Một cuộc điều tra của Thượng Viện về chương trình cấp ngân khoản cho các tổ chức thể thao gây nhiều tranh luận, được biết chính phủ liên bang không có thẩm quyền hợp pháp để ban cấp các khoản trợ cấp theo Hiến Pháp Úc. Việc cựu Tổng Trưởng Thể Thao Briget McKenzie cấp ngân khoản cho các câu lạc bộ thể thao, đã vi phạm 4 điểm trong Hiến Pháp.
Người ta được biết, cựu Tổng Trưởng phụ trách Thể Thao là bà Bridget McKenzie, có lẽ đã thiếu thẩm quyền để cấp phát ngân khoản, vốn là tâm điểm cùa câu chuyện gây nhiều tranh luận, được cho là sai trái trong ngành thể thao.
Một chuyên gia về luật Hiến Pháp đã điều trần trong cuộc điều tra của Thượng Viện, cho rằng hành động của bà McKenzie đã vi phạm luật lệ về 4 điểm riêng biệt.
Giáo sư Anne Twomey cho cuộc điều tra biết, chính phủ hoặc cố ý hay chẳng quan tâm đến việc vi phạm Hiến Pháp.
Bà cho biết những hành động như vậy, tạo nên sự khinh thị và bất đồng trong chính giới, những điều mà bà cho biết đã thấy xảy ra luôn luôn trong số các sinh viên của bà.
“Điều đó nguy hiểm và nó được thúc đẩy do việc coi thường của chính phủ Liên bang đối với Hiến Pháp và các nguyên tắc Hiến Pháp căn bản, chẳng hạn như luật pháp".
"Những người bị truy tố vì nhận số tiền rất nhỏ, trên các quyền lợi phúc lợi xã hội của họ là không thể tin được và không tin rằng, các chính trị gia có thể thoát khỏi việc chi hàng triệu đồng tiền công quỹ mà không có cơ quan Hiến Pháp để làm như vậy”, Anne Twomey.
Chương trình trợ cấp các tổ chức thể thao trị giá 100 triệu đô la đã được thành lập hồi năm 2018, nhằm cung cấp ngân khoản cho các câu lạc bộ thể thao cộng đồng nào cần đến.
Vụ nầy bị chỉ trích trong những tuần lễ vửa qua, giữa lúc có các cáo buộc tham nhũng và mua lòng cử tri của các chính khách.
Trước đó, một cuộc điều tra của Văn phòng Thanh Tra Toàn Quốc Úc Châu tìm thấy, văn phòng của bà McKenzie đã làm ngơ các đề nghị của Hiệp Hội Thể Thao Úc Châu, vốn là cơ chế chịu tránh nhiệm về việc thẩm định các đơn xin.
Thay vào đó, văn phòng của bà đã cung cấp ngân khoản dựa theo tiến trình duyệt xét của riêng mình, bao gồm việc cấp gần 36 ngàn đô la cho một câu lạc bộ bắn súng, mà bà McKenzie là hội viên.
Ngoài ra ngân khoản nói trên cũng nhắm vào các đơn vị cử tri bấp bênh, dẫn đến cáo buộc là chính phủ Liên Đảng đã tìm cách thay đổi khuynh hướng của cử tri, trước ngày diễn ra cuộc bầu cử hồi năm rồi.
Chính phủ tranh luận rằng, bà McKenzie có thể sử dụng quyền của một Tổng Trưởng, để ra các quyết định nói trên.
Thế nhưng giáo sư Twomey cho rằng đó là một lời chạy tội không có giá trị.
“Vâng, theo điều 61 và 64 của Hiến Pháp, vị Tổng Trưởng có quyền có toàn quyền quyết định trong việc thực thi quyền hành pháp của minh, đối với các bộ của mình".
"Thế nhưng điều đó không mở rộng cho các cơ quan được thành lập theo quy chế, chẳng hạn như Ủy Ban Thể thao Úc”, Anne Twomey.
"Rồi cuối ngày, chúng ta có một Ủy Ban Thống Nhất Toàn Quốc là một cơ quan theo dõi chống tham nhũng có quyền lực, để chính phủ biết rằng họ không thể vượt qua cơ quan này được”, Janet Rice.
Còn Thượng Nghị Sĩ đảng Xanh là bà Janet Rice cho rằng, bằng chứng do giáo sư Twomey nêu ra, quả đáng lên án.
"Chúng tôi cần chính phủ thực sự hiểu biết rằng, chương trình nầy hoàn toàn bị sai lỗi và tuyên bố đó là chuyện sai lầm, cũng như không nên tái diễn theo cách nầy, đó là bước đầu tiên".
"Tôi nghĩ bước thứ hai là chúng ta cần điều chỉnh cho các câu lạc bộ nào đã bị bỏ sót", Janet Rice.
Bà Rice kêu gọi chính phủ, hãy bồi thường cho các câu lạc bộ thể thao nào đã bị bỏ sót trong việc tài trợ, như là một phần trong các biện pháp kích thích kinh tế của chính phủ, do Thủ Tướng Scott Morrison mới công bố.
Một số câu lạc bộ bị bỏ sót trong việc tài trợ, đã khiếu nại trước Ủy Ban và đe dọa sẽ mang vấn đề nầy ra kiện, nếu chính phủ không cấp thêm các ngân khoản đã bị bỏ sót.
Thượng Nghị Sĩ Rice cho biết, cần có một phương thức để bảo đảm sự kiện nầy sẽ không tái diễn.
“Đường lối phải chắc chắn là có sự trong sáng căn bản. Như đã nghe hồi chiều nay, chúng ta cần có mọi chi tiết trong tiến trình hoạch định chính sách, phải được minh bạch và có trách nhiệm".
"Rồi cuối ngày, chúng ta có một Ủy Ban Thống Nhất Toàn Quốc là một cơ quan theo dõi chống tham nhũng có quyền lực, để chính phủ biết rằng họ không thể vượt qua cơ quan này được”, Janet Rice.
Người ta được biết, Ủy Ban Điều tra Thượng Viện sẽ yêu cầu bà Bridget McKenzie ra điều trần trước Ủy Ban, trong kỳ họp cuối cùng của Quốc Hội trong tháng 3.
Trong khi đó, người đứng đầu văn phòng Thủ Tướng Scott Morrison là ông Phil Gaetjens, người viết báo cáo cho Thủ Tướng về vấn đề nầy, cũng sẽ ra điều trần trước Ủy Ban vào thứ hai.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/vietnamese
