Tháng này, Ủy ban An toàn mạng (e-Safety Commission) đã đe dọa kiện các công ty mạng xã hội vì vi phạm lệnh cấm đối với trẻ em dưới 16 tuổi.
Cơ quan này đang điều tra một số nền tảng lớn nhất vì nghi ngờ không tuân thủ biện pháp mang tính tiên phong trên thế giới, nhắm vào Instagram và Facebook của Meta, cùng với YouTube của Google, Snapchat và TikTok.
Mối đe dọa pháp lý kèm theo khả năng bị phạt hàng triệu đô la đánh dấu một sự thay đổi mạnh mẽ trong thái độ của chính phủ, vốn trước đó từng ca ngợi sự hợp tác của các tập đoàn công nghệ khi lệnh cấm bắt đầu có hiệu lực vào tháng 12 năm 2025.
Giáo sư Jeannie Paterson, đồng giám đốc Trung tâm Đạo đức AI và Kỹ thuật số của Đại học Melbourne, cho rằng sự chú ý toàn cầu đối với cách Úc xử lý lệnh cấm có thể đã thúc đẩy chính phủ đưa ra thông báo mạnh tay này.
“Đây chắc chắn là thời điểm mà nhiều quốc gia trên thế giới đã mất kiên nhẫn với tuyên bố của các công ty mạng xã hội rằng họ cung cấp một “diễn đàn công cộng” để chia sẻ quan điểm. Hết lần này đến lần khác, chúng ta chứng kiến nội dung độc hại được lan truyền, và bản thân thiết kế của mạng xã hội mang tính gây nghiện, dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe tinh thần và sự phát triển ở giới trẻ. Tôi nghĩ đây là thời điểm mà chúng ta đang thấy phản ứng từ nhiều quốc gia khác nhau, bao gồm cả Mỹ.”
Giáo sư Paterson chỉ ra vụ kiện gần đây ở Mỹ, trong đó Meta và Google bị xác định có trách nhiệm đối với những tác hại do nghiện mạng xã hội, và cho rằng điều này đang làm gia tăng áp lực buộc các công ty công nghệ phải thay đổi.
Bà nói rằng các công ty mạng xã hội đã không thực hiện đúng những lời hứa ban đầu của họ.
“Lệnh cấm mạng xã hội đòi hỏi những nỗ lực hợp lý và hiệu quả để ngăn chặn trẻ em dưới độ tuổi quy định truy cập mạng xã hội, và chính phủ đã liệt kê một loạt những thiếu sót của các công ty công nghệ, điều này, như tôi đã nói, cho thấy thứ nhất, các biện pháp của họ không hiệu quả và thứ hai, họ không học hỏi từ những thất bại và cải thiện chiến lược của họ.”
Tiến sĩ Rob Nicholls, cộng tác viên nghiên cứu cấp cao tại Đại học Sydney, cho biết sự kết hợp giữa vụ kiện ở Mỹ và số lượng ngày càng tăng các quốc gia đang cân nhắc việc cấm thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội có thể sẽ thúc đẩy các nền tảng thực hiện những thay đổi để loại bỏ rủi ro kiện tụng.
Ông cho rằng nhiều quốc gia nên xem xét noi theo tấm gương của Úc.
“Nếu bạn muốn nói rằng bạn có hệ thống đầu tiên trên thế giới và đang dẫn đầu toàn cầu, thì tất nhiên bạn sẽ chịu nhiều áp lực bởi các quốc gia khác sẽ dõi theo để xem liệu họ có nên làm theo hay không, như trường hợp của Anh và Pháp. Tuy nhiên, tôi cho rằng vụ kiện ở Mỹ sẽ tạo ra một tác động khác biệt. Ở Mỹ, lần đầu tiên, một bồi thẩm đoàn đã kết luận rằng chính nền tảng, chứ không phải nội dung, là nguyên nhân gây nghiện và tình trạng nghiện đó đã gây hại cho một người ở Los Angeles.”
Theo báo cáo về an toàn trực tuyến, gần một phần ba phụ huynh ở Úc cho biết con cái dưới 16 tuổi của họ có ít nhất một tài khoản mạng xã hội sau khi lệnh cấm có hiệu lực, trong đó hai phần ba nói rằng nền tảng này không hỏi tuổi của con họ.
Tiến sĩ Nicholls cho rằng nếu phương pháp của Úc hiệu quả, và các quốc gia khác làm theo, thì rất có thể các công ty mạng xã hội sẽ tìm cách thực hiện những thay đổi trên toàn hệ thống.
Ông nói rằng nếu họ không làm vậy, thì không chỉ người dùng sẽ gặp vấn đề:
“Rủi ro có hai phần: một là đối với những người trở nên nghiện mạng xã hội, và hai là rủi ro pháp lý đối với Meta và Google. Vậy nên, hãy loại bỏ rủi ro đó. Và nếu chúng ta có thể làm điều này theo cách hỗ trợ cho các quốc gia đã áp dụng lệnh cấm mạng xã hội, thì chúng ta chỉ cần làm một lần cho đúng, thay vì phải tạo ra nhiều phiên bản Instagram khác nhau cho từng nơi trên thế giới.”
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
