Một bài tường thuật về hiện tượng hải sản ngoại quốc nhập cảng vào Úc với những nhãn dán với thông tin sai lệch về giống loài của cá tôm gây ngộ nhận cho người tiêu dùng do chương trình The Sunday Project, channel 10 thực hiện, đã khiến cho đại diện cơ quan ngành Kỹ nghệ Thủy sản Úc, cơ quan cao nhất quốc gia đại diện cho ngành đánh bắt cá thương mại Úc, cảm thấy cần phải lên tiếng.
Jane Lovell, giám đốc điều hành SIA, cũng thừa nhận phóng sự ngắn không phải là cuộc điều tra sâu rộng, số lượng các trường hợp không đủ để đại diện toàn bộ hải sản được nhập cảng vào Úc, nhưng đã khiến họ “hết sức quan ngại và hết sức thất vọng với kết quả”.
Gọi tên sai để giả làm tôm cá quen thuộc
Một trong những vấn đề nổi trội trong hiện tượng dán nhãn hải sản gây hiểu lầm là ngày càng nhiều các loại tôm cua cá được đưa vào Úc với tên gọi như những loài cá cua tôm quen thuộc của Úc.
“Có thể sản phẩm đã bị đặt tên không chính xác khi nhập cảng vào Úc.
Chúng tôi đã thấy các trường hợp sản phẩm nhập cảng vào Úc với các tên thông dụng không khớp với tên khoa học. Cứ vậy, lời nói dối tiếp tục đi cùng với sản phẩm tới tay người tiêu dùng.
“Một quy trình kiểm tra nghiêm ngặt hơn và hiểu rõ hơn về các tên khoa học và tên thông dụng sẽ giúp thực thi và minh bạch cho người tiêu dùng.
“Vần đề này làm xói mòn niềm tin cho sản phẩm của chúng ta – gây bất lợi cho ngư dân địa phương và các doanh nghiệp thủy sản đang làm điều đúng đắn,” bà Lovell nói.
Bà Lovell cho biết Ngành Kỹ nghệ Thủy sản Úc đã vận động cho sự chân thật thông tin trong việc dán nhãn hải sản trong nhiều năm, và đặc biệt là xung quanh nhu cầu về Nhãn hiệu Xuất xứ (CoOL) cho hải sản trong lĩnh vực dịch vụ thực phẩm.
Cần làm rõ hải sản đến từ đâu?
Trong vai trò đại diện cho cơ quan cao nhất quốc gia của ngành, bà nhấn mạnh SIA coi trọng sự tin tưởng của cộng đồng.
Trong tháng này, SIA đã đưa ra chương trình “Our Pledge”, cam kết của chúng tôi, cam kết của ngành thủy sản Úc nhằm đáp ứng các mối quan tâm của cộng đồng. Sự thật trên nhãn là trung tâm của cam kết của chúng tôi với sự minh bạch.
“Làm thế nào để cộng đồng có thể tự tin vào sản phẩm họ đang ăn, nếu họ có thể thậm chí không nhận diện được đâu là sản phẩm của Úc khi họ dùng bữa?” bà Lovell đặt câu hỏi.
Một ví dụ về đầu tư và cam kết là ngành kỹ nghệ tôm Úc, gần đây đã triển khai chương trình truy xuất nguồn gốc tôm mới đầu tiên trên thế giới, nhằm xác minh nguồn gốc tôm dùng công nghệ quét các loài giáp xác và sử dụng kỹ thuật trắc dấu vết kim loại trong đó để biết chúng có đến từ dòng nước nội địa hay không.
Đây là một bước tiến khoa học ứng dụng để bảo vệ nguồn gốc, yêu cầu về tính toàn vẹn và ghi nhãn của tôm Úc.
Việc dùng công nghệ xác định nguồn gốc hải sản chỉ mới là những ngày đầu, nhưng sau tôm, ngành công nghiệp Barramundi của Úc cũng đang trên đường ứng dụng công nghệ sẽ cung cấp sự minh bạch trong chuỗi cung ứng.
“Công nghiệp thủy sản Úc phải tuân theo các yêu cầu về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc giống như các chuỗi cung ứng thực phẩm khác.
“Đó là vai trò của các cơ quan quản lý, thanh tra thực phẩm nhập cảng, thanh tra y tế và hệ thống pháp lý của chúng ta, làm công việc điều tra và truy tố các hoạt động bất hợp pháp như để thông tin gây hiểu lầm trên nhãn dán,” bà Lovell nói.
Hải sản nơi quán ăn mờ mịt nguồn gốc
Từ lâu, nguồn gốc xuất xứ phải được dán nhãn rõ ràng khi bán hải sản tươi sống là yêu cầu pháp luật ở Úc.
Tuy nhiên quy định tương tự chưa được áp dụng hay bắt buộc đối với hải sản được bán khi đã nấu chín trong các nhà hàng, quán ăn, những nơi kết hợp giải trí và ăn uống, hoặc những tiệm bán đồ ăn mang về nhà ở khắp nước Úc.
“Chúng tôi đồng ý rằng có nhiều việc cần phải làm hơn nữa để cung cấp cho người tiêu dùng những thông tin mà họ xứng đáng có, về thứ thức ăn mà họ đang ăn.
“Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc hỏi người phục vụ [ở quán ăn, nhà hàng] không có tác dụng gì, với 66% không thể đưa ra câu trả lời đáng tin cậy, khi được hỏi về nguồn gốc của hải sản họ đang bán.
Đã đến lúc nguồn gốc thực phẩm trên nhãn cho hải sản dùng trong các dịch vụ thực phẩm nên là chuyện bắt buộc.
“Đã đến lúc toàn bộ nước phần còn lại của Úc nên theo kịp với luật dán nhãn hải sản mà Northern Territory đã áp dụng hơn một thập niên trước,” bà Lovell nói.
Trước sự điên cuồng của người Úc trong tiêu thụ hải sản mùa Giáng sinh, ngành kỹ nghệ này đang thúc đẩy hải sản nấu chín phải chịu luật ghi nhãn tương tự như hải sản tươi sống.
Họ hy vọng rằng với một lượng lớn hải sản, bao gồm sáu mươi phần trăm cá chẽm chúng ta ăn đang được nhập cảng từ châu Á, những thay đổi này sẽ giúp người Úc dễ dàng mua cá nuôi ở địa phương hơn.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/vietnamese
