Bộ trưởng Nội vụ Anh đã cáo buộc một số nhà hoạt động lợi dụng cái chết bi thảm của một thiếu niên để kích động bạo lực, sau khi một thanh niên bị còng tay trong lúc hấp hối, còn kẻ sát nhân lại khai báo gian dối rằng mình là nạn nhân của một vụ tấn công mang động cơ kỳ thị chủng tộc. Cái chết của Henry Nowak đã làm bùng lên các cuộc tranh luận về hoạt động cảnh sát và tình trạng tội phạm dùng dao, đồng thời làm dấy lên những cáo buộc từ các chính trị gia và nhà hoạt động cánh hữu rằng người da trắng đang bị đối xử bất công trong hệ thống tư pháp.
“Tôi bị đâm rồi.”
“Cậu bị đâm à? Đâm ở đâu? Tôi không nghĩ là vậy đâu.”
Đó là đoạn trích từ đoạn phim do cảnh sát Anh công bố liên quan đến vụ tấn công thanh niên 18 tuổi Henry Nowak, người đã thiệt mạng sau khi bị đâm tại Southampton năm ngoái.
Vụ việc xảy ra vào tháng Mười Hai, nhưng nay lại thu hút sự chú ý của dư luận sau khi hung thủ vừa bị tuyên án tù chung thân với thời hạn tối thiểu 21 năm, đồng thời đoạn phim ghi hình từ hiện trường cũng được công bố, làm bùng lên các cuộc tranh luận về cách ứng xử của cảnh sát và vấn đề căng thẳng sắc tộc tại Anh.
Người chịu trách nhiệm về vụ sát hại là Vickrum Digwa, 23 tuổi, một tín đồ Sikh.
Tòa án được biết rằng Digwa đã báo cáo sai sự thật với cảnh sát, nói mình là nạn nhân của một vụ tấn công kỳ thị chủng tộc do Henry Nowak, một thanh niên da trắng, thực hiện.
Khi cảnh sát tới hiện trường trên một con đường dân cư ở Southampton, họ dường như tin lời khai đó.
Các viên chức đã còng tay Henry trên vỉa hè và không tin rằng chính anh mới là người bị tấn công.
“Tôi không thở được.”
“Đưa tay vào còng đi nào.”
Sau phiên tuyên án, cha của nạn nhân là ông Mark Nowak đã bày tỏ sự phẫn nộ.
“Henry lẽ ra không nên chết trên đường phố Southampton trong lúc nằm dưới sự kiểm soát của cảnh sát. Cách mà con tôi bị đối xử là vô nhân đạo và làm mất phẩm giá của một con người.”
Trong quá trình xét xử, Thẩm phán William Mousley thừa nhận vụ án đã làm dấy lên căng thẳng sắc tộc trên khắp nước Anh.
Tuy nhiên, cha của nạn nhân nói đây không phải là câu chuyện về chủng tộc hay tôn giáo.
Ông mong muốn cái chết của con trai mình sẽ dẫn đến những con đường an toàn hơn, thay vì bị khai thác để tạo thêm chia rẽ trong xã hội.
Nhưng điều đó đã không xảy ra.
PROTEST UPSOT
Đây là âm thanh từ một đoạn phim do nhật báo The Guardian công bố, ghi lại cảnh đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình tại Southampton.
Cảnh sát cho biết họ đã bị ném ghế, lon nước, đá và pháo sáng trong cuộc biểu tình có sự tham dự của hàng trăm người.
Trong số những người tham gia có nhà hoạt động chống di dân Tommy Robinson.
Bộ trưởng Nội vụ Anh, bà Shabana Mahmood, gọi các hành động bạo lực trên đường phố là không thể chấp nhận được.
Trong khi đó, Thủ tướng Keir Starmer nói ông bị ám ảnh bởi những hình ảnh trong đoạn phim, dù thừa nhận có những câu hỏi chính đáng về phản ứng của cảnh sát.
“Tôi đã xem đoạn phim từ camera gắn trên người cảnh sát. Đó là những hình ảnh đau đớn và ám ảnh. Với tư cách là cha của một cậu bé 17 tuổi, tôi cảm thấy nghẹn lòng khi xem nó. Hoàn toàn đúng đắn khi cơ quan giám sát độc lập đang điều tra vụ việc này. Rõ ràng có những câu hỏi nghiêm trọng cần được giải đáp, đặc biệt là việc các cáo buộc kỳ thị chủng tộc đã ảnh hưởng như thế nào đến quá trình ra quyết định trong vụ án.”
Trong khi đó, lãnh đạo đảng Nigel Farage, đã tìm cách so sánh cái chết của Henry Nowak với vụ George Floyd tại Hoa Kỳ năm 2020, sự kiện dẫn tới phong trào Black Lives Matter.
Ông Farage cũng cho rằng đoạn phim là bằng chứng của điều mà ông gọi là “cảnh sát hai tầng”.
“Tôi cảm thấy một nỗi phẫn nộ lạnh người trước cách cảnh sát đối xử với một người vừa bị đâm. Họ không tin cậu ấy. Những lời cuối cùng mà cậu ấy nghe được trên cõi đời này lại là việc cảnh sát đọc quyền lợi pháp lý cho mình, tất cả chỉ vì một cáo buộc kỳ thị chủng tộc giả dối.”
Tuy nhiên, Thủ tướng Starmer cho rằng phản ứng của ông Farage là sai lầm.
Ông nói cái chết của Henry Nowak đã mở ra những cuộc tranh luận cần thiết về hoạt động cảnh sát và tình trạng bạo lực bằng dao.
Nhưng đồng thời, nó cũng bị một số chính trị gia và nhà hoạt động cực hữu khai thác để quảng bá quan điểm cho rằng hệ thống tư pháp đang thiên vị các sắc dân thiểu số và phân biệt đối xử với người da trắng.
Những người chỉ trích cho rằng luận điệu về “cảnh sát hai tầng” từ lâu đã là một khẩu hiệu quen thuộc của phe cực hữu.
Thủ tướng Anh nói lãnh đạo đảng Reform UK cần chấm dứt việc lợi dụng vụ án để gây chia rẽ xã hội.
“Tôi muốn trả lời câu hỏi này từ góc nhìn của gia đình nạn nhân. Họ đã nói rất rõ rằng họ không muốn vụ việc bị thổi phồng thêm nữa. Họ đã trải qua một bi kịch khủng khiếp. Họ không muốn điều này bị lợi dụng, và ông Nigel Farage hoàn toàn sai khi sử dụng vụ việc để tạo ra chia rẽ.”
Trong khi đó, Independent Office for Police Conduct đang tiến hành một cuộc điều tra độc lập về phản ứng của cảnh sát trong vụ việc.
Cảnh sát trưởng địa phương Alexis Boon nói với BBC rằng ông sẽ không từ chức và sẽ chờ kết quả điều tra trước khi đưa ra bình luận thêm.
Trong một tuyên bố riêng, lực lượng cảnh sát cho biết một trong những cảnh sát tham gia vụ bắt giữ đã từ chức, trong khi ba người khác hiện được xem là nhân chứng trong cuộc điều tra đang diễn ra.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
