Avustralya’da sıcak havadan korunma yolları

Avustralya'da yaz ayları çok sıcak geçebiliyor ve küresel ısınma ile beraber sıcak hava dalgalarının daha sık ve daha şiddetli olacağı tahmin ediliyor. Merhaba Avustralya’nın bu bölümünde sıcak hava dalgasının ne olduğunu, insan sağlığı için neden bu kadar büyük bir risk oluşturduğunu, kimlerin daha fazla risk altında olduğunu ve sıcak hava dalgasına karşı nasıl hazırlıklı olabileceğimize bakıyoruz.

Yaz günlerinde gölgede kalmak ve sık sık su tüketmek çok önemlidir. Source: iStockphoto / eternalcreative/Getty Images

ÖNE ÇIKANLAR

• Sıcak hava dalgası, havanın üç veya daha fazla gün boyunca gündüz ve geceleri sıcak kalmasıdır.
• Avustralya'nın ilk Ulusal İklim Risk Değerlendirmesi, ısınan dünyada sıcak hava dalgalarının daha sık ve daha yoğun hale geldiğini vurguluyor.
• Avustralya'da sıcak hava dalgaları diğer tüm doğal tehlikelerden daha fazla can alıyor. Yaşlılar, kronik rahatsızlığı olanlar, çok küçük çocuklar ve hamile kadınlar için özellikle bir risk oluşturuyor.

Sıcak hava dalgası nedir?

Sıcak hava dalgası, sıcaklığın belli bir bölgede üç veya daha fazla gün gündüz ve gece boyunca sıcak kalmasıdır.

Avustralya İklim Servisi geçenlerde Avustralya'nın ilk Ulusal İklim Risk Değerlendirmesini yayınladı ve ısınan dünyada doğal tehditlerin değiştiğini vurguladı.

Sıcak hava dalgası gibi aşırı hava olayları daha sık ve yoğun bir şekilde gerçekleşirken sosyal, sağlık, ekonomik ve çevresel sonuçları da daha yıkıcı olacak.

Evler ve işyerleri gibi altyapı unsurlarını sıcak hava dalgası sırasında serin tutmak zorlaşacak ve bu da hem rahatsız edici ve hem de sağlığımız için riskli bir gelişme.

Sydney Üniversitesi Isı ve Sağlık Araştırma Merkezi Akademik Direktörü Profesör Ollie Jay, "Son 20 yılda sıcak hava dalgalarının sayısının artmakta olduğuna tanıklık ediyoruz. Sıcak hava dalgalarının süresi uzuyor ve aynı zamanda daha şiddetli oluyor" diye açıklıyor

Avustralya'da daha sık görülen sıcak hava dalgalarının yarattığı riskleri ve nasıl başa çıkılacağını bilmek son derece önemli.

Sıcak bir günde Sydney. Credit: Hans / PIxabay

Sıcak hava dalgaları neden tehlikeli?

Sıcak hava dalgaları, ısı stresine neden olan çevresel faktörlerin bir araya gelmesi ve bunun vücudumuz üzerindeki etkisi olan ısı gerginliği nedeniyle tehlikeli.

"Isı stresi çevrenin özellikleri; gölgede ölçülen sıcaklık, buna eşlik eden nem, doğrudan güneş radyasyonuna maruz kalıp kalmamanız ve rüzgârın şiddeti. Isı stresi ise vücudunuzun yaşadığı fizyolojik zorlanmadır" diyor Profesör Jay.

Vücudumuz ısı gerginliği yaşadığında, vücut ısısı yükselir ve potansiyel olarak ölümcül olabilen bir inflamatuar yanıt sendromu olan güneş çarpması riskini artırır.

"Ancak sıcak hava dalgaları sırasında hastane vakalarının veya ölümlerin çoğundan sorumlu olan şey güneş çarpması değil. Asıl tehlike kardiyovasküler olaylardaki büyük artış" diye açıklıyor Profesör Jay.

Kalp hastalığı olan kişilerin sıcak hava dalgası sırasında kalp krizi geçirme riski çok daha yüksek. Bu nedenle vücudunuz sizi serin tutmaya çalışmak için tüm kanı vücudun merkezinden deri yüzeyine doğru yönlendirir. Bu da kalbe çok fazla yük bindirir.

Profesör Ollie Jay

Profesör Jay, aynı zamanda buharla oluşan ısı kaybını artırıp serin kalmak için vücudumuzun çok daha fazla terlediğini söylüyor. "Bu da dehidrasyon riskini ve doğrudan güneş çarpması riskini artırıyor. Aynı zamanda kalp sıkıntısı olanlar için kardiyovasküler baskıyı da artırıyor."

Vücutları daha az terleyen yaşlı insanların sıcak hava dalgaları sırasında aşırı ısınma riski daha yüksek.

Avustralya'da sıcak hava dalgaları diğer tüm doğal afetlerden daha fazla can alıyor.

Pratisyen hekim Dr. Michelle Hamrosi, "Sıcak hava dalgaları sessiz katil olarak adlandırılır, çünkü vücudumuzu strese sokar ve kronik hastalıkları kötüleştirebilir" diye açıklıyor. 

"Ruh sağlığının da sıcak hava dalgalarından etkilendiğini biliyoruz. Sıcak hava dalgaları sırasında, intihar ve şiddet oranlarındaki artış da dahil olmak üzere, ruh sağlığı sorunları nedeniyle hastaneye başvurular önemli ölçüde artıyor"

Profesör Ollie Jay, Sydney Üniversitesi Isı ve Sağlık Araştırma Merkezi Akademik Direktörü. Credit: Joseph Byford Photography

Sıcak hava dalgaları hamile kadınlar için neden daha riskli?

Dr. Hamrosi, sıcak hava dalgalarının hamile kadınlar için risk oluşturabileceğini belirtiyor. "Eğer aşırı ısınırsanız, bu bebeğin sağlığını gerçekten etkileyebilir. Dehidrasyon riskiniz artabilir, kan basıncınız yükselebilir ve erken doğuma girebilirsiniz."

Rebecca DeMarco, her üç çocuğunun hamileliği sırasında sıcak hava dalgasına maruz kalmış.

"İsilik, çok hızlı su kaybı gibi şeyler yaşadım, birkaç kez neredeyse güneş çarptı. Dışarıda olmayı ve bir şeyler yapmayı seven bir insanım, sanırım bu da semptomları şiddetlendirdi" diyor Rebecca.

"Yenidoğanlar açısından da benzer şeyler söz konusu; çok kötü sıcak isilikleri, dehidrasyon ve sanırım tüm bunlarla başa çıkmanın getirdiği endişe."

Rebecca, hamileyken sıcakla nasıl başa çıkmanın püf noktasının risklerin farkında olmak ve önceden plan yapmak olduğunu söylüyor.

General Practitioner Dr Michelle Hamrosi. Credit: Dr Michelle Hamrosi.

Sıcak hava dalgasına nasıl hazırlanılır?

Sıcak hava dalgasına hazırlanmak için bir sıcak hava dalgası planına sahip olmak çok önemli.

"Evinizin en serin yeri neresi gibi şeyleri düşünün. Kendinize serin bir sığınak yaratabilir misiniz? Bu, evde kliması olan tek oda olabilir. Ayrıca kendi evinizde serinleme imkânınız yoksa nereye gidebileceğinizi de düşünün. Bu bir akrabanızın veya arkadaşınızın evi, yerel kütüphane veya alışveriş merkezi olabilir," diye açıklıyor Dr. Hamrosi.

"Sıcak hava dalgası sırasında elektrik kesintileri meydana gelebilir. Bu yüzden kesintilere karşı hazırlıklı olmak da gerçekten önemlidir. Dondurucuya su şişeleri koymak, serinlemek için küçük sprey şişeler bulundurmak ve yiyecek ve ilaç gibi şeyleri buzdolabında saklamak türü önlemler alın."

Dışarıda esinti varsa pencerelerinizi açın ve dışarısı evin içinden daha sıcak olduğunda kapatın.

Sıcak hava dalgası sırasında soğuk duş serinlemenin etkili bir yolu olabilir.

Sıcak hava dalgasına karşı ne yapılır?

Sıcak hava dalgası vurduğunda, serinlemek için takip edeceğiniz bir rutininiz olsun.

"Kendi evimde yaptığım ilk şey, sabahın erken saatlerinde evdeki tüm panjurları kapatmak ve vantilatörleri çalıştırmak. Vantilatörler serinlemenin gerçekten etkili bir yolu, özellikle de vantilatörün altında otururken cildinizi biraz nemli tutabilirseniz," diyor Dr. Hamrosi.

"Klimayı açarsanız, 26 dereceye ayarlayın ve bu serin kalırken güç tasarrufu yapmanıza gerçekten yardımcı olabilir. Ve tabii ki gün içinde düzenli olarak bol bol su için."

Profesör Jay tavan vantilatörlerini kullanmanın belirli bir noktaya kadar faydası olabileceğini söylüyor.

"Hava sıcaklığı 40 santigrat derecenin üzerine çıktığında vantilatörler aslında ısı stresini artırır, yani sorunu daha da kötüleştirir. Bu nedenle 40 derecenin altındayken tavan vantilatörlerini kullanın, ancak 40 derecenin üzerindeyse vantilatör kullanmamanız daha iyi olur," diyor Profesör Jay.

Tavan vantilatörleri sıcak hava dalgası sırasında faydalıdır, ancak yalnızca sıcaklık 40 Santigrat dereceye ulaşana kadar. Credit: Image eak_kkk / Pixabay.

Serin kalmanın diğer yolları arasında soğuk duş almak, boynunuza soğuk bir havlu yerleştirmek, bol kıyafetler giymek ve Dr. Hamrosi'nin açıkladığı gibi ne zaman dışarıda olacağınızı planlamak yer alıyor.

"Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmaktan kaçınabilir misiniz? Çünkü insanlar bu saatlerde sorun yaşayabilir. Doktor randevunuz varsa, bunu telefon üstünden gerçekleştirebilir misiniz? Bu şekilde günün en sıcak kısmında dışarı çıkmaktan kaçınabilirsiniz."

Komşularınızı ve yaşlı akrabalarınızı da kontrol etmeyi unutmayın. Biri kendini iyi hissetmiyorsa ya da baş ağrısı, baş dönmesi, halsizlik veya kas krampları yaşıyorsa, serinlemenin yollarını arayın.

"Bir kişinin kısa süre içinde kendini daha iyi hissetmediği ya da semptomlarının ilerlediği durumlarda, aile hekimini ya da Health Direct'i araması tavsiye edilir. Belirtiler şiddetliyse, örneğin kişinin kafası karışıyorsa, bayılmışsa, göğüs ağrısı varsa ya da ateşi çok yüksekse ambulans çağrılması tavsiye edilir."

Bebekler için, hava çok sıcaksa hafif giysiler, hatta sadece bir bez giydirilebilir.

Altı aydan küçük bebeklerde, susuz kalmamaları için sık sık anne sütü veya mama ile beslemek önemli. Altı aylıktan büyüklerdeyse, düzenli olarak az miktarda soğutulmuş kaynamış su verilebilir. Karpuz ya da çilek gibi serinletici atıştırmalıklar sunulabilir.

Bir diğer önemli nokta ise, sıcak hava dalgası sırasında, çok kısa bir süreliğine bile bebeği asla arabada bırakmayın. Bebekler çok hızlı bir şekilde aşırı ısınabilir.

Dr Hamrosi

Dışarıda olmanız gerekiyorsa, Profesör Jay'in tavsiyesi mümkün olduğunca gölgede kalmanız.

"Hava tahminlerinde gördüğümüz sıcaklıkların aslında gölgede ölçüldüğünü akılda tutmak gerekiyor. Yani doğrudan güneş ışığı altındaysanız, maruz kaldığınızı düşündüğünüz sıcaklıklardan 15 ila 17 santigrat derece daha yüksek sıcaklıklara maruz kalıyor olabilirsiniz. Bu yüzden gölge bulmak gerçekten çok önemli" diyor.

Serin kalmak için uygun bina tasarımları

Binalarımızın bazı tasarım özellikleri de sıcak hava dalgalarının etkisini azaltmaya yardımcı olabilir.

Profesör Jay, "Bir binada çift camlı veya üç camlı pencereler varsa, bu ısının iç ortama transferini azaltır" diyor.

"Pencereler üzerinde gölgelik kullanılması faydalı ve bu gölgeliklerin pencerenin içinden ziyade pencerenin dışında olması çok daha iyidir. Ayrıca, eğer yapabiliyorsanız çatınızın yalıtımını artırmanın yollarını da düşünebilirsiniz."

Ön bahçede havuzda oynayan çocuklar. Source: iStockphoto / davidf/Getty Images/iStockphoto

Sıcak hava dalgası hakkında ilave bilgi

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) web sitesinde sıcak hava dalgaları ve sıcak sağlık tavsiyeleri hakkında faydalı bilgiler bulunuyor.

Ayrıca NSW Health'in 'Beat the heat' web sitesi gibi Avustralya'daki çeşitli eyalet ve bölge sağlık departmanlarının web sitelerini de ziyaret edebilirsiniz.

Profesör Jay ve ekibi ayrıca insanların kişiselleştirilmiş bir sıcak stresi risk değerlendirmesi oluşturmalarını sağlayan ücretsiz çevrimiçi HeatWatch aracını geliştirdi.

"Serbestçe erişilebilen hava durumu bilgilerinden yararlanıyor. Kaç yaşında olduğunuzu, ne tür bir kronik hastalığınız olabileceğini, klimaya erişiminiz olup olmadığını giriyorsunuz. Ayrıca hangi posta kodunda olduğunuzu da biliyor" diye açıklıyor Profesör Jay.

"Daha sonra size kişiselleştirilmiş bir ısı stresi puanı veriyor. Böylece gün boyunca kişisel riskinizin ne olduğunu anlamanıza yardımcı oluyor ve yedi günlük bir tahmin de veriyoruz. Aracı aynı zamanda kanıta dayalı kişisel soğutma tavsiyeleri sunmak için de kullanıyoruz ve insanların faaliyetlerini planlamalarına yardımcı oluyor."

Avustralya’da yeni bir hayata başlamak için Merhaba Avustralya podcastını takip edin.

Yerleşim süreci hakkında aklınıza iyi bir konu gelirse lütfen bize e-posta ile ulaşın: [e-mail]