Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Trân Châu Cảng, 75 năm nhìn lại

Photograph showing the Japanese attack on Pearl Harbour in Hawaii in 1941

Photograph showing the Japanese attack on Pearl Harbour in Hawaii in 1941 Source: AAP

Trân Châu Cảng, cuộc tấn công bất ngờ vào căn cứ Hải Quân Mỹ ở Hawaii không những khiến Hoa Kỳ bỏ lập trường thờ ơ, phải nhảy vào vòng chiến mà còn gây nhiều thay đổi và hệ lụy cho nhiều quốc gia trong đó có Úc.


 " Ngày ô nhục " mùng 7 tháng 12 năm 1941.

Sau 75 năm tức ba phần tư thế kỷ, đối với những người còn sống sót, Trân Châu Cảng vẫn còn là những hoài niệm tươi rói.

Một nạn nhân sống sót:

"Chúng tôi ở đó, những quả cầu lửa liên tiếp dội xuống đầu mọi người. Một thủy thủ quăng cho chúng tôi một đoạn giây. Chúng tôi bắt lấy và chuyền tay nhau cố leo lên boong tàu cao khoảng 70, 80 bộ. Chẳng biết làm cách nào mà chúng tôi lên được đến nơi?”

Cuộc tấn công gây chấn động toàn thế giới lúc bấy giờ đã khiến giới chức Mỹ choáng váng.

Tổng thống Mỹ Franklin Roosevelt gọi đó là một "ngày ô nhục" và ngay ngày hôm sau tuyên bố nước Mỹ sẽ tham gia Thế Chiến II.

Dân chúng tại Times Square New York đổ xô đi mua báo chạy trang đầu "Nhật tấn công Hoa Kỳ"
Dân chúng tại Times Square New York đổ xô đi mua báo chạy trang đầu "Nhật tấn công Hoa Kỳ" Source: US Navy

Cố Tổng thống Hoa Kỳ Franklin Roosevelt đã nói không ngoa khi cho rằng Ngày 07 tháng 12 năm 1941, là một ngày ô nhục.

Trước khi xảy ra vụ khủng bố 11 tháng Chín 2011, Trân Châu Cảng là sự kiện đau buồn nhất trong ký ức người dân Mỹ .

Lúc 7 giờ sáng radar của Mỹ báo động những dấu hiệu đầu tiên của phi đoàn không quân Nhật.
Lúc 7 giờ sáng radar của Mỹ báo động những dấu hiệu đầu tiên của phi đoàn không quân Nhật. Source: US Navy

Cuộc tấn công bao gồm hai đợt không kích với tổng cộng 353 máy bay xuất phát từ 6 hàng không mẫu hạm Nhật Bản

Sau chín mươi phút bị đánh úp, đã có 2.386 người Mỹ bị thiệt mạng tại khu quân cảng này, cũng như các địa điểm quân sự khác trên đảo Oahu.

Trong đó có 55 người là thường dân, đa số bị giết khi các quả đạn phòng không không được kích nổ rơi xuống các khu vực dân cư, và thêm 1.139 người khác bị thương.

Dội bom phi cơ Mỹ đang đậu trên phi trường Pearl Habour  để triệt tiêu khả năng chống trả.
Dội bom phi cơ Mỹ đang đậu trên phi trường Pearl Habour để triệt tiêu khả năng chống trả. Source: US Navy

Mười tám tàu bị đánh chìm, kể cả năm chiếc thiết giáp hạm.

Trong số 402 máy bay Mỹ có mặt tại Hawaii, 188 chiếc bị phá hủy và 159 chiếc bị hư hỏng.

Khoảng 8am, chiến hạm USS Arizona nổ tung, một nửa người Mỹ chết trong Trân Châu Cảng có mặt tàu này.
Khoảng 8am, chiến hạm USS Arizona nổ tung, một nửa người Mỹ chết trong Trân Châu Cảng có mặt tàu này Source: US Navy

Trong số 33 chiếc thủy phi cơ PBY ở Hawaii, 24 chiếc bị phá hủy và sáu chiếc khác bị hư hỏng nặng đến mức không thể sửa chữa, ba chiếc khác đang phiên đi tuần tra khi cuộc tấn công xảy ra đã quay trở về an toàn

Pháo phòng không cũng đã bắn nhầm một số máy bay Mỹ, kể cả năm chiếc xuất phát từ hàng không mẫu hạm USS Enterprise trên đường quay về.

Cuộc tấn công của Nhật vào các trại binh cũng đã gây thêm một số thương vong

Chiến đấu cơ của Nhật trên bầu trời Pearl Habour.
Chiến đấu cơ của Nhật trên bầu trời Pearl Habour. Source: US Navy

Không chỉ thế, hậu quả của trận Trân Châu cảng có tác dụng lâu dài - vượt ra khỏi giới hạn của hai nước Hoa Kỳ và Nhật Bản.

Giáo sư Richard Waterhouse thuộc Đại học Sydney chuyên gia về lịch sử của Úc, nói Úc vào thời điểm đó nhìn Trân Châu Cảng qua một quan điểm rất khác biệt

"Tin tức đầy trên các báo chiều ngày 8/12, và chắc chắn trong các báo sáng ngày 9 - tất cả đều được đăng trên các trang nhất, tất nhiên tin này cũng được loan trên đài phát thanh vào ngày mùng 8. Tất cả những tít này thật sự là giật gân- và tôi đã đọc các tựa đề này trên của tất cả các báo lớn của Australia - họ không nhấn mạnh quá nhiều vào Trân Châu Cảng, nhưng về cuộc xâm lược của Nhật Bản vào Mã Lai ".

Giáo sư Waterhouse nói rằng mối đe dọa của Nhật Bản vào Hoa Kỳ và vào cả Úc đã biến Úc thành đồng minh quân sự của Hoa Kỳ, thân thiết hơn bao giờ.

Và mối bang giao này tiếp tục bền chặt cho đến ngày nay.

Trân Châu Cảng khiến Úc thành đồng minh thân thiết với Mỹ hơn bao giờ

Giáo sư Waterhouse nói cuộc tập kích bất ngờ vào Trân Châu Cảng, và phản ứng của Mỹ, giúp người Úc nhận ra bộ máy quân sự hùng mạnh của Nhật Bản đã sẵn sàng hướng về phía bắc.

Và ông nói rằng dân Úc cũng nhận ra những khả năng mà Hoa Kỳ có thể làm để phục hận.

"Từ khoảng cuối tháng 12 trở đi, Australia ngày càng bắt đầu chuyển hướng sang Hoa Kỳ,.." Giáo sư Waterhouse, Đại học Sydney

Bởi vì Úc đã nhận ra rằng không còn có thể dựa dẫm vào Vương quốc Anh. Và sau đó báo chí Úc tường thuật về những con số mà người Mỹ trích dẫn, về vấn đề bao nhiêu xe tăng, bao nhiêu máy bay, bao nhiêu súng họ sẽ sản xuất khiến người Úc nhận ra rằng Mỹ mới thực sự là sức mạnh vĩ đại nhất trên trái đất. 

Lịch sử cho thấy Hoa Kỳ - và Úc thắng cuộc chiến chống Nhật ở Thái Bình Dương trong chiến tranh thế giới thứ hai.

 Chấn thương tâm lý Trân Châu Cảng kéo dài tại Úc

Nhưng nhiều năm sau, những tác động của cuộc tấn công Trân Châu Cảng bắt đầu tiếp tục kéo dài, trên một vài mặt cho đến tận ngày nay.

Giáo sư Waterhouse nói một số chấn thương tâm lý phải mất một thời gian dài để lên da non, và bối cảnh kinh tế phát triển của Nhật Bản đóng một vai trò lớn

"Các quân nhân Úc đã đặc biệt cay đắng. Nhưng tôi nghĩ rằng những năm 1950 và qua thập niên 1960, tâm lý của họ cũng đã dịu đi .Và một phần, ký ức trả thù cũng mờ nhạt. Nhưng cũng nhờ Nhật Bản sau thế chiến vụt nổi lên như như một bạn hàng thương mại quan trọng."

Nhưng từ quan điểm xã hội giáo sư Waterhouse lập luận, điều đáng chú ý là quan hệ giữa Australia và Nhật Bản chưa bao giờ hồi phục như bình thường kể từ trận Trân Châu Cảng, mặc dù sự hội nhập đáng kể của các sản phẩm của Nhật Bản vào cuộc sống tại Úc, cũng như các ảnh tích cực hơn về văn hóa Nhật Bản.

Phải chăng sự tàn bạo của Nhật Bản đồi với các tù binh chiến tranh, và thái độ về cuộc chiến tranh kể từ khi kết thúc, khiến nỗi đau của các nạn nhân cứ kéo dài.

"Cách lính Nhật đồi với tù binh hèn hạ đặc biệt, không chối cãi được..." Giáo sư Waterhouse

Ví dụ, các tù nhân bị bắt trên các hòn đảo ngoài khơi New Guinea bị trói vào cột cho lính Nhật tập đâm lưỡi lê. Vì vậy, những ký ức đó vẫn không quên nổi trong tâm lý người Úc. Và tôi nghĩ một điều khác đó là người Nhật đã không bao giờ có vẻ như có lỗi hay ân hận vì những gì họ đã làm vì chính họ trước hết, châm ngòi chiến tranh ở Thái Bình Dương, và sau đó bằng cách thức mà họ tiến hành cuộc chiến, và ngược đãi tù nhân chiến tranh, y như người Đức.

Tổng thống Obama và Thủ tướng Nhật Shizo Abey
Tổng thống Obama và Thủ tướng Nhật Shizo Abey Source: SBS

Đến thăm Trân Châu Cảng nhưng thủ tướng Nhật sẽ không xin lỗi

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho biết ông sẽ đến thăm Trân Châu Cảng vào cuối tháng này.

Phát ngôn viên của ông nói rằng ông sẽ không xin lỗi về vụ tấn công Trân Châu Cảng.

Tuy nhiên, ông Abe nói Nhật Bản muốn đặt dấu chấm hết cho chiến tranh.

"Tôi sẽ đến thăm Trân Châu Cảng và viện bảo tàng USS Arizona để cầu nguyện cho người chết trong chiến tranh. Sẽ không bao giờ một lần nữa lặp lại sự tàn phá của chiến tranh. Tôi muốn thể hiện cam kết mạnh mẽ này để hướng tới tương lai cho thế giới. "

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter cho biết chuyến thăm của ông Abe đến Hawaii để họp với Tổng Thống Obama là một dấu hiệu tốt cho cam kết của hòa giải và hòa bình.


Share

Follow SBS Vietnamese

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now