ပိာ်မုၣ် ၃၂ဂၤဒီးဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အတၢ်ဘၣ်ဘျးအိၣ်ဒီး ပှၤကိးလီၤနီၣ်ကစၢ်သးလၢ Islamic State ကရူၢ်, အတၢ်ဟဲက့ၤကဒါလၢဆံရံယါကီၢ်န့ၣ်, ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီ လၢပှၤတဝၢတၢ်ပူၤဖျဲးအဂီၢ်, ဒီး ဘၣ်တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးအဝဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်, မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ် နီၣ်တဂၤစုာ်စုာ် လၢအအိၣ်ဒီး တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်သ့ၣ်ဖၣ် ကြၢးနုာ်လီၤဖဲ Countering Violent Extremism — တၢ်ထီဒါတၢ်ထံၣ်တခီတၢၤသနူတၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး (CVE) အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ဧါအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
ပှၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးတၢ်အခိၣ်ဖဲ Frenesis Consulting and Training – လၢအမ့ၢ်တၢ်ကရၢကရိတခါ လၢအမၤတၢ်ဘၣ်ဃး တၢ်ထီဒါ တၢ်ထံၣ်တခီတၢၤတၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး, ဒီး တၢ်ထီဒါ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးသနူ, Peta Lowe စံးဝဲဒၣ်, ပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအအိၣ်ဒီးအဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ်လီၤ.
“ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ယဆိကမိၣ်တၢ်လၢအကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်, ဖဲတၢ်တဲသကိးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးပၣ်ဃုာ်အီၤဒီး တၢ်ထံၣ်အဂုၤအဂၤတနီၤ, လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး ကရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အံၤအဂီၢ်တၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ပာ်လဲၣ်? တၢ်နီၣ်ကီၢ်လၢအဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်?”
အဝဲစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်, “အခဲအံၤန့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဂ့ၢ်ဝီတခါ, နာ်သက့ လၢပဂီၢ်န့ၣ် ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အတမ့ၢ်ပှၤအဆိကတၢၢ်တဖုလၢအဟဲက့ၤကဒါက့ၤဘၣ်. ... ကဘၣ်နၢ်ပၢၢ်စ့ၢ်ကီးအီၤတခါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ လၢညါအခါန့ၣ် ပလဲၤခီဖျိဘၣ် တၢ်ဒ်အံၤလံ.”
ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ပာ်လီၤတၢ်ဘျၢဒီး ပှၤနီၣ်တဂၤစုာ်စုာ် အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒီး တၢ်ထံၣ်တခီတၢၤသနူအဂ့ၢ်န့ၣ်, ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဂ့ၢ်ဝီဝဲၤကျိၤ တၢ်ထီဒါ တၢ်ထံၣ်တခီတၢၤတၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမူဒါခိၣ် Alexander Goldie တဲဘၣ်ဝဲ SBS Examines တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပဃုသ့ၣ်ညါဝဲ ပှၤနီၣ်တဂၤစုာ်စုာ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, မ့ၢ်အလိၣ်ဘၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးသ့ၣ်တဖၣ်ဧါ, မ့ၢ်အလိၣ်ဘၣ် နီၣ်သးဂ့ၢ်ဝီတၢ်တူၢ်ဘၣ် အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဧါ, မ့ၢ်အလိၣ်ဘၣ် ဟံၣ်ဃီ, တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့, တၢ်ဖံးတၢ်မၤ တခီဧါ, ဒီးဖဲန့ၣ် ပပာ်လီၤဝဲ ပှၤနီၣ်တဂၤစုာ်စုာ်အဂီၢ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ဒီး မၤန့ၢ် ပှၤနီၣ်တဂၤစုာ်စုာ်အဂီၢ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ လၢအဝဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်အီၤ ဒ်သိးကဟဲက့ၤကဒါဖဲကျဲလၢအဘၣ်တပၤန့ၣ်လီၤ.”
“ပှၤကညီအဝဲန့ၣ် အတၢ်သကဲးပဝးဒီး တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢ အဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပကျဲးစၢးဆီတလဲကွံာ်အီၤ ဒ်သိးအကဟဲက့ၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
တနွံအံၤ SBS Examines တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အတၢ်ပာ်ဖျါအကူာ်အံၤ ပသံကွၢ်ဘၣ်ဃး တၢ်လၢ တၢ်ထီဒါတၢ်ထံၣ်တခီတၢၤတၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး CVE န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်, ဒီးအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ တၢ်မၤကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်အီၤဒ်လဲၣ်?
