SKIP TO MAIN CONTENT

Czym jest festiwal Garma i dlaczego jest ważny?

A Galpu boy performing ceremony.jpg

Festiwal Garma to największe australijskie zgromadzenie kulturalne Rdzennych Australijczyków, podczas którego tysiące ludzi podróżuje do odległego miasta Nhulunbuy na północno-wschodnim Arnhem Land, Terytorium Północne. Oto, co dzieje się w Garma i kto może wziąć udział.


Published

By Alyssa Chandler

Presented by Agnieszka Burton

Source: SBS



Skip to podcast episode content

Festiwal Garma to największe australijskie zgromadzenie kulturalne Rdzennych Australijczyków, podczas którego tysiące ludzi podróżuje do odległego miasta Nhulunbuy na północno-wschodnim Arnhem Land, Terytorium Północne. Oto, co dzieje się w Garma i kto może wziąć udział.


Kluczowe punkty

  • Garma to największe zgromadzenie kulturowe rdzennych mieszkańców Australii.
  • Festiwal odbywa się co roku w sierpniu i jest prowadzony przez Fundację Yothu Yindi.
  • Festiwal skupia czołowych przywódców politycznych Australii, kierownictwo, zwolenników i artystów, ponieważ festiwal łączy tradycyjną ceremonię i poparcie polityczne.

Rdzenne słowa w tym artykule:

  • Yolŋu: „osoba” w Yolŋu Matha, odnosi się do grupy klanów mieszkających w miastach i okolicach północno-wschodniej Ziemi Arnhema.
  • Yolŋu Matha: Odnosi się do języków używanych przez Yolŋu.
  • Garma: Oznacza dwukierunkowy proces uczenia się w Yolŋu Matha.
  • Arnhem Land: Znajduje się w górnym krańcu Terytorium Północnego, około 500 kilometrów na wschód od Darwin.
  • Nhulunbuy: Największe miasto w East Arnhem Land, Terytorium Północne, około 1000 km na wschód od Darwin.
  • Gulkula: Tradycyjne miejsce spotkań.
  • Ganbulapula: Przodek, który, jak się uważa, przyniósł Yidaki do Yolŋu.
  • Yidaki (znany również jako didgeridoo): aborygeński instrument dęty.
  • Miny'tji: Święte obrazy.
  • Manikay: Pieśni przodków.
  • Bunggul: Tradycyjne tańce ceremonialne.
  • Bilma: Clapsticks.

Ostrzeżenie: Materiał zawiera imiona i nazwiska Rdzennych Australijczyków, którzy zmarli. Słuchaczom i widzom Aborygeńskim oraz Wyspiarzom z Cieśniny Torresa zaleca się zachowanie ostrożności.

Czym jest Festiwal Garma?

Festiwal Garma to największe australijskie zgromadzenie kulturalne Rdzennych mieszkańców, podczas którego tysiące ludzi podróżuje do odległego miasta w Nhulunbuy na północno-wschodnim Arnhem Land na Terytorium Północnym.

Odbywa się co roku w sierpniu i jest czterodniowym świętem kultury Yolŋu.

Yolŋu to ludy aborygeńskie z północno-wschodniej Ziemi Arnhema, a w Yolŋu Matha - Garma to termin oznaczający „dwukierunkowy proces uczenia się”.

To koncepcja, która uznaje, że każdy ma wiedzę, którą powinien się dzielić z innymi. Ludzie uczą się razem, słuchają, zadają pytania i szanują różne sposoby życia.

Festiwal prezentuje tradycyjne miny’tji (sztukę), manikay (pieśni) oraz słynny bunggul (ceremonialny taniec).

Co najważniejsze, Garma to forum różnych dyskursów społecznych, politycznych i środowiskowych dotyczących społeczności Pierwszych Narodów.

Jak zaczął się festiwal Garma?

Założony w 1999 roku przez zmarłych braci, dr Yunupingu AC i frontmana Yothu Yindi, dr M Yunupingu, pomysł na festiwal Garma zrodził się z chęci zachowania, ochrony i promocji kultury Yolŋu.

Starszyzna społeczności obawiała się utraty ważnej wiedzy kulturowej. Garma powstała jako miejsce, w którym siła kultury i dyskusja polityczna mogły się połączyć.

„Celem było zlikwidowanie podziałów kulturowych i wzmocnienie pozycji społeczności tubylczych poprzez dialog i celebrowanie kultury Yolŋu” — mówi John-Paul Janke, redaktor National Indigenous Affairs w SBS i współgospodarz The Point, NITV.

Gdzie odbywa się Garma?

Festiwal odbywa się w Gulkula, tradycyjnym miejscu spotkań pięciu regionalnych klanów w północno-wschodniej Ziemi Arnhema: Gumatj, Rirratjingu, Djapu, Galpu i Wangurri.

Dla klanu Gumatj, Gulkula jest świętym miejscem ceremonialnym.

W kulturze Yolŋu, Gulkula jest miejscem, w którym uważa się, że przodek, Ganbulapula, przywiózł Yidaki (znany również jako didgeridoo), aborygeński instrument dęty.

Dlaczego festiwal Garma jest ważny?

Tanya Denning-Orman, dyrektorka SBS First Nations, mówi, że Garma nie przypomina niczego innego na świecie.

„Garma ma wyjątkowe znaczenie nie tylko ze względu na swoje położenie geograficzne, ale także jako miejsce spotkań uczestników. Od setek lat sprzyja współpracy, dialogowi oraz wymianie poglądów na tematy społeczne i polityczne.”

Festiwal Garma został stworzony, aby chronić wiedzę kulturową Yolŋu, jednocześnie świętuje siłę i odporność Pierwszych Narodów.

Dla wielu osób, festiwal jest pierwszą okazją do spędzenia czasu w Country i uczenia się bezpośrednio od Tradycyjnych Opiekunów.

Oprócz programu kulturalnego toczą się dyskusje na temat polityki publicznej z udziałem Aborygenów i mieszkańców wysp Cieśniny Torresa. Pozwala to Rdzennym przywódcom prowadzić rozmowy z władzami, co jest ważną częścią samostanowienia.

Samostanowienie to ciągły proces zapewniania, że ludy tubylcze są bezpośrednio zaangażowane w podejmowanie decyzji dotyczących kwestii, które ich dotyczą.

Kto bierze udział w festiwalu Garma?

Powszechnym błędnym przekonaniem jest, że udział w festiwalu Garma jest możliwy wyłącznie na zaproszenie.

Dyrektor generalny Yothu Yindi, Denise Bowden, mówi, że Garma jest dla każdego, ponieważ każdy może kupić bilet za pośrednictwem strony internetowej Yothu Yindi Foundation.

„Fundacja Yothu Yindi finansuje i organizuje to wydarzenie nie tylko dzięki wsparciu sponsorów, ale także poprzez sprzedaż biletów, z której część środków wraca do lokalnej społeczności. Dzięki temu artyści mogą otrzymywać wynagrodzenie za swój wkład w przygotowanie i realizację festiwalu.”

Fundacja Yothu Yindi zaprasza polityków reprezentujących różne strony sceny politycznej. W poprzednich latach w wydarzeniu uczestniczył między innymi premier Australii.

W Garmie biorą udział także naukowcy, nauczyciele, prawnicy, artyści i przedstawiciele organizacji społecznych. Dzięki temu festiwal staje się miejscem wymiany pomysłów, budowania partnerstw i rozmów o najważniejszych wyzwaniach społecznych.

Co się dzieje na festiwalu Garma?

Garma daje możliwość lepszego poznania jednej z najstarszych nieprzerwanie żyjących kultur na świecie.

W ciągu dnia odbywają się warsztaty kulturalne, podczas których uczestnicy mogą uczyć się od starszyzny Yolŋu o języku Yolŋu Matha, systemach pokrewieństwa, sztuce, pieśniach i tradycjach.

O zachodzie słońca odbywa się bunggul – tradycyjny taniec i ceremonia, której towarzyszą dźwięki yidaki (didgeridoo), bilma (drewnianych pałeczek rytmicznych) oraz śpiewy artystów Yolŋu. Przedstawiciele różnych klanów kolejno prezentują swoje historie i dziedzictwo.

Jednak Garma to znacznie więcej niż festiwal kultury. To także wyjątkowa przestrzeń do rozmów o najważniejszych wyzwaniach dotyczących społeczności Yolŋu oraz innych rdzennych mieszkańców Australii.

Podczas festiwalu odbywają się dwie główne konferencje.

Forum Kluczowe to konferencja polityczna, która gromadzi Rdzennych i nierdzennych liderów, aby rozmawiać o najważniejszych kwestiach związanych z tematyką tegorocznej Garmy.

Forum Młodzieży skierowane jest do młodych ludzi w wieku od 8 do 18 lat. Uczniowie ze szkół z całej Australii uczestniczą w zajęciach i warsztatach, podczas których wymieniają się wiedzą i doświadczeniami.

Te wydarzenia, wraz z programem kulturalnym, sprawiają, że Garma jest wyjątkowym miejscem spotkania kultury, edukacji i przywództwa.

Zasubskrybuj lub obserwuj podcast Australia Explained, aby otrzymywać więcej przydatnych informacji i praktycznych wskazówek dotyczących życia oraz osiedlania się w Australii.

Masz jakieś pytania lub pomysły na temat? Adres e-mail australiaexplained@sbs.com.au


Latest podcast episodes

Follow SBS Polish

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

Polish News

Watch it onDemand

Stream now