Lapata’iga i faiga tau fa’asesē (scams)

Woman reading an unpleasant text message and crying.

Woman reading an unpleasant text message and crying. Source: Moment RF / Halfpoint Images/Getty Images

Ua aumaia se lapata’iga mai fa’alapotopotoga o loo gafa ma puipuiga i le tatau i tagata uma ona nofouta i faiga tau fa’asesē, poo scams, i le vaitaimi lenei o aso malōlō o le Kerisimasi ma le Tausaga Fou.


I tausaga uma e faitau selau miliona tālā e gaoia e tagata ma fa’alapotopotoga solitulafono i faiga e maileina ai tupe ma isi meatotino a tagata lautele.

O le tele o faiga tau fa’asesē nei e auala mai i feso’ota’iga i luga o le ‘upega tafa’ilagi poo le telefoni.

I nisi o taimi e gaoia ai numera o fa’aputuga tupe (bank accounts) poo pepa fa’amaonia e pei o tusifolau ma pepa fanau, ma fa’aaogāina ai i nisi o faiga solitulafono.

Na fa’aalia e se sui o le matagaluega o Consumer Affairs, o se tasi o faiga tau fa’asesē e ‘ai’oi mai ai i se fesoasoani mo se tagata o se ‘āiga o loo maua i se gasegase ma mana’omia vave se tupe.

O nisi o loo sili ona pu’eina i le mailei a le tau fa’asesē, o tagata matutua ma i latou e lē lava le malamalama i le gagana Igilisi.

E tele fo’i ina pu’eina ai tagata o loo aumau i Ausetalia i visa puipuia pe lē o ni tagata nofo mau.

Na fautuaina e le sui o le matagaluega tagata uma ina ia ‘aua ne’i tu’uina ni fa’amatalaga puipuia i seisi i luga o le telefoni poo le ‘upega o feso’ota’iga, ma siaki muamua i le ‘Scam Watch’ pe o se fa’alapotopotoga ua resitaraina i lalo o le tulafono.

Mo nisi talafou ma ripoti, fa'afofoga i le SBS Samoan i le 'upega tafa'ilagi poo le SBS Radio app, pe asiasi i le Facebook SBS Samoan.


Share

Follow SBS Samoan

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now