واکنش ها به جنگ ایران: از اظهارات بسنت و ترامپ تا «بیانیه بیشکک» سازمان همکاری شانگهای

دانلد ترامپ رئیس جمهور آمریکا سه شنبه (۱ سپتامبر) در پستی در تروث سوشیال نوشت: «من در تلاش برای وادار کردن ایران به میز مذاکره نیستم، آن طور که اِی بی سیِ فیک نیوز گزارش داد. برایم اهمیتی ندارد که آنها توافقی را امضا کنند که برایشان بی ارزش است. موقعیت کنونی ما را -با کنترل تقریبا کامل بر تنگه هرمز و فروپاشی کامل اقتصاد آنها- بسیار بیشتر می پسندم. آنها صرفا در حال طی کردن مسیر اجتناب ناپذیر هستند. مردم ایران چه زمانی قرار است قیام کرده و بجنگند؟» آقای ترامپ در حالی می گوید موقعیت کنونی آمریکا - با فروپاشی «حتمی» اقتصاد ایران - را به مذاکره ترجیح می دهد و از مردم ایران می خواهد «قیام کرده و بجنگند»، که پس از بیش از شش ماه جنگ و چندین دور تحریم و محاصره، هیچ نشانه ای از اعتراض سراسری یا فروپاشی نهادهای حاکمیتی ایران دیده نشده است. آیا این فراخوان مکرر به قیام، به جای یک انتظار واقع بینانه، ابزاری برای توجیه ادامه حملات نظامی و امتناع از مذاکره جدی نیست؛ و اساسا وقتی خود ترامپ می گوید به نتیجه مذاکره اهمیتی نمی دهد، این سخن با ادعای همزمان او مبنی بر این که ایران «صرفا در حال طی کردن مسیر اجتناب ناپذیر» فروپاشی است، همخوانی منطقی دارد؟

 بنا به گزارش الجزیره، رهبران سازمان همکاری شانگهای -از جمله شی جین پینگ (چین)، ولادیمیر پوتین (روسیه)، نارندرا مودی (هند) و شهباز شریف (پاکستان)- در پایان نشست دو روزه بیشکک (۱ سپتامبر) بیانیه مشترکی موسوم به «بیانیه بیشکک» را امضا کردند که در آن جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و تحریم های غربی علیه برخی اعضای این سازمان محکوم شده است. سازمان همکاری شانگهای در «بیانیه بیشکک» جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را محکوم کرده، اما نه چین و نه روسیه - دو قدرت اصلی این ائتلاف - هیچ اقدام عملی مشخصی برای دور زدن محاصره دریایی آمریکا یا جبران آسیب اقتصادی وارد بر ایران اعلام نکرده اند. آیا این الگو نشان می دهد که «همبستگی» اعلامی سازمان همکاری شانگهای با ایران عمدتا نمادین و برای مصرف دیپلماتیک است، نه یک تعهد راهبردی واقعی؛ و آیا تهران با تکیه بر چنین حمایتی که تاکنون به تغییر واقعی در میدان جنگ یا اقتصاد نینجامیده، در واقع خود را در انزوای عملی نگه نداشته است؟

 اینها پرسش هایی است که در گفتگو با آقای سعید جعفری روزنامه نگار و تحلیلگر مسایل سیاسی آنها را مطرح کرده ایم.

نظرات ارائه شده در این گفتگو نظرات کارشناس مربوطه است و نشانگر دیدگاه های اس بی اس فارسی نیست.

برنامه فارسی رادیو اس‌بی‌اس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیون‌های دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audioرا از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می‌توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، اپل پادکستز یا گوگل پادکستز گوش کنید.