Á châu Ngày nay: Vàng, bạc và "cú rơi" 15,000 tỷ USD - Kim loại quý thành thước đo trật tự thế giới mới

People looking to invest in precious metals can buy physical gold and silver or invest in shares. Source: Getty / Bloomberg

Á châu Ngày nay

View Podcast Series

Follow and Subscribe

Apple Podcasts

Spotify

Download (15.4MB)

Download the SBS Audio appAvailable on iOS and Android

Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua cơn địa chấn lịch sử khi 15 nghìn tỷ USD "bốc hơi" chỉ sau một đêm, chấm dứt chuỗi tăng trưởng phi mã của vàng và bạc. Tuy nhiên, đằng sau cú rơi thẳng đứng này không chỉ là những con số kỹ thuật, mà là tín hiệu của một cuộc dịch chuyển quyền lực kinh tế sâu sắc. Khi niềm tin vào đồng bạc xanh lung lay, liệu thế giới đang tiến tới một kỷ nguyên đa cực hay chỉ là sự lặp lại của những cuộc khủng hoảng nợ trong quá khứ?

Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua một cơn địa chấn lịch sử khi hơn 15 nghìn tỷ USD "bốc hơi" chỉ trong vòng 24 giờ, chấm dứt chuỗi tăng trưởng phi mã của vàng và bạc. Tuy nhiên, đằng sau cú rơi thẳng đứng này không chỉ là những con số kỹ thuật, mà là tín hiệu của một cuộc dịch chuyển quyền lực kinh tế sâu sắc. Khi niềm tin vào đồng bạc xanh lung lay, liệu thế giới đang tiến tới một kỷ nguyên đa cực hay chỉ là sự lặp lại của những cuộc khủng hoảng nợ trong quá khứ?

Cơn địa chấn ngày 30/01 và sự bốc hơi của những con số khổng lồ

Trong suốt năm 2025, vàng và bạc đã xác lập những cột mốc chưa từng có trong lịch sử. Từ mức 2.600 USD/oz, giá vàng đã tăng vọt hơn 60%, chạm đỉnh 5.602 USD/oz vào cuối tháng 1/2026. Bạc thậm chí còn gây kinh ngạc hơn với mức tăng 147%, vượt ngưỡng 120 USD/oz. Tuy nhiên, "ngày thứ Sáu đen tối" 30/01/2026 đã dội một gáo nước lạnh vào sự hưng phấn của giới đầu cơ.

Chỉ trong một phiên giao dịch, vàng sụt giảm mạnh xuống dưới ngưỡng 5.000 USD/oz, trong khi bạc ghi nhận cú rơi thảm khốc 30–36% – mức giảm mạnh nhất kể từ năm 1980. Ngòi nổ cho đợt bán tháo này xuất phát từ một thông tin từ Tòa Bạch Ốc: Kevin Warsh được đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Với hình ảnh một nhà điều hành thực tế và trung lập, sự xuất hiện của Warsh đã ngay lập tức xoa dịu nỗi lo về việc chính trị hóa chính sách tiền tệ, khiến đồng USD tăng vọt và đẩy các tài sản trú ẩn vào thế bị bán tháo.

Dù vậy, nhiều chuyên gia nhận định đây chỉ là một đợt "điều chỉnh kỹ thuật" sau giai đoạn quá mua. Bức tranh lớn hơn nằm ở những gì đã thúc đẩy vàng, bạc lên đỉnh cao đó: sự xói mòn niềm tin vào hệ thống tiền tệ pháp định (FIAT).

Phi đô la hóa: Khi tiền tệ trở thành vũ khí phòng thủ

Vàng và bạc tăng mạnh không đơn thuần vì cung cầu, mà vì chúng là "tiền tệ tự nhiên" không thể in ấn vô hạn. Trong bối cảnh nợ công Mỹ leo thang và các biện pháp trừng phạt kinh tế được áp dụng rộng rãi, quá trình phi đô la hóa (de-dollarization) đã chuyển từ trạng thái âm thầm sang tăng tốc rõ rệt.

Lịch sử đang chứng kiến một vòng lặp kỳ lạ. Năm 1944, Hiệp ước Bretton Woods đưa USD lên ngôi vương với cam kết đổi 35 USD lấy 1 oz vàng. Đến năm 1971, sự kiện "Nixon Shock" đã đơn phương chấm dứt cam kết này, biến USD thành đồng tiền không còn mỏ neo. Kể từ đó, lạm phát và thâm hụt ngân sách đã đẩy giá vàng từ 35 USD lên hàng nghìn USD như hiện nay.

Ngày nay, quá trình phi đô la hóa không còn là những nỗ lực lẻ tẻ như Sáng kiến Chiang Mai (2000) hay đề xuất đồng dinar vàng của Libya trước đây. Sau năm 2022, khi tài sản của Nga bị phong tỏa và nước này bị loại khỏi hệ thống SWIFT, thế giới đã chứng kiến một bước ngoặt. Các ngân hàng trung ương toàn cầu đã mua vào kỷ lục hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm. Tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, chỉ còn khoảng 59% vào năm 2025.

Những pháo đài tài chính mới và sự trỗi dậy của bạc

Quá trình phi đô la hóa đang được triển khai qua nhiều hình thức tinh vi hơn:

Hệ thống thanh toán thay thế: Sự trỗi dậy của CIPS (Trung Quốc), SPFS (Nga) và nền móng m-Bridge (nền tảng thanh toán dựa trên tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương) đang trực tiếp thách thức vị thế độc tôn của hệ thống thanh toán dựa trên USD.

Thanh toán nội tệ: Khối BRICS đã đẩy mạnh giao dịch bằng đồng nội tệ lên gần 50%. Việc Saudi Arabia chấp nhận nhân dân tệ trong thanh toán dầu mỏ đã giáng một đòn mạnh vào hệ thống "Petro-dollar" tồn tại nửa thế kỷ.

Nhu cầu bạc công nghiệp: Khác với vàng, bạc đang hưởng lợi kép. Ngoài vai trò trú ẩn, bạc là linh hồn của cuộc cách mạng công nghệ mới: từ pin mặt trời, chip bán dẫn đến các thiết bị AI. Việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu bạc để phục vụ nhu cầu nội địa đã khiến tỷ lệ vàng/bạc (gold-silver ratio) giảm mạnh, cho thấy bạc đang dần lấy lại vị thế quan trọng trong kỷ nguyên công nghệ cao.

Cuộc chiến giữa các khối kinh tế và siêu chu kỳ địa chính trị

Sự suy yếu của đồng USD (với chỉ số Dollar Index giảm hơn 6% trong năm 2025) là hệ quả tất yếu của các chính sách thuế quan (tariff) và chi tiêu tài khóa khổng lồ. Thế giới đang bị phân mảnh thành các khối thương mại đối lập: một bên là USMCA do Mỹ dẫn đầu và một bên là khối Trung Quốc-Nga-BRICS.

Đây là biểu hiện của quá trình "phi toàn cầu hóa" (de-globalization). Địa chính trị trở thành động lực mạnh mẽ nhất. Từ các xung đột tại Trung Đông, Đông Âu đến những tuyên bố đe dọa thuế quan của Mỹ đối với các nước láng giềng như Canada hay các quốc gia tại Nam Mỹ, tất cả tạo nên một "siêu chu kỳ bất ổn". Trong vòng xoáy đó, Nga đóng vai trò tiên phong trong việc né tránh trừng phạt bằng vàng, còn Trung Quốc trở thành "người mua lớn" thúc đẩy nhân dân tệ ra toàn cầu.

Triển vọng cuối năm 2026: Một thế giới đa cực dần hình thành

Mặc dù cú sụt giảm ngày 30/01/2026 mang lại cảm giác sợ hãi cho các nhà đầu tư cá nhân, nhưng các định chế tài chính lớn như JPMorgan hay Goldman Sachs vẫn giữ cái nhìn lạc quan về dài hạn. Các dự báo cho rằng vàng có thể đạt ngưỡng 6.000 USD/oz và bạc lên tới 150 USD/oz vào cuối thập kỷ này.

Quá trình phi đô la hóa sẽ không diễn ra trong một sớm một chiều. USD sẽ vẫn duy trì vị thế chủ đạo trong khoảng 50–60% dự trữ toàn cầu trong thập kỷ tới, nhưng sự độc tôn sẽ bị thay thế bằng một cơ cấu đa dạng hơn bao gồm vàng, các đồng tiền khu vực và Tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC).

Biến động của kim loại quý hiện nay chính là "phong vũ biểu" cho sự chuyển dịch quyền lực. Thế giới đang rời xa trật tự đơn cực để tiến vào một kỷ nguyên đa cực, nơi mà sự an toàn của một quốc gia không còn được đảm bảo bằng việc nắm giữ một đồng tiền duy nhất, mà bằng những tài sản có giá trị thực chất và các hệ thống tài chính song song. Lịch sử không hẳn lặp lại hoàn toàn, nhưng nó đang viết nên những chương mới đầy biến động trên nền tảng của những bài học cũ.

Á châu Ngày nay

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play

Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/

Transcript

[Xuân Ngọc]

[nhạc intro] Tạp chí Á Châu ngày nay cùng Xuân Ngọc và Nguyễn Tuân xin kính chào quý vị thính giả! Chương trình của ngày hôm nay, chúng ta thì đã rất cận kề với dịp Tết âm lịch đón Xuân Bính Ngọ rồi. Và trong thời gian qua, chúng tôi thấy rằng là mọi người bàn tán rất là nhiều về giá đô la Úc đang tăng rất là cao so với tiền Việt Nam và có những lựa chọn tài chính nhất định. Bên cạnh đó là sàn vàng, sàn bạc và đây là một chủ đề mà có lẽ là cũng rất là thú vị dành cho một tạp chí như Á Châu ngày nay của chúng tôi. Và như thường lệ thì chúng tôi sẽ trở lại cùng với bình luận gia Nguyễn Tuân. Xin kính chào anh ạ!

[Nguyễn Tuân]

Xin chào Xuân Ngọc và xin chào quý thính giả!

[Xuân Ngọc]

Vâng, anh Nguyễn Tuân vừa mới nghe tôi giới thiệu về chương trình của chúng ta ngày hôm nay. Đó chính là chủ đề của chúng ta. Gần đây thì thị trường đã chứng kiến giá vàng, giá bạc tăng rất là mạnh nhưng bất ngờ lại giảm sâu vào ngày 30 tháng Một năm 2026. Đây là cái lúc mà tôi rất là muốn một chuyên gia về thông tin như anh có thể chia sẻ một bức tranh tổng quan về diễn biến này ạ.

[Nguyễn Tuân]

... Thì mình có thể thấy là trong năm 2015, giá vàng là đã tăng khoảng sáu mươi bốn đến sáu mươi sáu phần trăm từ cái mức mà khoảng chừng hai nghìn sáu trăm đô la Mỹ một ounce, nó lên đến đỉnh khoảng chừng năm nghìn đô la Mỹ một ounce vào đầu năm 2016. Thậm chí nó có lúc nó tăng lên tới năm nghìn sáu trăm đô la Mỹ vào khoảng ngày 29 tháng Một năm 2016 đó. Thì thì đây mình đang nói trên thế giới, trong Việt Nam mình còn tăng khủng khiếp nữa. Hiện tại đợt vừa rồi là khoảng chừng tới một trăm chín mươi mấy triệu một lượng vàng nữa nè. Mà không phải vàng không nữa, mà bạc ghi nhận cũng có một mức tăng trưởng rất là ấn tượng. Là từ khoảng chừng hai mươi tám đô la Mỹ một ounce lên đến một trăm hai mươi đô la Mỹ một ounce, thì nó tương đương mức tăng khoảng một trăm bốn mươi bảy phần trăm trong một năm rồi. Đây có thể nói là một trong những giai đoạn mà tăng giá mạnh nhất lịch sử của hai loại kim, kim loại quý này.

[Nguyễn Tuân]

Nhưng mà tuy nhiên thì ngày 30 tháng Một năm 2026 vừa rồi, nó chứng kiến một sự đảo chiều đột ngột và mạnh mẽ, thì giá vàng giảm từ mười đến mười hai phần trăm xuống dưới năm nghìn đô la Mỹ một ounce, có lúc xuống khoảng bốn nghìn chín lên. Đó, nó giảm khủng khiếp, trong khi bạc thì giảm còn cao hơn nữa, từ ba mươi đến ba mươi sáu phần trăm xuống còn khoảng chừng bảy mươi tám đến tám mươi ba đô la Mỹ một ounce. Có nghĩa là đây cũng là mức giảm mạnh nhất của bạc kể từ năm 1980. Thì bây giờ mình nói sao kỳ vậy? Thì nguyên nhân cho cái sự sụt giảm này nó trực tiếp xuất phát từ cái thông báo đề cử ông Kevin Warsh của Tổng thống Trump là đề nghị ông để làm chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang của Mỹ đó. Thì ông này là một nhân vật được đánh giá đó, thực tế là và ổng mang, ổng ổng có mang cái tính thực tế và ít mang cái tính ý thức hệ. Nó sẽ giúp xoa dịu lo ngại về sự can thiệp vào cái tính độc lập của Ngân hàng Dự trữ Liên bang của Mỹ.

[Nguyễn Tuân]

Thì sau cái thông báo của ông Trump này thì đồng đô la Mỹ lập tức tăng ngay và kéo theo cái làn sóng bán tháo vàng và bạc. Đây là hai cái tài sản mà gọi là trú ẩn được định bằng giá đô la Mỹ đó. Nó dẫn đến một việc khủng khiếp là khoảng hơn mười lăm nghìn tỷ đô la Mỹ. Giá trị đã bốc hơi khỏi thị trường vàng bạc trong vòng hai mươi bốn giờ rồi. Thì bây giờ cái này, cái sự sụt giảm này nó mang một cái tính chất chủ yếu là điều chỉnh kỹ thuật sau cái giai đoạn mà gọi là sức mua tăng, gọi là rất là cực mạnh trong thời gian vừa rồi. Tuy nhiên, đằng sau cái biến động ngắn hạn này là những xu hướng dài hạn sâu sắc hơn và phản ánh sự thay đổi cấu trúc trong hệ thống tài chính toàn cầu.

[Xuân Ngọc]

Vâng, đó chính là cái thông tin mà trong cái câu hỏi tiếp theo chúng tôi muốn đặt ra với anh. Tại sao giá vàng và bạc nó lại tăng mạnh như vậy trong cái bối cảnh cạnh tranh toàn cầu và nó liên quan như thế nào đến quá trình phi đô la hóa? Đây là một cái từ chuyên ngành thôi anh.

[Nguyễn Tuân]

Thì cái giá vàng và bạc nó tăng mạnh là cái tín hiệu rõ ràng nhất về cái sự suy giảm niềm tin vào đồng đô la Mỹ và cái hệ thống tiền tệ Fiat hiện hành gọi là tiền pháp định. Thì vàng và bạc được xem là cái tiền tệ tự nhiên. Tại vì nó không có thể in ấn vô hạn được nè. Nó không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách của bất kỳ quốc gia nào. Thì khi các nhà đầu tư mà... Các nhà đầu tư, tổ chức, ngân hàng trung ương và chính phủ lo ngại về lạm phát kéo dài, nợ công cao, rủi ro tài chính tế và đặc biệt là khả năng vũ khí hóa đồng đô la Mỹ đó thì họ sẽ chuyển hướng sang cái tính gọi là trữ vàng và bạc như là một biện pháp bảo vệ. Thì cái quá trình này nó gắn bó chặt chẽ với hiện tượng gọi là cái quá trình phi đô la hóa đó là mà tiếng Anh gọi là de-dollarization, là việc giảm dần vai trò thống trị của đô la Mỹ trong thương mại quốc tế, dự trữ ngoại hối và thanh toán toàn cầu.

[Nguyễn Tuân]

Thì để mình hiểu rõ hơn, mình cần phải nhìn nhận là mình phải xem lại cái quá trình lịch sử và cái vị thế của đồng đô la Mỹ đó. Thì khoảng năm 1944 thì cái hiệp ước Bretton Woods chính thức thiết lập đồng đô la Mỹ làm cái đồng tiền dự trữ toàn cầu nè. Nó neo cái giá cố định của đô la Mỹ là khoảng ba mươi lăm đô Mỹ thì đổi được một ounce vàng. Nó sẽ thay thế cái vị trí, cái vị thế của đồng bảng Anh sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Thì lúc đó Mỹ nắm giữ khoảng gần bảy mươi phần trăm dự trữ vàng thế giới và là nền kinh tế lớn nhất hành tinh từ thời điểm đó. Tuy nhiên, đến thập niên sáu mươi thì do chi phí quân sự, chi tiêu về chiến tranh Việt Nam và các chương trình phúc lợi xã hội khiến Mỹ rơi vào tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán kéo dài. Rồi các nước châu Âu và Nhật bắt đầu nghi ngờ khả năng Mỹ duy trì cam kết chuyển đổi đô la sang vàng.

[Nguyễn Tuân]

Thì cái quyết định đều đỉnh điểm là ngày mười lăm tháng Tám năm 1971, Tổng thống Nixon đã đơn phương chấm dứt cái chuyển đổi đô la sang vàng. Thì mình, người ta gọi đó là cái sự kiện Nixon Shock đó. Thì từ đó đô la trở thành cái đồng tiền Fiat thuần túy và không còn neo vào cái giá vàng nữa. Thì sau cái hiện tượng Nixon Shock này thì thế giới chứng kiến một đợt lạm phát phi mã vào những năm bảy mươi. Giá vàng từ ba mươi lăm đô la Mỹ một ounce tăng lên đến tám trăm năm chục đô la Mỹ một ounce vào năm 1980. Thì đây có thể nói là đợt tăng giá đầu tiên lớn gắn liền với sự lung lay niềm tin vào đồng đô la Mỹ đó.... thì cái hiện tượng mà cái quá trình mà phi đô la hóa này nó cũng đã sớm xuất hiện rồi. Chẳng hạn như là Sáng kiến Shanghai năm 2000 của các nước châu Á nè, rồi đề xuất dùng đồng dinar vàng của ông cựu, cái ông cựu tổng thống Gaddafi ở châu Âu nè. Rồi sự ra đời của đồng tiền euro năm chín chín như là đối thủ tiềm năng, rồi đề xuất đồng tiền dự trữ mới của khối BRICS nè vào năm 2009, rồi năm 2014, Nga và Trung Quốc ký thỏa thuận năng lượng thanh toán bằng tiền nhân dân tệ và sau đó là năm hai mươi lăm, năm hai mươi hai đó thì Nga bị loại khỏi hệ thống Swift là cái tài khoản và tài sản bị phong tỏa thì cái quá trình này nó tăng tốc rõ rệt.

[Nguyễn Tuân]

Thì khoảng đến năm hai mươi ba, khoảng thời gian hai mươi ba và hai mươi lăm thì các ngân hàng trung ương bắt đầu, bắt đầu mua vàng một cách kỷ lục, khoảng hơn một ngàn tấn mỗi năm. Thì tỷ trọng đô la trong dự trữ ngoại hối toàn cầu nó giảm xuống từ khoảng sáu mươi lăm phần trăm trong khoảng thời gian năm hai ngàn mười sáu, xuống còn khoảng năm chín phần trăm trong khoảng đến năm 2025. Rồi cộng thêm là thương mại nội khối của khối BRICS bằng đồng địa phương, nó tăng từ ba mươi lăm phần trăm lên đến gần năm mươi phần trăm. Và chẳng hạn như là nước Saudi Arabia bắt đầu chấp nhận thanh toán bằng tiền nhân dân tệ và các đồng tiền khác nữa. Thì những diễn biến vừa rồi đó, nó chính là cái biểu hiện cụ thể của quá trình gọi là phi đô la hóa đang diễn ra trên thế giới. [nhạc перебивка]

[Xuân Ngọc]

Quý thính giả đang theo dõi Tạp chí Á Châu ngày nay cùng với Xuân Ngọc và Nguyễn Tuân. [nhạc перебивка] Vâng, đó là cái hình thái của nó. Thế nhưng mà sâu hơn nữa đi, tức là cái quá trình phi đô la hóa nó diễn ra như thế nào và cái tác động của nó đến giá vàng và giá bạc? Cái chủ đề của chúng ta ngày hôm nay ạ!

[Nguyễn Tuân]

Đúng rồi. Cái quá trình phi đô la hóa này là một quá trình tiến hóa dần dần, đa tốc độ và không nó không đồng đều. Nó chứ... Nó không phải là một cuộc cách mạng đột ngột. Thì hiện tại đô la Mỹ vẫn duy trì cái thế gọi là áp đảo, chiếm khoảng năm mươi chín phần trăm dự trữ ngoại hối toàn cầu và hơn tám mươi phần trăm giao dịch ngoại hối. Và trong cái giao dịch dầu mỏ đó thì nó chiếm đến gần chín mươi phần trăm. Tuy nhiên, xu hướng này giảm dần là không thể phủ nhận được. Thì các động lực chính bao gồm là: lý do là tránh rủi ro trừng phạt kinh tế này, giảm phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của Ngân hàng Dự trữ Liên bang của Mỹ và thúc đẩy chủ quyền, chủ quyền tiền tệ và đa cực hóa kinh tế toàn cầu. Thì các hình thức phi đô la hóa đang diễn, đang triển khai là tăng dự trữ vàng như là tài sản trú ẩn không chịu rủi ro chính trị, thanh toán song phương bằng đồng nội tệ hoặc tiền tệ đối tác nè.

[Nguyễn Tuân]

Rồi phát triển các hệ thống thay thế mới giống như là Trung Quốc nó ra cái hệ thống thanh toán tiền liên ngân hàng xuyên biên giới CIPS nè. Rồi cái hệ thống chuyển thông điệp tài chính SPFS của Nga nè. Rồi chưa kể là các nền tảng thanh toán xuyên biên giới dựa trên tiền kỹ thuật số của các ngân hàng trung ương nữa. Thì cái hình thức mà nói trên nó tác động đến giá vàng là nó làm suy giảm niềm tin vào đô la và đẩy nhu cầu vàng và bạc tăng vọt, giống như một tài sản trú ẩn an toàn. Rồi chưa kể là bạc lại hưởng cái lợi kép là cái nhu cầu công nghệ hiện tại tăng mạnh mẽ là đến từ AI, năng lượng tái tạo và điện tử, đặc biệt là từ Trung Quốc, là nước mà dẫn đầu sản xuất pin mặt trời và chip bán dẫn.

[Nguyễn Tuân]

Thì cái tỷ lệ mà hồi xưa mình gọi là tỷ lệ vàng bạc ấy, mà cái tỷ lệ đo lường mối tương quan giữa giá vàng và giá bạc để coi quy đổi thì nó đã giảm từ mức chín mươi chín phần trăm xuống còn khoảng chín mươi chín, xuống còn khoảng năm mươi bốn vào khoảng năm 2026. Nó phản ánh là cái giá bạc bắt đầu nó bắt kịp cái giá vàng nhờ cái yếu tố công nghệ trong bối cảnh ngành danh đó. Thì cái quá trình mà phi đô la hóa này thì nhiều tổ chức đã tài chính lớn. Nó cho rằng giá vàng và giá bạc có thể tăng lên cao nữa vào cuối thập kỷ này.

[Xuân Ngọc]

Vâng, và trong bối cảnh kinh tế cũng như thương mại đó, thì cái quá trình phi đô la hóa cộng với những biến động giá vàng, giá bạc, nó phản ánh sự cạnh tranh giữa các cường quốc ra sao? Bởi vì trong cái lúc này thì người ta rất quan tâm đến cái tên của những ông lớn đấy ạ.

[Nguyễn Tuân]

Ờ, đúng rồi, thì rõ ràng cái sự cạnh tranh này là Mỹ thống trị mà. Thì thì bây giờ các ông cạnh tranh với nhau thì cái tay vàng và bạc nó đóng một vai trò rất quan trọng. Về mặt kinh tế, cái sự suy yếu của đồng đô la Mỹ mà trong năm vừa rồi nó giảm khoảng chừng sáu phần trăm là kết quả của chính sách nới lỏng tiền tệ, kết hợp với chi tiêu太 quá lớn và các biện pháp thuế quan của chính quyền Tổng thống Trump. Trung Quốc tận dụng cơ hội này bằng cách mua vàng, tăng mua vàng một cách kỷ lục và đẩy tiền nhân dân tệ trong thương mại quốc tế. Còn về mặt thương mại, các mức thuế quan cao của của chính quyền Mỹ nó gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy lạm phát lên cao. Nó biến nó vô tình.

[Nguyễn Tuân]

Nó biến vàng và bạc thành hàng rào chống lạm phát hiệu quả. Rồi đồng thời, các quốc gia phản ứng bằng cách giảm phụ thuộc vào đồng đô la của Mỹ. Nga bắt đầu bán dầu bằng vàng hoặc nhân dân tệ. Ấn Độ thì thanh toán dầu bằng tiền rupee của họ nè. Rồi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu bạc để đảm bảo nguồn cung nội địa. Thì kết quả là cái thế giới bây giờ nó đang phân mảnh thành các khối thương mại riêng biệt, chẳng hạn như khối thương mại Mỹ, Mexico, Canada, USMCA nè, đối lập với khối Trung Quốc, Nga là khối BRICS nè. Đây chính là cái biểu hiện của cái quá trình phi toàn cầu hóa, là một quá trình mà hiện tại có thể nói là mà nó càng ngày nó càng tăng trong cạnh tranh giữa các nước cường quốc trên thế giới.

[Xuân Ngọc]

Vâng, nhưng mà liệu các biến động về chính trị, về địa chính trị mà hiện nay chúng ta đang thấy được ở các lục địa khác nhau, nó có phải là động lực quan trọng, nó đứng đằng sau cái xu hướng của vàng và bạc hiện nay không ạ?

[Nguyễn Tuân]

Ờ, thì đúng rồi đó. Rõ ràng địa chính trị là một động lực tác động rất là mạnh mẽ nhất cái thời điểm này về cái giá vàng và giá bạc trong thời gian vừa rồi, các cuộc xung đột căng thẳng, chẳng hạn như giữa Iran, Israel và Nga, Ukraine và các tuyên bố đe dọa của Mỹ đối với Greenland, Venezuela và Canada nè. Thì nó tạo ra một môi trường bất ổn toàn cầu, nó làm tăng lên cái nhu cầu tài sản trú ẩn là vàng và bạc đó. Thì trong cái bối cảnh này là quá trình thì quá trình phi đô la hóa nó sẽ đóng một vai trò giống như là một cái vũ khí phòng thủ của các quốc gia bị Mỹ trừng phạt hoặc đe dọa.... thì Nga sử dụng vàng để, vàng để né tránh trừng phạt này.

[Nguyễn Tuân]

Trung Quốc tích trữ bạc cho ngành công nghệ quốc phòng và công nghệ cao. Và thậm chí là cái khối, khối châu Âu và, và Nhật Bản cũng tăng mua vàng để đa dạng hóa dự trữ nữa. Đây có thể được xem là một cái siêu chu kỳ địa chính trị tương tự như những năm bảy mươi là cũng bằng dầu mỏ đó. Nhưng mà cái, cái quy mô bây giờ là một quy mô lớn hơn nhiều, nó với sự nó có thêm cái sự tham gia của công nghệ tài chính và tiền kỹ thuật số nữa. [nhạc mở đầu]

[Xuân Ngọc]

Quý thính giả đang theo dõi Tạp chí Á Châu ngày nay cùng với Xuân Ngọc và Nguyễn Tuân. [nhạc mở đầu] Và nhưng trong cái bức tranh phi đô la hóa toàn cầu mà anh vừa mới trình bày đó, chúng ta có nhắc tới vai trò của các ông lớn. Vậy thì cụ thể nhé, Mỹ, Trung Quốc, Nga họ đang đóng những vai trò, những vai diễn nào trong cái bức tranh này ạ?

[Nguyễn Tuân]

Ờ, đúng rồi đó, thì thì ba ông này lúc nào cũng cạnh cạnh tranh với nhau. Nhưng mà bây giờ mình ngạc nhiên nói tại sao Mỹ lại đóng vai trò này? Tại vì Mỹ là nước muốn đô la mình thống trị mà, tại sao lại đóng vai trò trong quá trình giá vàng bạc tăng cao như vậy? Thì Mỹ vô tình trở thành một cái ngòi nổ, một cái thúc đẩy quá trình phi đô la hóa. Tại vì thông qua các chính sách thuế quan này và trong những năm vừa rồi của chính quyền Mỹ, chi tiêu quá lớn và sự can thiệp chính trị vào cái sự độc lập của Ngân hàng Dự trữ Liên bang của Mỹ, mặc dù vẫn cố gắng duy trì vị thế bằng sức mạnh quân sự và thị trường tài chính sâu rộng.

[Nguyễn Tuân]

Ông Trung Quốc thì là người mua lớn và là người thúc đẩy chính. Mua vàng kỷ lục nè, phát triển hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới này, rồi CIPS này rồi thúc đẩy nhân dân tệ qua Sáng kiến Vành đai Con đường và đồng thời dẫn đầu nhu cầu bạc cho một cái ngành công nghiệp toàn cầu. Còn Nga đó lại đóng vai trò là người tiên phong trong việc né tránh trừng phạt bằng cách sử dụng vàng và thanh toán không sử dụng tiền đô la Mỹ, đồng thời hợp tác chặt chẽ với Trung Quốc để xây dựng các kênh tài chính song song. Thì ba cường quốc này đang tham gia vào một ván cờ dài hạn đó. Mỹ bảo vệ vị thế đơn cực, trong khi Trung Quốc và Nga thúc đẩy một trật tự đa cực.

[Xuân Ngọc]

Bây giờ là một câu hỏi mà chắc là khán thính giả của chúng tôi cũng rất là muốn đặt ra với bình luận gia Nguyễn Tuân đấy. Cuối cùng thì sau cái việc mà giảm giá rất là mạnh hôm ba mươi tháng Một hai ngàn không mươi sáu đó, thì anh nhìn nhận như thế nào về cái triển vọng của vàng, bạc và cái xu hướng phi đô la hóa trong thời gian tới đây ạ?

[Nguyễn Tuân]

Thực sự mà nói thì mình cũng không biết chắc chắn được tương lai sẽ như thế nào. Nhưng mà nhiều chuyên gia và tổ chức kinh tế thế giới họ họ họ... họ đánh giá cái đà... cái cú sụt giảm ngày ba mươi tháng Một vừa rồi chủ yếu là điều chỉnh kỹ thuật tạm thời thôi, thì xu hướng dài hạn thì vẫn nghiêng về tăng trưởng, về giá vàng bạc nhờ vào các cái tác nhân là bất ổn về kinh tế, thương mại và địa chính trị kéo dài. Thì những dự báo mà họ cho ra cho khoảng vào cuối năm hai mươi sáu, đó là giá vàng có khả năng phục hồi và đạt mức khoảng từ năm đến sáu ngàn đô la Mỹ một ounce. Giá bạc cũng có thể dao động trong khoảng từ một trăm đến một trăm năm mươi đô la Mỹ một ounce, thậm chí cao hơn nữa nếu mà tình trạng thiếu hụt về cung cấp và bạc cung cấp tiếp diễn.

[Nguyễn Tuân]

Rồi cái quá trình mà phi đô la hóa đó sẽ tiếp tục diễn ra chậm nhưng chắc. Thì đồng đô la Mỹ nó vẫn duy trì cái vị thế chủ đạo là khoảng năm mươi, sáu mươi phần trăm dự hối... dự trữ ngoại hối toàn cầu trong thập kỷ tới. Xong. Nhưng mà cái cái vai trò của vàng và các đồng tiền khu vực và tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương của các nước, chẳng hạn như Trung Quốc và Nga, nó sẽ càng ngày càng tăng lên đáng kể. Thì cái biến động giá vàng và bạc không chỉ là câu chuyện của thị trường kim loại quý nữa, mà nó còn là một cái gọi là tấm gương phản chiếu cái sự chuyển dịch quyền lực kinh tế và chính trị toàn cầu. Nó từ một trật tự đơn cực do đồng đô la Mỹ thống trị sang một thế giới đa cực phân mảnh và đầy bất định hơn. Có thể nói đây là một quá trình lịch sử đang diễn ra trước mắt chúng ta trong thời gian này.

[Xuân Ngọc]

Và một lần nữa, rất cảm ơn bình luận gia Nguyễn Tuân tham gia với chương trình. Chủ đề rất là thú vị và chúng tôi chờ mong một chủ đề hấp dẫn hơn nữa trong tuần tới đây. Hẹn gặp lại anh ạ!

[Nguyễn Tuân]

Xin chào Xuân Ngọc và quý thính giả và hy vọng lại gặp lại trong chương trình tiếp theo.

END OF TRANSCRIPT