رئیسجمهور آمریکا، دانلد ترامپ، روز سهشنبه با آتشبس دو هفتهای با ایران موافقت کرد؛ این توافق کمتر از دو ساعت پیش از ضربالاجلی اعلام شد که او برای بازگشایی تنگه هرمز تعیین کرده بود و هشدار داده بود در غیر این صورت زیرساختهای غیرنظامی ایران هدف حملات ویرانگر قرار خواهد گرفت.
اعلام ترامپ در شبکههای اجتماعی چرخشی ناگهانی نسبت به اظهارات پیشین او در همان روز بود؛ زمانی که هشدار داده بود اگر خواستههایش برآورده نشود «یک تمدن کامل از بین خواهد رفت».
نخستوزیر پاکستان، شهباز شریف، که در میانجیگری برای آتشبس نقش داشت، در پیامی در شبکه ایکس گفت از هیئتهای ایرانی و آمریکایی دعوت کرده است روز جمعه در اسلامآباد دیدار کنند.
به گزارش رویترز ترامپ گفت این توافق لحظه آخری مشروط به آن است که ایران محاصره انتقال نفت و گاز از طریق تنگه هرمز را متوقف کند؛ گذرگاهی که معمولاً حدود یکپنجم محمولههای نفتی جهان از آن عبور میکند.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، عباس عراقچی، نیز در بیانیهای اعلام کرد تهران حملات متقابل را متوقف میکند و عبور ایمن کشتیها از این آبراه را فراهم خواهد کرد.
ترامپ در پلتفرم تروث سوشال نوشت: «این یک آتشبس دوطرفه خواهد بود. دلیل آن این است که ما به همه اهداف نظامی خود رسیدهایم و حتی فراتر رفتهایم و در مسیر دستیابی به یک توافق قطعی برای صلح بلندمدت با ایران و صلح در خاورمیانه بسیار جلو رفتهایم.»
شورای عالی امنیت ملی ایران این توافق را پیروزی بر آمریکا توصیف کرد و مدعی شد ترامپ شرایط ایران برای پایان دادن به درگیریها را پذیرفته است.
در واکنش، سخنگوی کاخ سفید کارولین لویت گفت: «واقعیت این است که رئیسجمهور ترامپ و ارتش قدرتمند ما ایران را وادار کردند با بازگشایی تنگه هرمز موافقت کند و مذاکرات ادامه خواهد یافت.»
این جنگ که اکنون وارد هفته ششم خود شده، بنا بر آمار منابع دولتی و گروههای حقوق بشری، بیش از ۵ هزار کشته در نزدیک به دوازده کشور برجای گذاشته است؛ از جمله بیش از ۱۶۰۰ غیرنظامی در ایران.
مشروط به بازگشایی تنگههرمز
دو مقام کاخ سفید تأیید کردند که اسرائیل نیز با آتشبس دو هفتهای موافقت کرده و حملات هوایی خود به ایران را متوقف خواهد کرد.
به گفته شهباز شریف، این توافق همچنین شامل توقف عملیات نظامی اسرائیل در لبنان نیز میشود.
با این حال، هنوز مشخص نبود آتشبس چه زمانی به طور کامل اجرایی خواهد شد. رسانههای اسرائیلی گزارش دادند اجرای آن پس از بازگشایی تنگه هرمز آغاز میشود و اسرائیل انتظار دارد تا آن زمان حملات ایران ادامه داشته باشد.
بیش از یک ساعت پس از اعلام ترامپ، ارتش اسرائیل اعلام کرد موشکهایی از ایران شلیک شدهاند و صدای انفجار ناشی از رهگیری آنها در تلآویو شنیده شده است.
کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله کویت، بحرین، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز تقریبا همزمان هشدارهای امنیتی صادر کردند و سامانههای پدافند هوایی خود را فعال کردند.
ترامپ که در هفتههای اخیر بارها تهدیدهایی مطرح کرده و سپس از آنها عقبنشینی کرده است، گفت پیشرفت در گفتوگوها میان دو طرف او را به پذیرش آتشبس ترغیب کرده است.
طرح ۱۰ مادهای
او گفت ایران طرحی ۱۰ مادهای ارائه کرده که «مبنایی قابل اجرا» برای مذاکرات است و انتظار دارد در بازه دو هفتهای آتشبس، توافق نهایی و تکمیل شود.
جزییات این طرح به طور رسمی اعلام نشده اما خبرگزاری فارسی نزدیک به سپاه پاسداران گفته این طرح شامل مواردی مثل «عبور محدود روزانه کشتی از تنگه هرمز به مدت دو هفته» «لغو تحریمها» و «پذیرش غنیسازی» ایران است؛ مواردی که دو کشور در مذاکرات قبلی درباره آن به توافق نرسیده بودند.
بازارهای مالی به این خبر واکنش مثبتی نشان دادند. معاملات آتی سهام آمریکا در دقایق پس از پیام ترامپ افزایش یافت و قیمت نفت بهشدت کاهش پیدا کرد؛ بهطوری که نفت خام آمریکا به پایینترین سطح خود از ۲۶ مارس رسید.
