီး နတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်လိာ်ကွဲတမံၤ လၢအဟဲစိာ်ဃုာ်ဝဲဒၣ် ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်တပူၤဃီန့ၣ်လီၤ.
- တၢ်ဟးလၢခီၣ်ဖျၢၣ်ထူ—Walking football ဒီးကရူၢ်ဆံး—futsal ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲခံကလုာ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်လိာ်ကွဲလၢအဒိၣ်ထီၣ်ချ့ကတၢၢ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
- နလီၢ်ကဝီၤချၢးဘ်န့ၣ် နကွၢ်ဃုအီၤဖဲ Play Football, လၢအမ့ၢ် အီစထြ့လယါကီၢ်ဖျၢၣ်ထူကရၢ—Football Australia ဖျၢၣ်ထူအပှၤတဝၢ အဒံၢ်ကၠံၢ်ထၢၣ် မဲာ်ကဘျံးပၤန့ၣ်လီၤ.
ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
- What should we call the game?
- Why is football so popular?
- How do I get started?
- Is football really for everyone?
- Can I play all year round?
- Are there different forms of football?
- What if I’m really serious about football?
တၢ်လိာ်ကွဲအံၤပကြၢးအီၤဒ်လဲၣ်?
ပကဘှါရှဲဆိဝဲဒၣ် တၢ်သံကွၢ်လၢအရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်တဖျၢၣ်: တၢ်လိာ်ကွဲအဝဲအံၤန့ၣ် ပကိးအီၤလၢ football မ့တမ့ၢ် soccer လဲၣ်?
ပသံကွၢ်ဝဲဒၣ် Heather Garriock, လၢအမ့ၢ် ဖျၢၣ်ထူပှၤပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အခိၣ်ဒိၣ်ဖဲ အီစထြ့လယါဖျၢၣ်ထူကရၢ—Football Australia န့ၣ်လီၤ.
“ယဆိကမိၣ် ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ ဖျၢၣ်ထူန့ၣ် ပကြၢးအီၤလၢ ‘football’ န့ၣ်လီၤ. တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်လိာ်ကွဲ. လၢညါအခါန့ၣ်တၢ်ကိးတ့ၢ်အီၤလၢ ‘soccer’ ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ယဆိကမိၣ်ဒု ‘football’, န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်ကိးအီၤအကျိၤအကျဲလၢအဘၣ်ကတၢၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်တခါန့ၣ်လီၤ.”
ဖျၢၣ်ထူန့ၣ်ဘၣ်မနုၤအဃိပှၤလိာ်ကွဲအီၤအါလဲၣ်?
တၢ်လၢဖျၢၣ်ထူန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လိာ်ကွဲတကလုာ်လၢ အလီၤဆီလီၤလးမး လၢပှၤကိးဂၤဒဲးနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်သ့, ဒီး ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤအံၤပှၤနုာ်လီၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူန့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ် ၁.၉ ကကွဲၢ်န့ၣ်လီၤ.
Ms Garriock စံးဝဲဒၣ်, “မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ထံကီၢ်အံၤအပူၤ တၢ်လိာ်ကွဲတကလုာ်လၢ ပှၤနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်လိာ်ကွဲအအါကတၢၢ်တခါဒီး ဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်ချ့မးတခါန့ၣ်လီၤ. ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ တၢ်လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူအပူၤန့ၣ် ပအိၣ်ဒီး ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအလီၤဆီလိာ်အသး ၈၇ ကလုာ်, ဒီး ကတိၤကျိာ်လီၤဆီလိာ်အသး ၃၅ ကျိာ်န့ၣ်လီၤ. ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ပှၤနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါ အါန့ၢ် ၇၂ မျးကယၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်န့ၢ်လၢထံချၢကီၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ပပာ်ကဖၢလၢပသးဒိၣ်မး ခီဖျိလၢ ဖျၢၣ်ထူအံၤမ့ၢ်ဝဲ တၢ်လိာ်ကွဲတခါလၢ ပှၤနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်သကိး အအါကတၢၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ.”
ဖျၢၣ်ထူအတၢ်မံၤဟူသၣ်ဖျါအံၤ အထူအထံးဟဲလီၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ အဟဲစိာ်ပာ်ဖှိၣ်ဃုာ်ဝဲဒၣ်ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်, မုၣ်ခွါ, သးနံၣ် ဒီး ကံၢ်စီတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ် န့ၢ်ဝဲတပူၤဃီန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်လၢသးနံၣ် လွံၢ်နံၣ်, ယဲၢ်နံၣ်န့ၣ် နလိၣ်ကွဲအီၤဖဲဂံၢ်ထီၣ်ထံးအပတီၢ်သ့ဝဲဒၣ်အသိး, နတၢ်အိၣ်သးမ့ၢ်တဒ်သိးလၢညါဘၣ်တခီ နနုာ်လီၤလိာ်ကွဲအီၤဖဲ တၢ်ဟးလၢခီၣ်ထူဖျၢၣ်ထူ-walking football-ကရူၢ်ဆံးတၢ်လိာ်ကွဲအပူၤစ့ၢ်ကီးသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
How do I get started?
လၢနကစးထီၣ် တၢ်လိာ်ကွဲအံၤအဂီၢ် အီစထြ့လယါကီၢ်ဖျၢၣ်ထူကရၢ- Football Australia အိၣ်ဒီးဂံၢ်ထံးပီးလီ အါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအဝဲသ့ၣ်လီပှာ်ယဲၤသန့အပူၤန့ၣ် နကွၢ်ဃုPlay Footballတၢ်လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူအဂ့ၢ်အကျိၤပျဲၢ်စီၣ် သ့ဝဲဒၣ်, လၢအမ့ၢ်ဝဲ အီစထြ့လယါကီၢ်ဖျၢၣ်ထူကရၢ ပှၤတဝၢတၢ်လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူ ဒံၢ်ကၠံၢ်ထၢၣ်ပျဲၢ်စီၣ်လၢအဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢ အလီပှာ်ယဲၤသန့ မဲာ်ကဘျံးပၤန့ၣ်လီၤ.
Ms Garriock ရှဲပၠးဝဲဒ်အံၤ, “အါတက့ၢ်န့ၣ် ပှၤလိာ်ကွဲဖိ, ပှၤနဲၣ်တၢ်, ပှၤဆၢတဲာ်တၢ်ပြၢဖဲပျီပူၤဒီး ပှၤမုာ်သးမၤကလီတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်သူအီၤ သကုၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်, ဒီး တၢ်အံၤအခီပညီန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သွီနုာ်မံၤစရီန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဝဲဒၣ်အီၤသကုၤ ချၢးဘ် ခဲလၢာ်, တၢ်ပြၢခဲလၢာ်ဒီး ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အကရၢဖိသ့ၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.”
အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်လီၢ်လၢနသွီနုာ်နမံၤဒီးနလီၢ်ကဝီၤချၢးဘ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
Aaron Dibdin လၢအမ့ၢ် Community & Member Services ဖဲ Football NSW စံးဝဲဒၣ်, “အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ် ဖျၢၣ်ထူ ချၢးဘ် အိၣ်အါန့ၢ် ၂ဝဝဝ, ဒီးချၢးဘ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တဖျၢၣ်စုာ်စုာ်န့ၣ် အိးထီၣ်န့ၢ် ပတၢ်မဲာ်ညါပဲတြီ လၢပတၢ်လိာ်ကွဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
“ပအိၣ်ဒီးပှၤလိာ်ကွဲဖိ ဟဲန့ၢ်လၢကလုာ်ဒူၣ်အကလုာ်ကလုာ်, တၢ်ဆဲးတၢ်လၤအါမးဒီး ထူထံးလီၤဆီလိာ်အသးအါမး, ဒီး ပချၢးဘ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တူၢ်လိာ်မုာ်ဝဲဒၣ် ပှၤကိးဂၤဒဲး လၢတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲး လၢအကဟဲဒီး နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်သကိးန့ၣ်လီၤ.”
ဖျၢၣ်ထူန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢပှၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်အနီၣ်ကီၢ်ဧါ?
The name of the game is inclusivity. There are programs for young and old, for First Nations players, for players with special needs and abilities, and for people from culturally and linguistically diverse communities.
ဖဲနဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်အီစထြ့လယါကီၢ်ဖျၢၣ်ထူကရၢ— Football Australia လီပှာ်ယဲၤသန့အဆၢကတီၢ်, နကထံၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤခံကလုာ် လၢတၢ်ကိးအီၤ MiniRoos Settlement Program ဒီး Multicultural Youth Program န့ၣ်လီၤ.
Mr Dibdin စံးဝဲဒၣ်, တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤကလီအီၤ လၢအဘၣ်တၢ်မၤသကိးအီၤဒီး အီစထြ့လယါဖျၢၣ်ထူကရၢ—Football Australia န့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ကဟ့ၣ်လီၤ တၢ်လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူခီၣ်တဃာ်အဂီၢ် ဒ်သိးပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ကဟဲဒီး မၤသ့ၣ်ညါအသးဒီးဖျၢၣ်ထူတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ဒီး နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဘျးစဲဒီးတၢ်လိာ်ကွဲအံၤ, နာ်သက့န့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ် တၢ်ဘျးစဲန့ၢ်အီၤဒီး ချၢးဘ်တခါခါ ဒီး မုၢ်လၢ်လၢ ကနုာ်လီၤ ဆဲးလီၤမံၤ လၢကကဲထီၣ်ဘၣ်ကရၢဖိတဂၤ ဖဲဖျၢၣ်ထူချၢးဘ်လၢအအိၣ်အါန့ၢ်အခါ ၆ဝဝ သ့ၣ်တဖၣ်—လၢအအိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲပပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ.”
ပထံၣ်ဘၣ်လၢ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်ကျိၤကျဲအဂ့ၤကတၢၢ်တဘိ လၢအမၤစၢၤ ဘိလီၤန့ၢ်တိၤလၢပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် အလုၢ်လၢ်ဆဲးလၤပှၤတဝၢဒီး အဝဲသ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူပှၤတဝၢ သ့ၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.Aaron Dibdin
ခီဖျိလၢ တၢ်ပလၢၢ်ဘၣ် ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ဖိးတံၢ်စဲဘူး ဒ်အံၤအဃိ ထုးန့ၢ်ဝဲဒၣ် Lal Rochan Takluem အသးလၢ ကနုာ်လီၤဖဲပှၤတဝၢဖျၢၣ်ထူအပူၤန့ၣ်လီၤ.
အခီၣ်ထံးအခါန့ၣ် စးထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒ်သိး ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢတၢ်လိာ်ကွဲကလီအီၤသ့တခါအသိး, လၢအလဲၤခီဖျိဝဲဒၣ် အသကိးလၢအအိၣ်ဖဲ SSI Multicultural Sports Club ဖဲခွံစလဲန့ၣ်လီၤ.
“ယတၢ်နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲ MSC တဆီဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်, ယလဲၤနုာ်လီၤဘၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ ဖျၢၣ်ထူချၢးဘ် ဖးဒိၣ်လၢတၢ်ညီနုၢ်မၤအီၤ သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢယညီနုၢ်တဲဘၣ် ပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်လၢတၢ်လိာ်ကွဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အတပဲၤဖးနီၤဖးတၢ်အဒူၣ်အဆၢ, အတကွၢ်တလီၤတၢ်ဘၣ်, ဒီးနတူၢ်ဘၣ်အီၤဒ်သိးပှၤတူၢ်လိာ်မုာ်နၤန့ၣ်လီၤ.”
ယလိာ်ကွဲအီၤသ့လၢဒီနံၣ်ညါအတီၢ်ပူၤဧါ?
ဖျၢၣ်ထူန့ၣ်ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်နကသ့ၣ်ညါအီၤဒ်သိးတၢ်ဂိၢ်ခါတၢ်လိာ်ကွဲတခါ, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ထဲဒၣ်ဖဲ နယူဆီၣ်သ်ဝံ တဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ် ပှၤလိာ်ကွဲဖိလၢအဆဲးလီၤမံၤလၢ တၢ်ကိၢ်ခါ ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲအဂီၢ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲအဂၤ ၈ဝ,ဝဝဝ ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.
Mr Dibdin စံးဝဲဒၣ် တၢ်ကိၢ်ခါမ့ၢ်ဂ့ၤ, အတမ့ၢ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲအဆၢကတီၢ်ဘၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ် ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲအံၤ အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်လိာ်ကွဲ ဖးဒိၣ်တခါန့ၣ်လီၤ.
“ပထံၣ်ဘၣ်လၢ ပှၤအါဒံအါဂၤ လိၣ်ကွဲဝဲဒၣ် တၢ်ကိၢ်ခါ ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲ, ဒီး အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးအီၤဂ့ၤမး, ဒီးဖဲန့ၣ်အလီၢ်ခံ တနံၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ် ဆဲးလီၤအမံၤဖဲ တၢ်ဂိၢ်ခါ ဖျၢၣ်ထူချၢးဘ်အပူၤန့ၣ်လီၤ."
တၢ်လိာ်ကွဲအံၤ ဘၣ်တၢ်လိာ်ကွဲလၢကရူၢ်ဆံးကိးဖိဒီး ပျီဆံးကိးဖိ ဒီး ညီနုၢ်န့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲအီၤဖဲတၢ်လီၢ် တခါဃီအပူၤကိးနွံဒဲးန့ၣ်လီၤ. တၢ်လိာ်ကွဲဒၣ်အီၤဒ်သိး တၢ်ဘၣ်ဆၢၣ်ဘၣ်တီၤ လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ချုးအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဃိပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် အဲၣ်ဒိးလိာ်ကွဲကွၢ်ဝဲဒၣ် ဒ်သိးတၢ်လိာ်ကွဲတခါ, ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ဒ်သိးတၢ်လိာ်ကွဲတခါလၢတၢ်ဂိၢ်ခါန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တလိၣ်ကွဲအီၤဘၣ်. အကဲဝဲတၢ်မုာ်တၢ်ပၠီၣ်တခါလၢ တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်စှၤန့ၣ်လီၤ.Aaron Dibdin
ဖျၢၣ်ထူန့ၣ်တၢ်လိာ်ကွဲအီၤလၢအက့ၢ်အဂီၤအဂုၤအဂၤအိၣ်စ့ၢ်ဧါ?
ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ် နကအဲၣ်ဒိး လိာ်ကွဲကွၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ် ဒၢးကိပူၤတၢ်လိာ်ကွဲ လၢအဒိၣ်ထီၣ်ချ့ကတၢၢ်ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ. တၢ်လၢ Futsal တၢ်လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူဖဲဒၢးကိပူၤ လၢအမ့ၢ် ပှၤလိာ်ကွဲဖိအနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်တၢ်မၤစှၤလီၤအီၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်လိာ်ကွဲအံၤ ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါအီၤဒ်သိး အချ့မး, ပိၢ်ဖးညီဒီး တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်အိၣ်ဂ့ၤမး, လၢအမ့ၢ်တၢ်လိာ်ကွဲတခါ လၢအမၤစၢၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ပှၤလိာ်ကွဲဖိလၢအဂ့ၤကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အါမးန့ၣ်လီၤ.
မ့တမ့ၢ်ဘၣ်တခီ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ် နကအဲၣ်ဒိးလိာ်ကွဲကွၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လိာ်ကွဲလၢ တလိၣ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဆူၣ်အါလၢ်ကဲၣ်ဆိးဘၣ်.
မ့မ့ၢ်ဒ်န့ၣ်သၢပျၢၤန့ၣ်, Ms Garriock စံးဝဲဒၣ် ကရူၢ်ဆံး—walking football န့ၣ်မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး တၢ်လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူတခါလၢအဟဲဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
“လၢပှၤအီစထြ့လယါ ပှၤသးပှၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, လီၤဆီဒၣ်တၢ် လၢပဝဲ ဆဲးလၤဒီးကျိာ်အါကလုာ်အပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်လိာ်ကွဲအကလုာ်လၢတၢ်လိာ်ကွဲအီၤအါထီၣ် ဒီး လၢကနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဘၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကဘၣ်သွီနုာ်လီၤမံၤဖဲပချၢးဘ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် နကဲထီၣ်ဘၣ်ဝဲ ပှၤတဝၢဖိ အပှၤလိာ်ကွဲဖိတဂၤန့ၣ်လီၤ.
Ahmad Gheisari Nia ဃုထံၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ် ကရူၢ်ဆံး—walking football ခီဖျိအဝဲအလီၢ်ကဝီၤ ကီၣ်ကးကရၢတဆီ လၢအအိၣ်ဖဲမဲလ်ဘၢအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူအကလုာ်အံၤန့ၣ် တၢ်ပာ်လီၤအက့ၢ်အဂီၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒ်သိး နကမၤန့ၢ်အါထီၣ်တံၤသကိး ဒီး အိၣ်ပှဲၤဒီးနီၣ်ခိက့ၢ်ဂီၤတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့န့ၣ်လီၤ.
တၢ်လၢ walking football န့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲအီၤကပုာ် ဒီး အတဆူၣ်ကဲၣ်ဆိးဘၣ် နာ်သက့န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လိာ်ကွဲလၢ အဒုးထီၣ်ကပၢၤဒီး မၤဆူၣ်ထီၣ်နသးသဟီၣ်တခါန့ၣ်လီၤ.Ahmad Gheisari Nia
ဘၣ်ဆၣ်သာ်နက့န့ၣ် တလိၣ်လၢ နဘၣ်အလိာ်ကွဲအီၤ ဆူၣ်ဆူၣ် ဒ်သိး Mr Gheisari Nia အသိးဘၣ်.
တၢ်တဟ့ၣ်လီၤအခွဲးလၢ တၢ်ကစံၣ်ဂုာ်န့ၢ်ဖျၢၣ်ထူ မ့တမ့ၢ် တၢ်ဃ့ၢ်ထူအီၤအဂီၢ်ဘၣ်, ခီဖျိလၢ တၢ်လိာ်ကွဲအံၤ အတၢ်ဒိဘၣ်အိၣ်စှၤ ဒီး မ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤကညီလၢအအိၣ်ဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်ကီ မ့တမ့ၢ် တၢ်နာ်န့ၢ်လီၤသးအိၣ်စှၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
တၢ်နီၣ်ကီၢ်န့ၣ် တၢ်လၢ ကရူၢ်ဆံး—walking football တၢ်လိာ်ကွဲအံၤ နကွၢ်ဃုမၤန့ၢ်အီၤသ့ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤသးနံၣ်ကိးကလုာ်ဒဲးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
Mr Gheisari Nia စံးဝဲဒၣ်, “အသီခါန့ၣ် ယဆိကမိၣ်လၢ ယကလိၣ်ကွဲကွၢ်အီၤ နာ်သက့ ဖဲယလဲၤလိာ်ကွဲအဆိကတၢၢ်တဘျီဝံၤန့ၣ် ယထံၣ်ဘၣ်လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်လၢအဂ့ၤမးတခါန့ၣ်လီၤ.”
ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး walking football တၢ်လိာ်ကွဲအံၤ, ဟ့ၣ်လီၤယၤ တၢ်တူၢ်ဘၣ်လၢ ယတလဲၤခီဖျိဘၣ်အီၤနီတဘျီဘၣ်. တၢ်လၢ Walking football အံၤ လၢယသးနံၣ်အဂီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢ အမုာ်မးတခါ, အခဲအံၤန့ၣ်ယသးနံၣ်အိၣ် ၇၃နံၣ်လံ.”
ယမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူသပှၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်ယကဘၣ်မၤတၢ်မနုၤလဲၣ်?
Heather Garriock စံးဝဲဒၣ် ပှၤကိးဒဲးန့ၣ် အိၣ်ဒီးအနီၣ်ကစၢ် အကျိၤအကျဲဒၣ်ဝဲ လၢကလဲၤထီၣ်ဘၣ်ဆူတၢ်ဖီခိၣ်ပတီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
“ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ နမ့မ့ၢ် ပှၤလၢအလိၣ်ကွဲဂ့ၤမး ဒီး နအဲၣ်ဒိးနုာ်လီၤဆူ ပတီၢ်ထီ တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် အကျဲခီအပူၤန့ၣ်, နကဘၣ်စးထီၣ်အီၤဖဲ ချၢးဘ် တခါခါအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးဖဲနချၢးဘ်အပူၤန့ၣ် နကဃုထံၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်ကျဲလၢတၢ်နုာ်လီၤဆူ သးစၢ် A-league club အပူၤ ဒ်အမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လိာ်ကွဲ academy—အခဲးဒမံး တခါဒီး ဖဲန့ၣ် အလီၢ်ခံန့ၣ် ကစးထီၣ်ကဲထီၣ်ဘၣ်ဝဲ ပှၤလိာ်ကွဲဖိစဲၤနီၣ် လၢအအိၣ်ဖျါထီၣ်သီသ့ၣ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး ပ Matildas ဒီး Socceroos ဟဲအိၣ်ဖျါထီၣ်သီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအံၤန့ၣ် ပအိၣ်စ့ၢ်ကီး ပှၤထူလံၤဖိကရူၢ် လၢအသးနံၣ်စးထီၣ်ဖဲ ၁၄, ၁၅, ၁၆နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီး ပအိၣ်ဒီး သးစၢ်ကရူၢ် လၢအသးနံၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ၁၆နံၣ်ဆူအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.”
ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကါဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ နတၢ်အိၣ်မူအသီဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂီၢ် Subscribe မ့တမ့ၢ် follow အီစထြ့လယါကီၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ Australia Explained တၢ်ကလုၢ်တက့ၢ်.
နတၢ်သံကွၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ? မ့တမ့ၢ် နတၢ်ဆိကမိၣ်အိၣ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီ တခါခါဂီၢ်ဧါ? နဆှၢန့ၢ်ပှၤလီပရီ အံမ့လ် ဖဲ australiaexplained@sbs.com.au အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
