Key Points
- The Australian War Memorial estimates 1200 Aboriginal men attempted to enlist in the First World War, and 6,500 in the Second World War.
- Aboriginal people faced many restrictions to enlisting in the armed forces.
- Many went to extraordinary lengths to enlist including hiding their heritage.
- On their return, discrimination and restrictive laws were still part of everyday life for Aboriginal veterans.
- Ni wa Aboriginal na Waazi wa Visiwa vya Torres Strait, walio hudumu katika Vita vya Kwanza vya Dunia na Vita vya Pili vya Dunia?
- Ni vizuizi gani wa Australia wa Mataifa ya Kwanza wanakabili wanapo jaribu kujiandikisha katika jeshi?
- Nini kiliwafikia wanajeshi waki Aboriginal walipo rejea nyumbani kutoka vitani?
- Australia inatambuaje huduma yawa Aboriginal na wakaaji wa Visiwa vya Torres Strait katika jeshi leo?
- Nini unastahili jua kuhusu historia yawa Aboriginal na wakaaji wa Visiwa vya Torres Strait katika Siku hii ya ANZAC?
Wa Aboriginal wengi na wakaazi wa Visiwa vya Torres Strait walihudumu katika vikosi vya jeshi la Australia, ikiwa ni pamoja na wakati wa Vita vya Kwanza na vya Pili vya Dunia, mara nyingi pamoja na Waaustralia wasio wa asili—hata walipopigwa marufuku rasmi kujiandikisha katika jeshi.
Leo, kuna juhudi zinazoongezeka za kuhakikisha hadithi zao zinatambuliwa na kukumbukwa.
Michael Bell ni mwanaume kutoka ukoo wa Ngunnawal/Gomeroi, yuko sehemu ya kazi hiyo. Kama Afisa wa Uhusiano wa watu wa Asili katika Ukumbusho wa Vita vya Australia, yeye husaidia kutambua huduma na kafara ya watu wa Asili na Wana visiwa wa Torres Strait— waliohudumu wakiwa wamevaa sare na wale waliounga mkono juhudi za vita nchini.
Kupitia kazi hii, picha iliyo wazi zaidi inaanza kujitokeza.
Niwa Aboriginal na wakaazi wangapi wa Visiwa vya Torres Strait walio hudumu katika Vita vya Kwanza vya Dunia na Vita vya Pili vya Dunia?
"Kwa sasa tuna zaidi ya wanaume 1200 wa asili yaki Aboriginal waliojiandikisha au kujaribu kujiandikisha katika Vita vya Kwanza vya Dunia, na tunakadiria kuwa kutakuwa na wanaume wapatao 6,500 katika Vita vya Pili vya Dunia," Bw. Bell anasema.

Idadi hii inaendelea kuongezeka kadri rekodi zaidi zinavyogunduliwa.
Ukumbusho wa Vita umeangalia kitakwimu idadi ya walioandikishwa na idadi inayojulikana ya watu wa asili.
Licha ya kukabiliwa na vikwazo vikubwa, idadi hiyo ni kubwa.nt.
Viwango vya uandikishaji au uthibitishaji ni sawa na kaka na dada zao wasio Wa asiliMichael Bell
Ni vikwazo gani Waaustralia wa Mataifa ya Kwanza walikabiliana navyo walipokuwa wakijaribu kujiandikisha jeshini?
Wa Aboriginal walikabiliwa na vikwazo walipokuwa wakijaribu kujiandikisha katika jeshi. Vizuizi hivi vilikuwa katika ngazi nyingi.
Waaboriginal walikabiliwa na vikwazo katika harakati zao kote nchini.
Hawakutambuliwa kama raia kamili wa Australia, na katika baadhi ya matukio, hawakutambuliwa kama watu chini ya sheria.
Na sera za kijeshi mara nyingi ziliwatenga watu ambao hawakuwa na asili ya Ulaya.
Kwa pamoja, sera hizi ziliunda vikwazo vikubwa kwa wale wanaotaka kutumikia.
Hata kwa vikwazo hivi, watu wengi walijitahidi sana kujiandikisha. Mtu mmoja kama huyo alitembea kutoka Queensland hadi Albury, Bw. Bell anaelezea.
“Akiwa njiani alijaribu kujiandikisha mara tano, hatimaye akaingia jeshini, na kwa bahati mbaya hakupata kuhudumu kwa sababu alifariki kutokana na ugonjwa kwenye meli akiwa njiani kuelekea uwanja wa vita. Kwa hivyo ni kujitolea na kuandikishwa tena kwa wanaume wetu ambapo wamekataliwa kwa kuwa Wa Aboriginal, lakini rudi nyuma na ujaribu tena.”
Hadithi kama hizi zinaonyesha azimio, ustahimilivu na hamu kubwa ya kuitumikia nchi, hata wakati nchi hiyo haikutoa haki sawa.

Ni nini kiliwapata wanajeshi wa Mataifa ya Kwanza waliporudi nyumbani kutoka vitani?
Kwa maveterani wengi wa asili, kujitolea kwao haku kumaanisha usawa.
Walirudi kwenye jamii ambapo ubaguzi na sheria kali bado zilikuwa sehemu ya maisha ya kila siku.
"Wanaume wetu walikuwa wakipigania haki katika vita vya kigeni ambavyo hawakuwa na haki navyo katika nchi zao," Bw. Bell anasema. "Na kurudi nyumbani kwenye jamii isiyo na usawa kabisa, na wanarudi kwenye ubaguzi, ukosefu wa kutambuliwa kisheria, vikwazo vya umiliki wa ardhi, mishahara sawa, vikwazo vya kuwasimamia watoto wetu, Vizazi Vilivyoibiwa, vilikuwa vinaendelea kikamilifu."
Baadhi ya maveterani wa asili waliweza kupata manufaa, lakini wengi hawakuweza, huku vikwazo vipana vya kijamii na kisiasa vikizuia usaidizi.
Hata kujumuika na maveterani wengine kunaweza kuwa vigumu.
Mara nyingi wanajeshi waliorudi walihimizwa kujiunga na mashirika ya kijamii kama vile vilabu vya RSL vinavyowaunga mkono maveterani na kuandaa matukio kama vile sherehe za Siku ya ANZAC.
Lakini vilabu vingi kati ya hivi vilikuwa na maeneo yenye leseni, ikimaanisha pombe ilitolewa, na watu wa asili mara nyingi walizuiliwa kuingia katika maeneo haya.
Walitengwa kutoka kwa usaidizi na muunganisho.
Australia inatambuaje huduma ya kijeshi yawa Aboriginal na Wakazi wa Visiwa vya Torres Strait leo?
Katika miongo ya hivi karibuni, Ukumbusho wa Vita vya Australia umechukua jukumu kubwa zaidi katika kugundua na kuchangia huduma yawa Aboriginal na Wakazi wa Visiwa vya Torres Strait.
"Hadithi zetu zinashirikiwa kwa usawa na kwa uwiano katika matunzio yetu yote," Bw. Bell anaelezea. "Tuna maudhui yawa Aboriginal katika huduma zote, matunzio yote, hadithi zote, uwakilishi wetu wote."
Hakuna kona ya Weusi kwenye Ukumbusho wa Vita vya Australia. Tunachofanya ni kusimulia hadithi hiyo kwa usawa kote, kama maveterani walivyotuomba tufanye.Michael Bell
"Wakiwa wamevaa sare, wangeweza kujiona kama rangi ya huduma yao kama vile kijani kibichi, bluu au kijivu kwa jeshi, jeshi la anga na jeshi la wanamaji."
Mbinu hii inaonyesha jinsi wanajeshi wengi wa asili walivyojiona—kama wanajeshi kwanza, wakihudumu pamoja na wengine.
Wakati huo huo, hadithi zilizofichwa kwa muda mrefu sasa zinagunduliwa upya na kuchangiwa na familia na jamii.
“Katika tukio ambalo tuna picha pekee inayojulikana ya mwanaume wa asili katika mkusanyiko wetu, na familia haijaiona… tunaweza kuwapa hiyo kwa niaba yao kwa kutambua huduma yake…na hilo linagusa moyo sana na ni maalum kwangu—kuweza kuchangia hilo na familia zinazojua maarifa na taarifa hii ni katika taasisi ambapo tunajaribu kujumuisha hadithi ambayo hapo awali au isiyojulikana sana kuhusu huduma yamu Aboriginal na mkaazi wa visiwa vya Torres Strait.”
Kwa familia, nyakati hizi zinaweza kuwa na nguvu, na kusaidia kuungana tena na historia, utambulisho na wapendwa.

Unapaswa jua nini kuhusu historia yawa Aboriginal na Wakaaji wa Visiwa vya Torres Strait katika siku hii ya ANZAC?
Kuelewa Siku ya ANZAC kunamaanisha kutambua michango na changamoto zinazowakabili watu wa Asili na Wakaaji wa Visiwa vya Torres Strait.
"Ni kuhusu historia kamili ya Australia na jinsi ilivyo leo," Bw. Bell anasema, "si taifa lisiloonekana ambalo tumekuwa nalo miaka iliyopita. Na kwa ajili ya watu wa Vita vya Kwanza vya Dunia, wanaolazimika kuficha urithi wao, tunataka kuweza kuwatia moyo, kuona historia kamili ya Australia jinsi ilivyo, si kama ilivyoandikwa na mifumo ya awali ambayo iliondoa utambuzi wetu."
Siku ya ANZAC ni wakati wa kuwakumbuka waliohudumu katika vita na migogoro na kwa Waustralia wengi, ni wakati wa kujumuika pamoja kuheshimu historia.
Kadri hadithi hizi zinavyozidi kusambazwa, husaidia kuchora picha kamili ya zamani ya Australia—na ya sasa.
Jiandikishe au fuata podikasti ya Australia Yafafanuliwa kwa taarifa na vidokezo muhimu kuhusu kuanza maisha yako mapya nchini Australia.
Una maswali au pendekezo ya mada? tuandikie kwa barua pepe australiaexplained@sbs.com.au








