"Chúng tôi đã tắt toàn bộ đèn bên trong và để mắt thích nghi tốt nhất có thể… Integrity đã có thể nhìn ra ngoài từ cửa sổ số 1, và đó là một khung cảnh tuyệt đẹp. Tôi có thể thấy toàn bộ Mặt Trăng mà họ đang quan sát."
Đó là phi công Victor Glover, đang báo cáo với Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ về những gì ông và các phi hành gia đang nhìn thấy khi họ tiến gần hơn đến Mặt Trăng vào ngày thứ sáu của chuyến bay thử nghiệm có người lái đầu tiên thuộc chương trình Artemis của NASA.
Nhưng trước khi những lời này được nói ra, phi hành đoàn đã được chào đón bằng một thông điệp ghi âm từ cố phi hành gia Jim Lovell của các sứ mệnh Apollo 8 và 13.
"Chào mừng đến với khu vực cũ của tôi. Khi Frank Borman, Bill Andrews và tôi bay quanh Mặt Trăng trên Apollo 8, chúng tôi đã mang đến cho nhân loại cái nhìn cận cảnh đầu tiên về Mặt Trăng và một góc nhìn về hành tinh quê hương, điều đã truyền cảm hứng và gắn kết mọi người trên khắp thế giới. Tôi tự hào được trao lại ngọn đuốc đó cho các bạn khi các bạn lượn quanh Mặt Trăng và đặt nền móng cho những sứ mệnh lên Sao Hỏa, vì lợi ích của tất cả."
Đó là một thông điệp thích hợp dành cho bốn phi hành gia của sứ mệnh Artemis II, những người hiện đã đạt đến điểm xa Trái Đất nhất mà con người từng chạm tới.
Đội ngũ điều khiển mặt đất của NASA đã xác nhận khoảnh khắc cao trào này trong hành trình kéo dài gần 10 ngày của sứ mệnh Artemis II.
“Phi hành đoàn Integrity, vào ngày 15 tháng 4 năm 1970, trong sứ mệnh Apollo 13, ba nhà thám hiểm đã lập kỷ lục về khoảng cách xa nhất mà con người từng bay được từ hành tinh quê hương của chúng ta. Vào thời điểm đó, hơn 55 năm trước, Lovell, Swigert và Haise đã bay cách Trái đất 248,655 dặm. Hôm nay, vì toàn nhân loại, các bạn đang vượt qua ranh giới đó. Phi hành đoàn Integrity, đến lượt các bạn.”
Điều đó có nghĩa là tàu vũ trụ Orion của Artemis đã đi vào khu vực nơi lực hấp dẫn của Mặt Trăng mạnh hơn lực hút của Trái Đất.
Và khi bay vòng quanh phía xa của Mặt Trăng, chuyên viên Christina Koch cho biết phi hành đoàn gồm bốn người đang chứng kiến những vùng lãnh thổ trên Mặt Trăng trước đây bị che khuất, Mặt Trăng hiện ra sừng sững qua cửa sổ khoang tàu của họ.
"Khoảng một giờ trước, chúng tôi nhận thấy chúng tôi đã đi vào vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng. Và quả thật, hiện tại chúng tôi đang rơi về phía Mặt Trăng chứ không phải đang bay lên khỏi Trái Đất. Đây là một cột mốc đáng kinh ngạc. Trước đó, chúng tôi cũng đã nhìn thấy Trái Đất hình lưỡi liềm qua cửa sổ bên hông và Mặt Trăng qua cửa sổ số ba. Và chắc chắn Mặt Trăng lớn hơn Trái Đất rất nhiều."
Một nhóm gồm hàng chục nhà khoa học nghiên cứu Mặt Trăng sẽ túc trực tại Phòng Đánh giá Khoa học thuộc Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston để ghi chép lại những gì các phi hành gia mô tả trực tiếp trong thời gian thực sau khi nghiên cứu một loạt hiện tượng trên Mặt Trăng trong quá trình huấn luyện nhiệm vụ.
Các nhà khoa học Úc cũng đang hỗ trợ, như nhà vật lý thiên văn Rajan Chhetri (đang làm việc tại Úc) đã nói với đài SBS Nepali.
"Úc đang đóng một vai trò quan trọng trong sứ mệnh Artemis II. Úc sẽ cung cấp liên lạc cho Artemis II thông qua tổ hợp truyền thông không gian sâu tại Canberra. Và đây là một trong ba trạm sẽ giúp NASA theo dõi các phi hành gia cùng hành trình của họ đến Mặt Trăng."
Khi tàu Artemis tiến đến phía xa của Mặt Trăng, họ cần hoàn thành một thao tác bay ngang qua Mặt Trăng vào hôm nay, dự kiến kéo dài khoảng sáu giờ.
Trong quá trình bay ngang qua, các phi hành gia sẽ sử dụng máy ảnh chuyên nghiệp để chụp những bức ảnh chi tiết về Mặt Trăng qua cửa sổ của tàu Orion, cho thấy một góc nhìn hiếm hoi và có giá trị khoa học về ánh sáng mặt trời len lỏi quanh các cạnh của nó.
Và các phi hành gia đã bắt đầu nhìn thấy những đặc điểm chưa từng được nhìn thấy trực tiếp trước đây.
Ngay sau khi phá kỷ lục của Apollo 13, các phi hành gia đã xin phép đặt tên cho hai miệng núi lửa mới trên Mặt Trăng, miệng núi lửa thứ hai được đặt để tưởng nhớ người vợ quá cố của chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman, người đã qua đời vì ung thư vào năm 2020.
"Miệng núi lửa đầu tiên mà chúng tôi muốn đề xuất là một miệng núi lửa được đặt tên để vinh danh con tàu tuyệt vời của chúng tôi, Integrity… Và miệng thứ hai, có ý nghĩa đặc biệt đối với tổ bay này… có một cấu trúc ở một vị trí rất thú vị trên Mặt Trăng, nằm ngay tại ranh giới giữa phía gần và phía xa. Thực tế, nó nằm ngay phía gần của ranh giới đó, nên vào những thời điểm nhất định khi Mặt Trăng quay quanh Trái Đất, chúng ta sẽ có thể nhìn thấy nó từ Trái Đất… Và chúng tôi muốn gọi nó là Carroll, đánh vần là C-A-R-R-O-L-L.”
NASA cho biết Wiseman đã bật khóc khi Hansen gửi yêu cầu đến Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ, và cả bốn phi hành gia đã ôm nhau trong nước mắt.
Những hình ảnh như thế này không chỉ có ý nghĩa đối với nhóm nghiên cứu mà còn là chìa khóa cho nhiệm vụ.
Nhà khoa học trưởng Kelsey Young cho biết, bất chấp những tiến bộ công nghệ kể từ thời kỳ Apollo, NASA vẫn dựa vào thị giác của các phi hành gia để tìm hiểu thêm về Mặt Trăng.
Bà nói rằng phi hành đoàn Artemis sẽ có cái nhìn rõ nét về bề mặt Mặt Trăng.
"Khi họ ở gần Mặt Trăng nhất, họ sẽ nhìn thấy 21% mặt khuất của Mặt Trăng. Trong quá trình tiếp cận như bạn đã thấy trong hình ảnh đó, họ sẽ nhìn thấy toàn bộ Mặt Trăng."
Chỉ huy trưởng Reid Wiseman cho biết ông đã sẵn sàng.
“Lời nhắn của Jim Lovell thật tuyệt vời và thật vui khi được nghe ông ấy chào đón chúng tôi. Hôm nay sẽ là một ngày tuyệt vời, cảm ơn ông!”
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
