'Amazon tipping point' chú ý vào tình trạng mất đa dạng sinh học đang gia tăng

Các nhà lãnh đạo môi trường toàn cầu đang họp tại Cali, Colombia, để giải quyết vấn đề đa dạng sinh học đang suy giảm trên thế giới và xem xét các cam kết quốc gia nhằm bảo vệ thực vật, động vật và môi trường sống quan trọng.

Hội nghị Đa dạng Sinh học của Liên Hiệp Quốc kéo dài hai tuần, còn gọi là COP-16, diễn ra sau các cuộc họp tại Montreal năm 2022, nơi 196 quốc gia đã ký một hiệp ước toàn cầu nhằm bảo vệ đa dạng sinh học.

Lễ khai mạc có các bài hát, điệu nhảy và nghi lễ tượng trưng cho mối quan hệ giữa nước, đất và con người.

Tổng thống Colombia là Gustavo Petro đã có bài phát biểu khai mạc tại hội nghị nói rằng, nếu các nước giàu tiếp tục hưởng lợi từ nền kinh tế của các quốc gia nghèo hơn, thì nhân loại sẽ thiếu các công cụ cần thiết để vượt qua khủng hoảng.

"Điều căn bản là phải thay đổi nợ để hành động vì khí hậu".

"Chúng ta không thể lấy rủi ro làm tiêu chuẩn đo lường lãi suất hoặc tiếp tục vay nợ, mà chúng ta cần phải giảm nợ".

"Điều quan trọng là chúng ta phải làm như vậy, nếu các quỹ vốn và quỹ hưu trí của các quốc gia giàu có và thịnh vượng, tiếp tục mang lại lợi nhuận cho nền kinh tế của các quốc gia nghèo".

"Điều đó sẽ khiến nhân loại không có công cụ, để vượt qua những cuộc khủng hoảng này”, Gustavo Petro.

Tổng thống Petro kêu gọi Hoa Kỳ, Trung Quốc và Châu Âu chỉ áp dụng phụ phí lãi suất, đối với các quốc gia có khả năng chi trả.

"Các nền kinh tế rủi ro là những nền kinh tế có thể hủy diệt sự sống ngày nay, những nền kinh tế thải ra nhiều Carbon Dioxide nhất bằng nhiên liệu hóa thạch, sử dụng dầu mỏ và khí đốt, đây là những chế độ hùng mạnh của Hoa Kỳ, Trung Quốc và Châu Âu, vì họ tính phí quá cao với mức lãi suất, đối với các quốc gia không có khả năng làm như vậy”, Gustavo Petro.

Trong khi đó Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc cũng đã gửi một thông điệp video tới hội nghị.

"Để nhân loại phát triển, thì thiên nhiên phải phát triển mạnh".

"Phá hủy thiên nhiên sẽ làm bùng phát xung đột và bệnh tật, xung đột và bệnh tật do thiên nhiên gây ra, thúc đẩy đói nghèo, bất bình đẳng trong cuộc khủng hoảng khí hậu và gây tổn hại đến sự phát triển bền vững, di sản văn hóa và GDP”, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc.

Ông cho biết, các nước đang phát triển đang bị bóc lột.

"Các nước đang phát triển đang bị cướp bóc, DNA được số hóa từ đa dạng sinh học, cũng như đã có những khám phá khoa học và tăng trưởng kinh tế".

"Nhưng các nước đang phát triển không được hưởng lợi công bằng từ những tiến bộ này, mặc dù là nơi có sự giàu có phi thường".

"COP này phải vận hành cơ chế đã được thống nhất để bảo đảm rằng, khi các quốc gia chia sẻ thông tin di truyền, họ sẽ chia sẻ lợi ích một cách công bằng”, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc.

Được biết theo Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc, thế giới đang phải trải qua tình trạng mất mát sinh thực vật lớn nhất kể từ thời khủng long, với khoảng một triệu loài thực vật và động vật hiện đang bị đe dọa tuyệt chủng.

Andrew Miller là giám đốc vận động tại Amazon Watch.

"Có nhiều mối đe dọa đối với đa dạng sinh học ở Amazon".

"Sự mở rộng của biên giới nông nghiệp, nạn phá rừng đang diễn ra, các loại mở rộng khác của mạng lưới đường bộ, các siêu dự án và sau đó là hiện tượng tự nhiên đang bị trầm trọng hơn, do biến đổi khí hậu".

"Vì vậy là hạn hán và sau đó chúng ta đang chứng kiến các đám cháy lớn ngay bây giờ".

"Do đó bạn kết hợp tất cả những điều đó lại với nhau và đây là mối đe dọa thực sự đối với đa dạng sinh học, khi mất đi tính đa dạng sinh học".

"Còn ở Amazon, chúng ta nói về điểm tới hạn của Amazon và khả năng toàn bộ hệ sinh thái sẽ sụp đổ”, Andrew Miller.

Còn bà Linda Krueger, giám đốc đa dạng sinh học tại The Nature Conservancy cho biết, bằng chứng rõ ràng cho thấy sự suy giảm đáng kể về số lượng và phạm vi, của nhiều loài hoang dã trên khắp thế giới.

"Tất cả các bằng chứng cho thấy, sự suy giảm đáng kể về số lượng và phân bố của các loài".

"Điều đó có nghĩa là, nhiều loài hoang dã có ít không gian sống hơn và chúng đang suy giảm về số lượng. Còn chúng ta cũng thấy tỷ lệ tuyệt chủng đang gia tăng”, Linda Krueger.

Bà Krueger cho biết, vẫn còn hy vọng những gì đã xảy ra có thể được khắc phục.

"Chúng tôi biết nguyên nhân dẫn đến nhiều vấn đề".

"Nguyên nhân chủ yếu là do mất môi trường sống, hoạt động của con người gia tăng, ô nhiễm, biến đổi khí hậu".

"Chúng tôi biết nguyên nhân dẫn đến nhiều vấn đề mất mát các loài".

"Vì vậy, nếu chúng ta có thể ngăn chặn những hoạt động đó, chúng ta có thể đảo ngược tình trạng này”, Linda Krueger.

Được biết tại COP-15 năm 2022, hội nghị Montreal đóng vai trò then chốt trong việc đặt ra các mục tiêu về đa dạng sinh học toàn cầu đến năm 2030.

Các kết quả chính bao gồm, việc thông qua Khung Đa dạng Sinh học Toàn cầu Côn Minh-Montreal, nhằm bảo vệ 30% đất đai và đại dương trên thế giới và phục hồi 30% hệ sinh thái bị suy thoái vào năm 2030.

Khung này cũng tập trung vào việc, tăng nguồn tài trợ cho bảo tồn đa dạng sinh học, giải quyết tình trạng khai thác quá mức, ô nhiễm và các hoạt động nông nghiệp không bền vững, đồng thời bảo vệ quyền của người dân bản địa.

Tuy nhiên bà Eva Zabey, giám đốc điều hành của liên minh Business for Nature cho biết, việc thực hiện thỏa thuận vẫn chưa đạt được kỳ vọng.

"Kể từ năm 2022 và kể từ khi các chính phủ thông qua khuôn khổ đa dạng sinh học toàn cầu mang tính đột phá này, tiến độ diễn ra quá chậm dù đã có một số tiến triển".

"Chúng ta nên hy vọng rằng cả về phía chính phủ và phía doanh nghiệp, chúng ta đang thấy sự thay đổi trong các hành động đang diễn ra".

"Nhưng thông điệp chính là việc khai triển khuôn khổ đa dạng sinh học toàn cầu, diễn ra quá chậm và chúng ta cần mở rộng quy mô và tăng tốc”, Eva Zabey.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play