Khi những ngày lạnh giá của mùa đông dần lùi xa, Úc đang bước vào mùa xuân với những hàng cây bắt đầu đâm chồi nảy lộc và nhiệt độ ngày một ấm lên. Thế nhưng, cùng với sự thay đổi dễ chịu của thời tiết, Úc cũng bước vào một giai đoạn quen thuộc nhưng không kém phần đáng lo ngại: mùa rắn.
Úc từ lâu đã nổi tiếng là nơi sinh sống của nhiều loài bò sát độc đáo. Theo Tổ chức Bảo tồn Động vật Hoang dã Australia, nước này có hơn 200 loài rắn khác nhau.
Trong số đó có những loài có nọc độc cực mạnh, bên cạnh nhiều loài trăn hiền lành và ít gây nguy hiểm cho con người.
Sự gia tăng nhiệt độ sau mùa đông khiến rắn trở nên năng động hơn. Sau nhiều tháng gần như bất động để tiết kiệm năng lượng, chúng bắt đầu rời khỏi nơi trú ẩn để tìm kiếm thức ăn, nước uống và bạn tình.
Chính vì vậy, trong những tuần đầu mùa xuân, số lượng các cuộc gọi báo phát hiện rắn trong nhà dân, sân vườn, garage hoặc thậm chí trong xe hơi thường tăng đáng kể.
Brandon Gifford, giám đốc Công viên Bò sát Úc chính thức công bố mùa rắn đã bắt đầu.
“Do mùa đông năm nay ấm hơn nhiều so với thường lệ, loài rắn đang hoạt động mạnh và chúng tôi ghi nhận số lượng báo cáo nhiều chưa từng thấy; vì vậy, chúng tôi chính thức thông báo mùa rắn đã bắt đầu.”
Ông John Grant, phát ngôn viên của Tổ chức Thông tin, Cứu hộ và Giáo dục Động vật Hoang dã WIRES, cho biết người dân tuyệt đối không nên tự ý tiếp xúc với rắn nếu bắt gặp chúng trong nhà hoặc trong xe.
Ông nhấn mạnh rằng những video bắt rắn xuất hiện tràn lan trên YouTube hay các nền tảng mạng xã hội đang vô tình tạo ra cảm giác rằng bất kỳ ai cũng có thể tay không bắt rắn.
Trên thực tế, những người thực hiện công việc này đều phải trải qua đào tạo chuyên môn, được cấp giấy phép hành nghề và hiểu rõ tập quán của từng loài rắn.
"Hiện nay có rất nhiều video bắt rắn trên YouTube và các nền tảng mạng xã hội khác. Điều đó khiến nhiều người lầm tưởng rằng họ có thể tự làm được. Nhưng những người tham gia công việc này đều phải được đào tạo và có giấy phép của chính quyền mới được phép cứu hộ rắn. Họ biết chính xác mình đang làm gì. Bề ngoài có vẻ đơn giản, nhưng thực tế không hề dễ dàng. Đây là công việc rất nguy hiểm. Ngay cả những người bắt rắn chuyên nghiệp và các tình nguyện viên cứu hộ động vật hoang dã đôi khi vẫn bị cắn, bởi rắn có thể di chuyển và tấn công cực kỳ nhanh."
Những lời cảnh báo này không phải là không có cơ sở. Nhiều loài rắn độc ở Úc có khả năng tung đòn tấn công chỉ trong tích tắc khi cảm thấy bị đe dọa.
Một hành động thiếu thận trọng như cố gắng dùng gậy đẩy rắn đi nơi khác, dùng xô chậu để úp lên thân rắn hoặc cố bắt giữ bằng tay có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Các chuyên gia cũng nhắc nhở rằng rắn không chủ động tìm kiếm con người để tấn công. Phần lớn các vụ cắn xảy ra khi con vật cảm thấy bị đe dọa hoặc bị dồn vào đường cùng. Vì vậy, việc giữ khoảng cách và để các chuyên gia xử lý luôn là lựa chọn an toàn nhất.
Nhưng nếu chảng may bị rắn cắn thì phải làm gì? Chuyên viên rắn, Brandon Gifford giải thích.
“Sơ cứu khi bị rắn cắn cực kỳ đơn giản: hãy tháo đồng hồ và trang sức khỏi chi bị cắn, sau đó băng ép cố định vùng bị thương, nếu không có băng chuyên dụng, bạn có thể dùng một mảnh vải thay thế, rồi gọi ngay cho dịch vụ khẩn cấp (số 000) và giữ bình tĩnh cho đến khi có người đến hỗ trợ.”
Dĩ nhiên phòng bệnh hơn chữa bệnh, ông Gifford nói nếu muốn bảo đảm an toàn cho bản thân và gia đình trong mùa rắn này, bạn có thể thực hiện một số việc đơn giản.
“Đóng kín cửa ra vào và cửa sổ sẽ ngăn rắn xâm nhập vào nhà; đồng thời, dọn dẹp sân sau—loại bỏ các mảnh kim loại, đống gỗ vụn và cắt tỉa cỏ sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ những vị khách "có vảy" này ghé thăm nhà bạn.”
Các chuyên gia cho biết nếu phát hiện rắn trong nhà, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh. Không nên hoảng sợ, cũng không nên cố tiếp cận con vật.
Nếu có thể, hãy quan sát từ khoảng cách an toàn và ghi nhớ vị trí của rắn. Đồng thời giữ trẻ em và vật nuôi tránh xa khu vực này.
Trong trường hợp con rắn vẫn còn ở yên một chỗ, người dân nên đóng cửa khu vực đó để hạn chế nó di chuyển sang nơi khác. Sau đó, hãy liên hệ với một đơn vị cứu hộ động vật hoang dã hoặc người bắt rắn được cấp phép để được hỗ trợ.
Chỉ một chút chủ quan hoặc tự tin quá mức sau khi xem những đoạn video trên mạng có thể dẫn đến hậu quả khó lường.
Vì vậy, nếu bắt gặp một con rắn trong sân nhà, trong garaage, hay thậm chí trong xe hơi của mình, hãy nhớ lời khuyên từ các chuyên gia: đừng chạm vào, đừng cố bắt giữ và đừng tự xử lý.
Hãy giữ khoảng cách an toàn và gọi ngay cho người bắt rắn được cấp phép. Đó không chỉ là cách bảo vệ bản thân và gia đình, mà còn giúp bảo vệ chính loài động vật hoang dã đặc biệt này.
Công viên Bò sát (Australian Reptile Park) là đơn vị duy nhất cung cấp nọc độc của các loài rắn trên cạn để sản xuất huyết thanh kháng nọc độc tại Úc, góp phần cứu sống ước tính khoảng 25.000 người trong suốt 60 năm qua.
Truy cập sbs.com.au/vietnamese để cập nhật tin tức, các câu chuyện cộng đồng, và podcast mới nhất.
Nghe SBS Tiếng Việt mọi lúc trên ứng dụng SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play.
Theo dõi SBS Vietnamese trên Facebook, Instagram và YouTube để khám phá thêm.
