Lực lượng bảo vệ Biên giới Úc ABF vừa tuyên bố những người bị lực lượng này cho là có hành động ‘phi pháp và không phải là công dân Úc’ sẽ được chuyển qua trung tâm giam giữ North West Point trên đảo Christmas.
Đó là những người mang quốc tịch ngoại quốc đã bị kết án tấn công, xâm phạm tình dục và buôn bán ma túy.
Lực lượng bảo vệ biên giới nói bình thường thì họ sẽ bị trục xuất, tuy nhiên lúc này biên giới đã đóng cửa và các chuyến bay quốc tế đang bị giảm xuống.
ABF cho biết số lượng những người bị trục xuất đã tạo áp lực không nhỏ lên những trung tâm giam giữ trong đất liền.
Ông Graham Thom là điều phối viên người tị nạn thuộc tổ chức Amnesty International Australia. Ông nói hành động này có thể gây ra tổn thương tâm lý cho những người đang bị giam giữ.
‘Những người này đã chấp hành bản án của họ và vì vậy lúc này chỉ đơn giản là bị giữ lại cho đến khi họ có thể được đưa đi. Tuy nhiên những gì chính phủ nói đó là chính phủ không thể đưa họ đi vào lúc này. Vì vậy, chúng ta mới có một nhóm người này, nay đang bị giam giữ tùy tiện và họ phải đối mặt với việc bị đưa đến một địa điểm xa xôi như Đảo Christmas, mà chúng tôi biết là sẽ gây tổn thương.’
Những người bị giam giữ tại Trung tâm Yongah Hill ở Tây Úc sẽ là nhóm người đầu tiên bị đưa đi. Còn một vài người khác từ các tiểu bang Đông bộ sẽ được chuyển đến đây thế chỗ họ.
Cơ sở giam giữ ở Đảo Christmas đã bị bỏ trống từ năm 2018 , tuy nhiên trung tâm mới mở cửa trở lại hồi đầu năm nay nhằm cách ly những người Úc di tản khỏi thành phố Vũ Hán, Trung Quốc lúc đó đang bùng nổ coronavirus.
Một trung tâm nữa ở phía bên kia của hòn đảo đang được sử dụng cho một gia đình bốn người đến từ Biloela, họ đang phản đối lệnh trục xuất khi hồ sơ tị nạn của đứa con út của họ chưa được giải quyết.
Ông Steven Caruana từng là một cựu thanh tra trung tâm giam giữ di dân, ông từng là phụ tá giam đốc trung tâm giam giữ trên đảo từ năm 2015 đến 2016.
‘Đó là khoảng thời gian mà chúng tôi có một người bị chết khi giam giữ và sau đó đã xảy ra nổi loạn. Cá nhân tôi cảm thấy vui mừng khi nghe nói rằng trung tâm này đã đóng cửa. Và mỗi lần tôi nghe được những ý tưởng để nó được mở cửa trở lại cho mục đích này, là một lần tôi lại bị kích động.’
Ông Caruana nói vài người đã từng so sánh trung tâm giam giữ trên đảo Christmas và cho rằng nó không khác gì những nhà tù của Úc.
‘Tôi đã nói chuyện với nhiều cựu tù nhân đến từ các nhà tù trên khắp các tiểu bang và vùng lãnh thổ, và tất cả bọn họ đều mô tả những trung tâm giam giữ này đều trang bị hệ thống an ninh tối đa. Đối với nhiều người trong số họ, nơi đây còn tồi tệ hơn những gì họ phải trải qua trong tù.’
Các tổ chức bảo vệ nhân quyền cho rằng điều kiện giam giữ chật chội có thể dẫn đến sự bùng phát coronavirus, tương tự như những vụ bùng phát ở các trung tâm chăm sóc cao niên.
Cô Carolyn Graydon, luật sư hàng đầu tại Trung tâm Hỗ trợ Người tầm trú ASRC nói những người bị giam giữ đang hoảng loạn.
‘Không nghi ngờ gì nữa, những trung tâm giam giữ này là một ổ dịch tiềm ẩn có thể bùng phát. Cũng giống như các nhà dưỡng lão, bạn có những người không thể tự mình thực hiện các biện pháp giữ khoảng cách an toàn xã hội trong những trung tâm giam giữ này, vì họ quá đông và không đủ chỗ để thực hành quy định này.’
Người ta cũng lo ngại về việc các nhân viên luân phiên thay đổi giữa các trung tâm giam giữ khác nhau.
Tiến sĩ Thom cảnh báo virus sẽ lây lan nhanh chóng khi nó lọt vào những trung tâm này.
‘Bạn có nhân viên canh gác đi ra đi vào. Vấn đề là ở những người đến và đi này. Tại Victoria, như chúng ta đã thấy, các công ty an ninh tư nhân là ngọn nguồn cho những gì đang xảy ra vào lúc này, những công ty an ninh trong trung tâm giam giữ cũng giống như vậy, nếu không muốn nói đó là một công ty.’
Còn tổ chức A-S-R-C nói những người bị giam giữ hiện nay không có đủ mặt nạ và nước rửa tay diệt khuẩn.
Tại trung tâm tạm giam người tầm trú ở Melbourne, những người bị giam giữ cho biết nước rửa tay ở đó không chứa cồn diệt khuẩn, mặc dù cơ quan y tế cộng đồng Hoa Kỳ, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh, khuyến nghị nồng độ cồn ít nhất phải ở mức 60%.
Các tổ chức bảo vệ nhân quyền kêu gọi những người bị giam giữ cần được chuyển vào sống giữa cộng đồng nhằm ngăn chặn dịch bệnh bùng phát.
Bà Graydon nói lời kêu gọi này phù hợp với khuyến nghị của Thanh tra Khối thịnh vượng chung và các cơ quan y tế.
‘Có rất nhiều người đang bị giam giữ có nhà tại Úc để ở. Một vài người trong số họ đã kết hôn với công dân Úc và có con là người Úc đang chăm sóc cho các thành viên trong gia đình của họ. Những người khác cũng có mối quan hệ thân thiết và bạn bè, sẵn sàng tiếp nhận họ. Vì vậy, một số người đang bị giam ở đây có thể dễ dàng hòa nhập vào cộng đồng theo một loại visa tạm thời, có thể được làm việc và nhận trợ cấp Medicare. Còn những người khác thì họ có thể cần thêm sự hỗ trợ và việc giam lỏng trong cộng đồng có thể là một lựa chọn cho họ. Vì vậy, chắc chắn là chính phủ không thiếu những lựa chọn với chi phí thấp hơn nhiều và về mặt nhân quyền thì tốt hơn nhiều.’
SBS đã liên hệ với Lực lượng bảo vệ Biên giới Úc để có câu trả lời về vấn đề này.
Trong khi đó, quý vị có thể cập nhật tin tức mới nhất về coronavirus bằng tiếng việt tại sbs.com.au/coronavirus
