တၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲသနူန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအဘံဘူဒီး နၢ်ပၢၢ်ဘၣ်အီၤကီတခါန့ၣ်လီၤ. ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ် မ့ၢ်လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်တအိၣ်ဘၣ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်တအိၣ်လၢပှဲၤဘၣ်အဃိ ဒုးကဲထီၣ်အသးလၢ တၢ်ကမၤကမၣ်တၢ်ဒီး လံာ်ခီကီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကလုၢ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/karen/kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
Sunil ပှ့ၤဝဲသိလ့ၣ်တခိၣ် လၢအမ့ၢ် ပှၤနီၣ်တဂၤဆါလီၤအသိးလ့ၣ် ဖဲ Facebook Marketplace အပူၤ, နာ်သက့ ဖဲအဝဲစးထီၣ်နီထီၣ်သိလ့ၣ်အံၤ ဒီးက့ၤစိာ်အီၤအခါ သိလ့ၣ်အံၤအကလုၢ်န့ၣ် သီၣ်ထီၣ်တဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဆးဘၣ်.
ဖဲအဝဲက့ၤစိာ်ကဒါ သိလ့ၣ်အံၤဆူ အနီၢ်ကစၢ်အအိၣ်တဘျီ, အဝဲတဲအီၤလၢကကွၢ်သမံသမိးဝဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤန့ၣ်လီၤ. နာ်သက့ ခီဖျိလၢ တၢ်ဘှီသိလ့ၣ် အတၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့အဃိ Sunil ဆၢတဲာ်လၢ အကဘှီထီၣ်က့ၤသိလ့ၣ်အံၤလၢအနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲဒီး အကဟ့ၣ်လီၤဝဲအပှ့ၤလီၤဆီဒီး ပှၤဆါသိလ့ၣ်အံၤကိးပာ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
Sunil တဲဘၣ်ဝဲ SBS Examines လၢ, “ဖဲန့ၣ်တဘျီ, ပှၤဆါသိလ့ၣ်အံၤ စးထီၣ်မၤပျံၤမၤဖုးယၤဒီး တဲဘၣ်ယၤလၢ အဝဲအပီၢ်ရီန့ၣ် ကဆဲးကျိးယၤဒီး ကထံၣ်လိာ်သးလၢ စံၣ်ညီၣ်ကွီၣ်ဘျီၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ.”
“ခီဖျိလၢ ယလံာ်ခီကီၢ် အတၢ်အိၣ်သးဒီး ယကဘၣ်လဲၤဖဲ စံၣ်ညီၣ်ကွီၣ်ဘျီၣ်န့ၣ် ယပျံၤတၢ်, ခီဖျိလၢတၢ်ကမၤအသးဒီး တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါယဂ့ၢ်ယကျိၤဒ်လဲၣ်န့ၣ် ယတသ့ၣ်ညါအီၤဘၣ်, အဃိ ယဟ့ၣ်လီၤအါထီၣ်က့ၤသိလ့ၣ်အံၤအပှ့ၤဒီး ယဘှီထီၣ်က့ၤအီၤလၢယနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ယဲန့ၣ်လီၤ.”
Sunil စံးဝဲဒၣ် တၢ်အံၤမ့ၢ် တၢ်ဆိကမိၣ်ညီနုၢ်တခါလၢ ပှၤစိာ်လံာ်ခီကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဆိကမိၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
“ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဘၣ်တၢ်ကမၣ် တၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်စ့အီၣ်လီး အဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဖဲယပှၤတဝၢအပူၤန့ၣ် ပှၤပျံၤတၢ်ဒိၣ်မး မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်ကထုးသံကွံာ် အလံာ်ခီကီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ်, တဘျီတခီၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်ညါလၢ ပှၤပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်အဝဲသ့ၣ် ဒီး အတမ့ၢ်အတၢ်ကမၣ်ဘၣ်ဒၣ်လဲာ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်ကျိၣ်စ့န့ၣ်လီၤ.”
Ann Emanuel လၢအမ့ၢ် ပီၢ်ရီအခိၣ်ဒိၣ်ဖဲ, Immigration Advice and Rights Centre စံးဝဲဒၣ်, တၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲသနူ အတၢ်ဘံဘူန့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကမၣ်ဒီး ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲဒၣ်, “ဘၣ်ဃးဒီး အဝဲသ့ၣ် လံာ်ခီကီၢ်ကထုးသံကွံာ်သး မ့တမ့ၢ် တၢ်ကဆှၢဖျိးကွံာ်အဝဲသ့ၣ်, တၢ်ဂ့ၢ်ဒ်သိးအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပှၤဟဲသူပဝဲၤကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်တဲအီၤန့ၣ် ပနၢ်ဟူဘၣ်အီၤတလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
Ms Emanuel စံးဝဲဒၣ် တၢ်မၤတၢ်ကမၣ် ဒီးလံာ်ခီကီၢ်န့ၣ် အါတက့ၢ်ကဲထီၣ်ညီနုၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲ တၢ်မၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ မ့တမ့ၢ် ဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်မၤဆူၣ်မၤဆီးအတၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲဒၣ်, “တၢ်မ့ၢ်က့ၤဆှၢဖျိးကွံာ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ် ကပိာ်ထီၣ်အသးလဲၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်ပျံၤအီၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.“
SBS Examines တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အကူာ်အံၤ, ပသံကွၢ်ဘၣ်ဃး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤနီၣ်နီၣ်လၢ တၢ်ထုးသံကွံာ်နလံာ်ခီကီၢ်သ့န့ၣ် မ့ၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ် ဒီး တၢ်မၤကမၣ် လံာ်ခီကီၢ်အဂီၢ် တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤကမၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဲထီၣ်အသးဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
