เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2568 วุฒิสมาชิกเดวิด ชูบริดจ์ จากพรรคกรีนส์ของออสเตรเลีย ได้ตั้งคำถามในรัฐสภาหลังจากบทความจากสื่ออิสระ Declassified Australia รายงานว่าชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้องกับเครื่องบินขับไล่ F-35 ถูกขนส่งจากออสเตรเลียไปยังอิสราเอล
ระหว่างการอภิปรายในรัฐสภา เดวิด ชูบริดจ์ ได้ขอให้รัฐมนตรีต่างประเทศ เพนนี หว่อง ชี้แจงประเด็นดังกล่าว
เพนนี หว่อง ลุกขึ้นโต้ว่าออสเตรเลีย “ไม่ได้จัดหาอาวุธให้แก่อิสราเอล” และระบุว่าออสเตรเลียเป็นหนึ่งในสายพานการผลิตโครงการเครื่องบินขับไล่ F-35 ที่จัดส่งระดับนานาชาติ เธอย้ำว่าออสเตรเลียเพียงแต่ส่งออกชิ้นส่วนของเครื่องบินขับไล่ที่ “ไม่นับเป็นอาวุธ (non-lethal parts)” เท่านั้น
ส่วนวุฒิสภาชิก เดวิด ชูบริดจ์ ได้เผยกับเอสบีเอส นิวส์ ภายหลังการอภิปรายว่าคำตอบของรมว.ต่างประเทศนั้นไม่ได้คลายกังวลเกี่ยวกับบทบาทของออสเตรเลียที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานการผลิตเครื่องบินขับไล่
เขายังวิจารณ์ว่า การขนส่งชิ้นส่วนทางทหารที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งในฉนวนกาซา โดยกล่าวว่าเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่เขาเรียกว่า “การสมรู้ร่วมคิดของออสเตรเลียในการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์”
“แน่นอนว่าเราไม่ควรส่งชิ้นส่วนอาวุธเข้าไปในการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์” วุฒิสมาชิกกล่าว
เที่ยวบิน TG472
แต่การขนชิ้นส่วนเครื่องบินขับไล่ F-35 นั้นเกี่ยวข้องกับชุมชนคนไทยในออสเตรเลียอย่างไร
จากบทความสืบสวนสอบสวนหลายฉบับที่เผยแพร่โดย Declassified Australia พบว่า ชิ้นส่วนเครื่องบินบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับโครงการ F-35 ถูกขนส่งโดยเที่ยวบินพาณิชย์ รวมถึงเที่ยวบินของสายการบินไทยระหว่างนครซิดนีย์และกรุงเทพฯ
หนึ่งในเที่ยวบินที่ถูกกล่าวถึงในรายงานคือเที่ยวบิน TG472 ของสายการบินไทย ซึ่งเป็นเที่ยวบินโดยสารประจำระหว่างซิดนีย์และกรุงเทพฯ
เที่ยวบินนี้ออกเดินทางจากสนามบินคิงส์ฟอร์ด สมิธ ณ นครซิดนีย์ และถึงสนามบินสุวรรณภูมิในกรุงเทพฯ หลังจากบินประมาณเก้าชั่วโมง โดยปกติแล้วเส้นทางนี้ให้บริการด้วยเครื่องบินแอร์บัสรุ่น A350-900 ซึ่งลำเลียงผู้โดยสารได้ประมาณ 320-340 คน
จากข้อมูลของ Declassified Australia บันทึกการขนส่งที่ตรวจสอบพบว่า ชิ้นส่วนเครื่องบินบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับโครงการ F-35 ถูกขนส่งจากออสเตรเลียไปยังกรุงเทพฯ ก่อนที่จะส่งต่อไปยังอิสราเอล
สำนักข่าวรายงานว่าสินค้าดังกล่าวมีต้นทางมาจากฐานทัพอากาศของกองทัพอากาศออสเตรเลีย ใกล้กับเมืองวิลเลียมทาวน์ ทางเหนือของนครซิดนีย์ ซึ่งเป็นที่ตั้งของฐานทัพเครื่องบิน F-35 แห่งหนึ่งของกองทัพอากาศออสเตรเลีย
เอกสารที่อ้างถึงในรายงานระบุถึงสินค้าที่จัดส่งจากฐานทัพอากาศวิลเลียมทาวน์จ่าหน้าว่าเป็น "ปะเก็นยึดกระสุน" ซึ่งเกี่ยวข้องกับโครงการเครื่องบินรบร่วม (Joint Strike Fighter หรือ JSF) ที่พัฒนาโดยบริษัทล็อกฮีด มาร์ติน
บทความดังกล่าวอ้างว่าชิ้นส่วนเหล่านั้นถูกขนส่งจากวิลเลียมทาวน์ไปยังสนามบินซิดนีย์ ก่อนที่จะถูกบรรจุขึ้นเครื่องบินของสายการบินไทยเที่ยวบิน TG472 ที่มุ่งหน้าไปยังกรุงเทพฯ
มีรายงานว่าชิ้นส่วนต่างๆ ถูกขนส่งจากกรุงเทพฯ ขึ้นเครื่องบินของสายการบินเอล อัล อิสราเอล เที่ยวบิน ELY82 ไปยังกรุงเทลอาวีฟ จากนั้นการขนส่งจะต่อไปยังฐานทัพอากาศเนวาติมทางตอนใต้ของอิสราเอล ซึ่งเป็นที่ตั้งของเครื่องบิน F-35 ของกองทัพอากาศอิสราเอล
SBS Thai ไม่ได้ตรวจสอบเอกสารการขนส่งที่อ้างถึงในบทความดังกล่าวด้วยตนเอง
สัญญาการผลิตและบำรุงรักษาเครื่องบินขับไล่ F-35 ในออสเตรเลียมีมูลค่ากว่าสี่พันล้านดอลลาร์
ออสเตรเลียเป็นผู้เข้าร่วมโครงการ F-35 ระดับโลก ซึ่งเกี่ยวข้องกับเครือข่ายของบริษัทและรัฐบาลที่ร่วมกันผลิต บำรุงรักษา และขนส่งเครื่องบินรบรุ่นดังกล่าว
ข้อมูลจากกระทรวงกลาโหมแห่งออสเตรเลียในปี 2023 ระบุว่า “จนถึงปัจจุบัน บริษัทออสเตรเลียกว่า 70 แห่งมีส่วนร่วมโดยตรงในสัญญาการผลิตและการบำรุงรักษาเครื่องบิน F-35 ทั่วโลกมูลค่ากว่า 4.13 พันล้านดอลลาร์”
และล่าสุดเมื่อเดือนเมษายนปีที่แล้ว กระทรวงกลาโหมได้ออกแถลงการณ์ว่า “กระทรวงกลาโหมยินดีกับความสำเร็จครั้งสำคัญของโครงการ F-35 ระดับโลก โดยอุตสาหกรรมของออสเตรเลียได้บรรลุมูลค่าสัญญามากกว่าห้าพันล้านดอลลาร์” และมี “บริษัทออสเตรเลียกว่า 75 แห่งที้มีส่วนสร้างความสำเร็จนี้ผ่านการผลิตขั้นสูง วางแผนการผลิตห่วงโซ่อุปทาน และบริการบำรุงรักษา”
สำนักข่าวเดอะการ์เดียนรายงานเมื่อเดือนสิงหาคมปีที่แล้วว่า บริษัทสัญชาติอเมริกัน ล็อกฮีด มาร์ติน (Lockheed Martin) เป็นผู้จัดหาผู้ผลิตเครื่องบินขับไล่ F-35 ให้กับประเทศพันธมิตรทั่วโลก 19 ประเทศ รวมถึงสหราชอาณาจักร แคนาดา ออสเตรเลีย เยอรมนี ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้
ริชาร์ด มาร์ลส์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้ให้สัมภาษณ์ในรายการ Insider ทางสถานีโทรทัศน์เอบีซีเมื่อปีที่แล้วว่า ออสเตรเลียไม่ได้จัดหาอาวุธให้กับอิสราเอล และระบุว่าออสเตรเลียเป็นหนึ่งในห่วงโซ่อุปทานของเครื่องบินขับไล่ F-35 มานานหลายทศวรรษแล้ว
"นั่นคือข้อตกลงพหุภาคีที่มีจัดหาโดยบริษัทล็อกฮีดมาร์ตินในสหรัฐอเมริกา และมีผู้ส่งออกหลายรายในห่วงโซ่อุปทานทั้งหมด" เขากล่าว
วุฒิสมาชิกเดวิด ชูบริดจ์และ Declassified Australia อ้างว่าพวกเขาได้เห็นเอกสารการขนส่งชิ้นส่วนเครื่องบินรบ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าออสเตรเลียไม่ได้ส่งชิ้นส่วนไปยังศูนย์กระจายสินค้าของล็อกฮีดมาร์ตินในสหรัฐอเมริกาหรือเนเธอร์แลนด์ แต่กลับส่งชิ้นส่วนเครื่องบินรบโดยตรงไปยังอิสราเอลผ่านทางสายการบินไทย
ชิ้นส่วนทางทหารสามารถขนส่งบนเที่ยวบินโดยสารได้หรือไม่?
การขนส่งชิ้นส่วนเครื่องบินหรือส่วนประกอบอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับกองทัพบนเที่ยวบินพาณิชย์นั้น ไม่ได้ผิดกฎหมายเสมอไป
สินค้าประเภทนี้โดยทั่วไปจะถูกขนส่งภายใต้กฎระเบียบที่เข้มงวดเกี่ยวกับการขนส่งสินค้าทางอากาศ ขึ้นอยู่กับการจำแนกประเภทของสินค้า สินค้าอาจถูกควบคุมในฐานะสินค้าอันตราย หรืออยู่ภายใต้การควบคุมการส่งออก เช่น กฎระเบียบการค้าอาวุธระหว่างประเทศของสหรัฐอเมริกา (International Traffic in Arms Regulations: ITAR)
กฎเหล่านี้ควบคุมการจัดการและการขนส่งวัสดุที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันประเทศซึ่งระบุไว้ในบัญชีรายชื่อยุทโธปกรณ์ของสหรัฐฯ (the United States Munitions List : USML)
หน่วยงานความปลอดภัยการบินพลเรือนของออสเตรเลีย (Civil Aviation Safety Authority : CASA) เปิดเผยกับเอสบีเอส ไทย ผ่านอีเมลว่า
ผู้ประกอบการออสเตรเลียสามารถขนส่งสินค้าอันตรายบางประเภทบนเครื่องบินพลเรือนได้
แต่สินค้าที่จัดอยู่ในประเภท 'ต้องห้ามเว้นแต่ได้รับการยกเว้น' จำเป็นต้องได้รับอนุญาตเป็นพิเศษจาก CASA ก่อนจึงจะสามารถขนส่งได้
การพิจารณาคำขอจะทำเป็นรายกรณี และจะอนุญาตเฉพาะในกรณีที่ผู้ประกอบการสามารถแสดงให้เห็นว่าพวกเขาสามารถจัดการความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เมื่อขนส่งสินค้าอันตรายไปยังเขตอำนาจศาลอื่น ผู้ประกอบการต้องได้รับอนุมัติหรือได้รับการยกเว้นที่เกี่ยวข้องจากหน่วยงานความปลอดภัยด้านการบินของประเทศที่สินค้ากำลังถูกขนส่ง ขนส่งผ่าน หรือแม้กระทั่งในบางกรณี บินผ่าน (บินเหนือประเทศ) ด้วย
ในกรณีที่สินค้าไม่เหมาะสมสำหรับการขนส่งทางเครื่องบินพลเรือนเนื่องจากลักษณะความเสี่ยง ขนาด น้ำหนัก หรือการจำแนกประเภท การขนส่งทางเรือจะเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่า
CASA เป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบในการกำกับดูแลการขนส่งสินค้าอันตรายทางอากาศในประเทศออสเตรเลีย
การบินไทยระบุไม่อยากอยู่ท่ามกลางความขัดแย้ง
นายชาย เอี่ยมศิริ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) ได้แถลงต่อหน้าสื่อมวลชนเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 ว่าสายการบินแห่งชาติของประเทศไทยเพียงแต่ทำธุรกิจรับขนส่งสินค้า ซึ่งเป็นข้อปฏิบัติที่สายการบินพาณิชย์อื่นๆ ก็ดำเนินการเป็นปกติ
“การขายจากต้นทางมา การบินไทยไม่ได้ขายเอง แต่เรามีข้อตกลงกับสายการบินอื่น ซึ่งมันเป็นปกติ ทุกสายการบินมีหมด เขาขาย แต่เขามาส่งขึ้นเครื่องการบินไทย เอกสารการส่งของเป็นของสายการบินอื่น เรารับขน การรับขนก็มีโปรโตคอล มีมาตรการ มาตรฐานอยู่” นายชายกล่าว
ผู้บริหารสายการบินยังอธิบายเพิ่มเติมว่า สินค้าทุกประเภทที่ลำเลียงใต้ท้องเครื่องนั้นต้องผ่านการเอกซ์เรย์และตรวจสอบว่าไม่ใช่วัตถุอันตรายที่ห้ามขนส่งบนเที่ยวบิน
อย่างไรก็ตาม สายการบินไม่มีอำนาจเปิดบรรจุภัณฑ์ นายชายระบุว่าศุลกากรเป็นผู้ที่มีอำนาจตรวจสอบบรรจุภัณฑ์ว่าตรงตามข้อกำหนดของกฎหมายแต่ละประเทศหรือเปล่า
“ก็ต้องตอบว่าการบินไทยทำตามมาตรฐานสากล และมาตรฐานความปลอดภัยในการรับขนด้วย ซึ่งอันนี้เราก็ต้องไปขุดค้นให้ลึกลงไปว่าจะหาทางป้องกันได้อย่างไร แต่เรื่องนี้เราไม่สามารถจะออกไปพูดได้เต็มปาก เพราะว่าเราก็ไม่รู้หรอกว่าเหตุการณ์นี้มันจะขยายผลยังไง แต่เราก็มีมาตรการอยู่ ก็ระมัดระวังในการรับขน ก็ต้องไปทำความเข้าใจกับคู่ค้าด้วย”
แต่เรื่องนี้มันเป็นเรื่องอ่อนไหว เราก็ไม่อยากเข้าไปอยู่ท่ามกลางความขัดแย้งนะครับ เราก็ทําหน้าที่ของคนทําธุรกิจนายชาย เอี่ยมศิริ ทิ้งท้าย
ผู้ประท้วงวิพากษ์วิจารณ์รายงานการขนส่งสินค้า
ประเด็นนี้ยังก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากนักกิจกรรมบางกลุ่มด้วย
ไฮเคอ เวเบอร์ ผู้เข้าร่วมการประท้วงที่จัดโดยกลุ่มรณรงค์เพื่อสันติภาพ Wage Peace ที่จัตุรัสเฟเดอเรชั่นในเมลเบิร์นเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ กล่าวว่าเธอรู้สึกผิดหวังกับรายงานดังกล่าว
เธอชี้ว่าบริษัทและรัฐบาลควรตรวจสอบให้แน่ใจว่ากิจกรรมของตนไม่ก่อให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชน
คณะกรรมการสอบสวนอิสระระหว่างประเทศของสหประชาชาติรายงานว่า อาจมีการกระทำที่เข้าข่ายการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์เกิดขึ้นในฉนวนกาซา ซึ่งเวเบอร์อ้างถึงข้อค้นพบที่อิสราเอลปฏิเสธอย่างหนักแน่น
เมื่อถูกถามเกี่ยวกับการขนส่งสินค้าที่เกี่ยวข้องกับเที่ยวบินของสายการบินไทย เวเบอร์กล่าวว่า เธอรู้สึกว่าชื่อเสียงของสายการบินในฐานะสายการบินระหว่างประเทศที่เป็นมิตรกับครอบครัวนั้นได้รับผลกระทบโดยตรงจากข้อกล่าวหาดังกล่าว
มุมมองจากผู้เชี่ยวชาญ
เอสบีเอส ไทย ได้พูดคุยกับนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญด้านการเมืองตะวันออกกลาง ศาสตราจารย์ชาห์ราม อัคบาร์ซาเดห์ จากคณะศิลปศาสตร์และคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยดีคิน นครเมลเบิร์น ผู้ให้ความเห็นว่ารัฐบาลออสเตรเลียกำลังพยายามหาทางปกปิดการขนส่งสินค้า ซึ่งเป็นสิ่งที่เขากังวล
"ผมคิดว่าประชาชนควรเรียกร้องให้รัฐบาลอธิบายว่าเหตุใดจึงมีการส่งชิ้นส่วนเครื่องบินรบไปยังอิสราเอล ซึ่งขัดแย้งกับคำกล่าวอ้างของรัฐบาลที่ว่าออสเตรเลียไม่ได้จัดหาอาวุธให้แก่อิสราเอล และรัฐบาลออสเตรเลียไม่สนับสนุนสงครามในฉนวนกาซา"
เขาวิเคราะห์ว่าออสเตรเลียเป็นประเทศมหาอำนาจระดับกลาง และประเทศมหาอำนาจระดับกลางนั้นจำเป็นต้องรักษาหลักนิติธรรมเพื่อความอยู่รอด การเติบโต และการปกป้องตนเอง
แต่ในขณะเดียวกัน ศาสตราจารย์ชาห์รามชี้ให้เห็นว่า ออสเตรเลียเป็นพันธมิตรที่ใกล้ชิดของสหรัฐอเมริกา ออสเตรเลียใช้เงินหลายล้านดอลลาร์ในการซื้อเรือดำน้ำจากสหรัฐฯ และถือว่าสหรัฐฯ เป็นพันธมิตรทางยุทธศาสตร์
ดังนั้น ออสเตรเลียจึงต้องระมัดระวังเป็นอย่างยิ่งที่จะไม่ก่อให้เกิดความขัดแย้งที่อาจส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
“นั่นเป็นเหตุผลที่เราเห็นนโยบายต่างประเทศของออสเตรเลียเกี่ยวกับความขัดแย้งที่กำลังดำเนินอยู่ระหว่างอิสราเอลและปาเลสไตน์ ออสเตรเลียยอมรับสถานะของปาเลสไตน์ในฐานะรัฐ แต่ก็ยังให้ความช่วยเหลืออิสราเอลในสงครามในฉนวนกาซา” เขากล่าว
เอสบีเอส ไทย ได้ติดต่อกระทรวงกลาโหมของออสเตรเลียเพื่อขอคำชี้แจงเกี่ยวกับการขนส่งชิ้นส่วนเครื่องบินขับไล่บนเที่ยวบินพาณิชย์
เอสบีเอส ไทย ได้ติดต่อสำนักงานของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ริชาร์ด มาร์เลส และสำนักงานของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศ เพนนี หว่อง เกี่ยวกับข้อกล่าวหาที่ปรากฏในรายงานของ Declassified Australia ด้วยเช่นกัน
อย่างไรก็ตาม เอสบีเอส ไทย ยังไม่ได้รับคำตอบใดๆ ณ เวลาที่เผยแพร่รายงานชิ้นนี้
ติดตามข่าวสารล่าสุดจากออสเตรเลียและทั่วโลกเป็นภาษาไทยจากเอสบีเอส ไทย ได้ที่ เว็บไซต์ เฟซบุ๊ก และ อินสตาแกรม
