Avustralya şehirlerinde mahallelerde dolaşırken, ön bahçelerde veya yol kenarlarında yetişen köri yapraklarından limonlara, domateslerden otlara kadar her şeyi görebilirsiniz. Peki bunları toplamak yasal mı? Bu rehber, ürünleri toplamanın ne zaman yasal olduğunu, iznin neden önemli olduğunu ve toplum bahçelerinin kendi yiyeceğinizi yetiştirmek için neden bir alternatif sunduğunu açıklıyor.
ÖNE ÇIKANLAR
- Başkasının bahçesinden izinsiz ürün almak, izinsiz giriş ve hırsızlık olarak değerlendirilebilir.
- Ürünler insanların alması için açıkça bırakılmış değilse, bahçeden veya yol kenarındaki sebze veya meyveleri almadan önce ev sahibinden izin isteyin.
- Mahallenizdeki toplum bahçesine katılarak ürün yetiştirip paylaşabilirsiniz.
Başkasının bahçesinden veya yol kenarından ürün alabilir miyim?
Birinin bahçesinde olgunlaşmış meyveler görürseniz birini almak son derece cazip görünebilir. Ancak Fremantle Belediyesi'nde toplum güvenliği ekibini yöneten Jarrad Duggan'ın da açıkladığı gibi, başkasının bahçesinden ürün almak yasalara aykırıdır.
"Birinin izni olmadan mülküne girmek yasalara aykırıdır. Dolayısıyla hayır, birinin arazisine öylece girip mülkünden herhangi bir şey alamazsınız; çünkü bu hırsızlık olarak değerlendirilebilir," diyor Duggan.
Diğer bir deyişle, bir ürünü almadan önce daima mülk sahibinden izin isteyin. Aynı kural, genellikle birinin evinin önündeki kenar şeridinde yetişen ürünler için de geçerlidir.
"Yol kenarı için de yine, buradan herhangi bir şey almak yasal değildir. Burasının belediye arazisi olduğunu biliyorum, ancak yol kenarından herhangi bir şeyi almak için izin almanız gerekir," diyor Duggan.
"Mülkte yaşayan ya da mülkün sahibi olan kişiden izin almanız gerekir. Bu izin belediyeden değil, o kişiden alınmalıdır."
Birinin bahçesinden meyveyi almanın kuralları
Birinin bahçesinden veya yol kenarından ürün almak istiyorsanız, ilk adım çok basit: izin isteyin.
"Yani her zaman izin almanız gerekecek; bunu ya kapıyı çalarak ya da kibarca bir not bırakarak yapabilirsiniz. İzin alırsanız, ne kadar alabileceğinizi sormak ve bitkiye zarar vermemek kesinlikle gerekir" diyor Duggan.
Birçok ev sahibi fazla ürünlerini paylaşmaktan memnuniyet duyar, özellikle de önceden izin istemişseniz. Hatta bazıları, bir notla beraber meyve veya sebzeleri dışarıya başkalarının alması için bırakır.
"Aklıma gelen bir örnek şu: Sokakta yürürken, kaldırım kenarında üzerinde 'bedava' yazan küçük bir karton kutu görebilirsiniz; içinde limonlar olabilir. Onu bedavaya dağıttıklarının açık bir işareti. Bu durumda izin almanıza gerek olmaz," diyor Duggan.
Perth’in Nedlands mahallesinde yaşayan Andrea Sciubba da düzenli olarak tam da bunu yapıyor.
“Arka bahçemde çok eski bir limon ağacım var ve her yıl bol miktarda meyve vermesi benim için büyük bir şans.”
Elimden geldiğince topluyorum, bir kutuya koyup posta kutusunun yanına bırakıyorum ki insanlar alabilsinler.Andrea Sciubba
Kendi mülkümün dışında yol kenarında ürün yetiştirebilir miyim?
Mülkün dışındaki kenar şeridi veya yeşil şerit, genellikle yerel belediye tarafından yönetilen kamu arazisidir. Ancak, çim biçme gibi rutin bakım işlerinden genellikle bitişik mülkün sahibi veya kiracısı sorumludur.
Kendi mülkünüzün dışındaki kenar şeridinde meyve, sebze veya ot yetiştirmenize izin verilip verilmediği, yerel belediyenin kurallarına bağlıdır.
"Bu durum aslında belediyeden belediyeye değişir. Bazıları buna izin verirken, bazıları tamamen yasaklayabilir," diyor Duggan.
Toplum bahçesi nedir?
Evde gıda yetiştirmek için yeriniz yoksa, bir toplum bahçesine üye olmak bir seçenek olabilir.
Sydney banliyösündeki Hurstville Toplum Bahçesi, ortak bir bahçe alanı ve bireysel bahçıvanlar için 30’dan fazla parsel barındırıyor. Buraya üye olan Sofia Carvajal açıklıyor.
"Özellikle yeni başlayanlar için, bu işi yıllardır yapan insanlardan öğrenmek harika bir yol. Meyve ve sebzeleri nasıl ekeceğinizi öğreniyorsunuz. Ayrıca grup olarak nasıl iş birliği yapacağınızı da öğreniyorsunuz ki bu gerçekten çok önemli."
Toplum bahçesine katılanlar, toprak ve kompost hakkında bilgi edinir, hangi bitkileri yetiştireceklerini ve onlara nasıl bakacaklarını öğrenir.
“Her toplum bahçesi farklı şekilde işler, ancak bence hepsinin ortak noktası şu: Bir öğrenme sürecinden sonra bir şeyler eker ve sonunda eve bir şeyler götürebilirsiniz,” diyor Carvajal.
Toplum bahçesinin faydaları nelerdir?
Toplum bahçeleri, üyelik ve bekleme listeleri farklılık gösterse de her kesimden insana açık. Çoğu, başlamak için ihtiyacınız olan araçlar gereçleri de sağlar.
Toplum bahçeleri, memleketinizde yetişen ancak alışveriş merkezlerinde bulamadığınız her şeyi yetiştirmek için harika bir yoldur.Sofia Carvajal
Ürün yetiştirme fırsatlarının yanı sıra, birçok toplum bahçesi her yaştan insan için etkinlikler de düzenliyor.
“Çocuğunuz varsa, bahçede kitap okuma etkinliklerine katılabilirsiniz. Her yaştan insan için çok sayıda programımız var. Ayrıca, nörolojik farklılıkları olan toplumların gelip kendilerine ait bir arsa alabilmeleri için bir programımız da var. Bu çok sakinleştirici bir deneyim. Sıfır atık, kompostlama ve permakültür konularında programlar düzenledik. Toplum bahçelerinin önemi işte bu. Birlik yaratma açısından son derece etkili” diyor Carvajal.
Dolayısıyla ister taze ürünleri paylaşmak ister kendi ürünlerinizi yetiştirmek isteyin, toplum bahçeleri bu konuda aktif rol almanız için pratik bir yol sunuyor. Başkasının bahçesinde veya yol kenarında yetişen meyve ya da sebzeleri görürseniz, bunlardan almadan önce izin istemeyi unutmayın.
Avustralya’da yeni bir hayata başlamak için Merhaba Avustralya podcastını takip edin.
Yerleşim süreci hakkında aklınıza iyi bir konu gelirse lütfen bize e-posta ile ulaşın: australiaexplained@sbs.com.au
