Đảng Nhân Dân Âu Châu nghiêng về cánh hữu và đảng Xã hội Dân chủ khuynh tả không còn giữ được đa số trong Quốc hội Âu Châu gồm 751 ghế.
Sự thất bại của họ giúp cho các đảng Tự Do, Đảng Xanh và đảng Quốc Gia nhận được nhiều phiếu nhất trong 20 năm qua.
Nghị Viện Âu Châu là cơ quan lập pháp của Liên Âu, gồm 751 nghị viên được các cử tri Liên Âu bầu cử trực tiếp, mỗi 5 năm một lần.
Cơ quan nầy cũng có trách nhiệm bầu ra vị chủ tịch Ủy hội Âu châu và chấp thuận ngân sách của Liên Âu.
Nhóm họp tại cả Brussels lẫn Strasbourg, Nghị Viện Âu Châu đại diện cho quyền lợi của người dân, sống trên 28 nước thành viên của Liên Âu.
Cuộc bầu cử nầy cho thấy, số cử tri đi bầu cao nhất trong 20 năm qua, gia tăng lên đến gần 51 phần trăm của 350 triệu cử tri có quyền bầu cử.
Đó là cuộc bầu cử đa quốc gia lớn nhất thế giới, với thời gian bỏ phiếu kéo dài trong 4 ngày.
Tại Hungary và Ba Lan, số người đi bầu hơn gấp đôi và tại Đan Mạch, đạt số kỷ lục là 63 phần trăm.
Các kết quả cho thấy, đảng bảo thủ Nhân Dân Âu châu và đảng cánh tả Dân chủ Xã hội, có thời chế ngự Nghị Viện Âu Châu, nay không thể thành lập một Liên Minh lớn lao tại Nghị Viện Âu Châu, mà không có sự hỗ trợ của các đảng nhỏ.
Các kết quả sơ khởi cho thấy, đảng Nhân Dân chỉ được 178 ghế, giảm xuống từ 216 ghế trong cuộc bầu cử năm 2014, trong khi đảng Xã hội và Dân chủ chỉ có 147 ghế, giảm sụt từ 185 ghế.
Đảng Tự do và đảng Xanh nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ và đảng Quốc Gia cũng có kết quả khả quan tại Ý và Pháp.
Còn đảng Xanh tại Đức gia tăng gấp đôi số phiếu nhận được, để chiếm hạng 2 sau đảng Bảo thủ của Thủ tướng Angela Merkel và trên đảng trung tả Xã hội Dân chủ.
Đảng cực hữu có tên là Thay Thế tại Đức đạt được 10,5 phần trăm phiếu bầu, khi đảng của bà Merkel mất đi 9 phần trăm số phiếu.
Tại Hy Lạp, Thủ tướng Alexis Tsipras loan báo cuộc bầu cử sớm trong nước, sau khi thất bại nặng nề trước đối thủ thuộc phe bảo thủ.
Đảng Syriza của ông lên nắm quyền, với lập trường chống kiệm ước hay khắc khổ hồi 6 năm trước, thế nhưng đã thất bại sau khi phải đề ra những cắt giảm, như một phần của chính sách cứu nguy kinh tế lần thứ ba, vào năm 2015.
Phe đối lập là đảng Tân Dân Chủ chiếm được 33,5 phần trăm số phiếu, so với đảng Syriza chỉ có 20 phần trăm mà thôi.
Đảng Nhân Dân Au Châu vẫn là khối lớn nhất và là ứng cử viên hàng đầu cho chức vụ Chủ tịch Ủy hội Âu châu, ông Manfred Weber kêu gọi một Liên Minh rộng rãi của các lực lượng thân Âu châu, trong số các đảng Xã hội, Tự do và đảng Xanh.
“Kể từ nay, những ai muốn có một Liên Âu mạnh mẽ hãy gia nhập lực lượng nầy và một lần nữa, tôi xin mời gọi mọi người vào đảng Xã hội, đảng Tự do và đảng Xanh nữa, bởi vì với con số hiện nay, đảng Xanh cũang là kẻ chiến thắng hôm nay".
"Đó là lý do vì sao đảng Xanh có thể là những đối tác và tôi nghĩ chúng ta ngồi chung với nhau và sẽ định nghĩa về trọng trách cho 5 năm tới”, Manfred Weber.
Đáp ứng lời kêu gọi nầy, ông Bas Eickbout của đảng Xanh cho biết, một Liên Minh như vậy chỉ có thể xảy ra nếu 3 ưu tiên về khí hậu thay đổi, công bằng xã hội và dân chủ được bàn luận một cách thích hợp.
“Chúng ta hiện vận động cho các hành động về khí hậu, công bằng xã hội và dân chủ, vì vậy các chủ đề đó cũng có sẵn trên bàn thương thuyết từ quan điểm cuà đảng Xanh".
"Chúng ta sẽ đề ra các đòi hỏi và sẽ nói rõ rằng, bất cứ vị chủ tịch nào của EU cũng cần phải rõ ràng về các chủ đề nầy, cũng như mang lại những thay đổi”, Bas Eickbout.
“Tôi hy vọng chính phủ lắng nghe, tôi phải nói điều nầy. Nếu chúng ta không ra khỏi Âu châu vào ngày 31 tháng 10, thì những kết quả quí vị thấy dành cho đảng Brexit hôm nay, sẽ được lập lại trong một cuộc tổng tuyển cử và chúng ta sẵn sàng cho chuyện đó”, Nigel Farage.
Còn ông Frans Timmermans thuộc đảng Xã hội cho biết, các nhóm chống lại đảng Quốc gia cần phải đoàn kết với nhau.
“Âu châu cần phải năng động hướng về tương lai, rồi có những bước cần thiết để mang tương lai đó đến gần hơn, đó là những gì chúng ta cần làm".
"Đó là những gì người mọi người hỏi chúng ta, liệu có mang lại những điểm nầy lại không, khi chúng ta có thể cho thấy một nền chính trị tiến triển, xây dựng và hợp tác, trong khi chủ nghĩa dân tộc chỉ mang lại lo sợ và thù hận”, Frans Timmermans.
Trong khi đó, đảng Xã hội tại Tây ban Nha thu hút được gần 33 phần trăm số phiếu và 20 ghế Nghị viên, theo sau là đảng Bảo thủ Bình Dân chỉ có hơn 20 phần trăm số phiếu.
Đảng Công nhân Xã hội của Thủ tướng Pedro Sanchez, hiện trở thành nhóm Xã hội lớn nhất trong Nghị Viện Âu châu.
“Chúng ta sẽ xây dựng một Âu châu xã hội, không còn nghi ngờ gì là chúng ta sẽ đẩy mạnh một Âu châu được bảo vệ, trên tất cả là nhờ sự tái xây dựng và tăng cường về mọi chính sách liên quan đến nhân dụng và lương bổng”.
Thắng lợi của các đảng Quốc gia tại Pháp, Ý và những nơi khác, có nghĩa là họ có tiếng nói lớn hơn trong Nghị Viện Âu châu, trước những người nghi ngờ muốn giảm bớt quyền hạn của Liên Âu.
Đảng cực hữu của Pháp Là Tập Hợp Quốc gia, trước đây là Mặt trận Quốc gia, đạt được 24 phần trăm số phiếu so với Liên Minh trung hữu của Tổng thống Emmanuel Macron, chỉ được 22,5 phần trăm số phiếu.
Chủ tịch Tập Hợp Quốc gia là bà Marie Le Pen, hoan nghênh các kết quả bầu cử.
“Tôi thấy đây là chiến thắng cho tất cả mọi người, với sự hãnh diện và phẩm cách, họ đã nắm quyền tối nay".
"Chúng tôi hoan nghênh và vui mừng trước các kết quả nầy, bởi vì Liên Minh Quốc gia chưa bao giờ có một cái tên thích hợp hơn".
"Dù đó là lá phiếu từ con tim của mọi lý lẽ, quí vị có thể tin chắc rằng lá phiếu dành cho Liên Minh Quốc gia trong bất cứ sự kiện nào, cũng là bỏ phiếu cho nước Pháp và người dân Pháp”, Marie Le Pen.
Trong khi đó tại Hungary, đảng đương quyền thuộc cánh hữu chống di dân có tên là Fidesz đã đạt được 51,14 phần trăm phiếu bầu, được xem là chiến thắng lớn lao trước phe đối lập chia rẽ.
Thủ tướng Viktor Orban cho các ủng hộ viên biết rằng, đảng sẽ hợp tác với mọi người ở Âu châu, trong việc ngăn chận di dân.
“Chiến thắng trong cuộc bầu cử có nghĩa là người dân Hungary mang lại cho chúng ta 3 công việc".
"Trên hết là, vấn đề ngăn chận di dân trên khắp Âu châu. Họ cho chúng ta vai trò bảo vệ các nước Âu châu, cũng như bảo vệ văn hóa Thiên chúa giáo và văn hóa Âu châu”, Viktor Orban.
Tại Anh quốc, đảng Brexit mới thành lập đứng đầu là ông Nigel Farage hiện về đầu, với không đầy 32 phần trăm số phiếu.
Thành công của đảng nầy, đã đánh tan sự giận dữ qua các thất bại của Thủ tướng Theresa May, khi tiến hành Brexit.
Ông Farage cho biết có những ý nghĩa trong các lá phiếu bầu, nếu Anh quốc không rời khỏi Liên Âu, vào ngày 31 tháng 10 sắp tới.
“Tôi hy vọng chính phủ lắng nghe, tôi phải nói điều nầy. Nếu chúng ta không ra khỏi Âu châu vào ngày 31 tháng 10, thì những kết quả quí vị thấy dành cho đảng Brexit hôm nay, sẽ được lập lại trong một cuộc tổng tuyển cử và chúng ta sẵn sàng cho chuyện đó”, Nigel Farage.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
