Từ 15 năm qua, một khuôn mặt đã trở thành rất quen thuộc trong cộng đồng người Việt chúng ta ở Brisbane là ông Milton Dick, từ khi còn làm Nghị viên Hội đồng Thành phố Brisbane, hạt Richlands, đến nay ông đã được bầu vào chức vụ Chủ tịch Hạ viện Liên bang Úc.
Kính mời quý thính giả theo dõi cuộc mạn đàm sau đây giữa chúng tôi với ông Milton Dick tại văn phòng của ông ở Forest Lake.
Hưng Việt: Good afternoon. Mr Milton Dick. How are you?
Milton Dick: Great to be with you and looking forward to a positive chat on a bit of a rainy Monday afternoon.
Hưng Việt: Cảm ơn ông rất nhiều, đây thực sự là một hân hạnh cho chúng tôi khi được ông đồng ý cho phỏng vấn vì rõ ràng là ông rất bận.
Câu hỏi đầu tiên là ông bắt đầu kết nối với cộng đồng người Việt ở Queensland từ khi nào và ấn tượng chung của ông về cộng đồng ra sao?
Milton Dick: To be honest, I didn't know a lot about Vietnamese cultural community before I became a councillor. Growing up in Brisbane with our parents who were in some respects for fifth generation migrants from United Kingdom and Scotland and Ireland and having a childhood in Brisbane going to school in Brisbane,...
(Translation: Thành thật mà nói, tôi không biết nhiều về cộng đồng văn hóa Việt Nam trước khi trở thành Nghị viên hội đồng thành phố. Lớn lên ở Brisbane với cha mẹ của chúng tôi, những người thuộc thế hệ di cư thứ năm từ Vương quốc Anh, Scotland và Ireland và có một tuổi thơ ở Brisbane, đi học ở Brisbane, có lẽ không biết nhiều về người Việt Nam cho tới khi tôi được tuyển chọn và cuối cùng được vinh dự trở thành Nghị viên và từ phút đó, tôi nhận ra tầm quan trọng của người Úc gốc Việt và sự đóng góp của họ đối với lối sống, văn hóa và kinh tế của chúng ta và kể từ đó, đi ngược trở lại năm 2007, 2008 gần như mỗi ngày, tôi đã học được điều gì đó và có sự đánh giá sâu sắc hơn, hiểu biết hơn về những gì người Úc gốc Việt đã trải qua, cũng như những gì họ đã đóng góp kể từ khi họ đến Úc.)
Hưng Việt: Ông đã trở thành Nghị viên cho hạt Richlands từ năm 2008. Có phải đây là thời điểm mà ông nói rằng ông bắt đầu biết nhiều hơn về cộng đồng của chúng tôi hay không?
Milton Dick: Representing a community has many responsibilities but understanding situations where constituents have come from, what they have gone through, why they have chosen this corner of the Earth to call home was deeply important to me,...
(Translation: Đại diện cho một cộng đồng có nhiều trách nhiệm nhưng hiểu hoàn cảnh xuất thân của các cử tri, những gì họ đã trải qua, lý do họ chọn nơi này trên trái đất để gọi là nhà là điều vô cùng quan trọng đối với tôi, để thực sự hiểu về những thử thách, những trở ngại và trên một phương diện nào đó, rất bi thảm khi người Úc gốc Việt rời quê hương đến Úc, rất quan trọng đối với tôi để trở thành một đại diện tốt hơn nhưng cũng là một người tốt hơn.)
Hưng Việt: Cảm ơn ông về điều đó. Rồi từ khi biết đến cộng đồng của chúng tôi, ông đã tham dự nhiều sự kiện được tổ chức bởi tổ chức đại diện của cộng đồng này là Cộng đồng Người Việt Úc châu, tiểu bang Queensland như các lễ hội Tết, tiệc sinh nhật của Hội Cao niên, v.v…
Đó là những sinh hoạt văn hóa nhưng ông cũng đã tham dự những sinh hoạt chính trị của cộng đồng, như lễ tưởng niệm 30 tháng 4, lễ kỷ niệm 19 tháng 6 của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, v.v..., trong đó ông đã có những bài phát biểu ủng hộ vị thế chống Cộng của cộng đồng.

Trong khi ghi nhận sự hy sinh cao cả của hơn 500 quân nhân Úc trong cuộc chiến tại Việt Nam, ông có cảm thấy rằng chính phủ và người dân miền Nam Việt Nam đã được chính phủ Úc hỗ trợ đầy đủ vào lúc cuối của cuộc chiến hay không?
Milton Dick: Look, I think the tragedy that we saw the loss of life of people being displaced, the enormous sacrifice that so many people went through is heartbreaking, that’s the first observation...
(Translation: Tôi nghĩ thảm kịch mà chúng ta đã chứng kiến, sự mất mát về sinh mạng của những người bị bật gốc, sự hy sinh to lớn mà rất nhiều người đã trải qua thật đau lòng, đó là quan sát đầu tiên.
Nghe những câu chuyện về cái chết của cuộc hành trình đầy nguy hiểm mà rất nhiều người Úc giờ đây có gốc gác Việt Nam thực sự là một bước ngoặt, đối với tôi, với tư cách là một con người để hiểu được nỗi khó khăn và tổn thương đó của rất nhiều người… và điều đó vẫn tiếp diễn. Tôi thực sự nghĩ rằng đã có rất nhiều sự hỗ trợ dành cho những người di dân. Có những người không hiểu được sự thương tổn đó để thông cảm với cảm giác khi cả cuộc đời bạn bị đảo lộn, đánh đổi mạng sống của con cái, của cha mẹ bạn, của bạn, cuộc sống gia đình. Tôi không nghĩ nhiều người Úc có sự hiểu biết sâu sắc về điều đó. Nhưng nó đang thay đổi. Đi lễ hội, tham dự các sự kiện văn hóa cộng đồng, dù là đi chùa hay cộng đồng Công giáo Việt Nam, các bậc cao niên, các nhóm thanh niên, vô số các hoạt động diễn ra, nhưng luôn luôn ở cốt lõi của nó là sự đau khổ và tổn thương về nơi xuất phát của mọi người. Nhưng những người Việt Nam mà tôi đã gặp và trở thành bạn không để điều đó định hình họ mà nó cho họ cơ hội nắm bắt và gọi Úc là nhà, cùng tình yêu của họ đối với nền dân chủ và những điều tốt đẹp nhất cho con cháu họ; cho phép họ biến điều tiêu cực thành điều tích cực, đó là điều tôi thấy rất phấn chấn về người Úc gốc Việt.)
Hưng Việt: Vậy ông có cảm thấy họ cố gắng che đậy nếu không muốn nói là chôn vùi quá khứ đau buồn của họ và tiếp tục với tương lai của họ và tương lai của con cái họ ở Úc?
Milton Dick: I don't think it's been burying or hiding it. It's accepting, acknowledging it but not allowing it to be the one defining moment , always remembering where they’ve come from...
(Translation: Tôi không nghĩ rằng đó là để chôn vùi hay che giấu nó. Đó là chấp nhận, thừa nhận nó nhưng không cho phép nó trở thành điểm xác định luôn ghi nhớ họ từ đâu đến, nhưng nhìn về tương lai và tìm kiếm cơ hội, đặc biệt cho con cái để bảo đảm chúng có những cơ hội tốt nhất. Nhưng cũng cám ơn nước Úc một cách sâu sắc cùng lối sống của chúng tôi và đất nước đã đón nhận họ và tôi muốn nghĩ, theo một cách nào đó, chúng tôi đã đón nhận những người Úc gốc Việt, những người mà một số người, trong đó có tôi, cho rằng là những công dân Úc mẫu mực nhất mà bạn có thể tìm thấy. Những người yêu đất nước của họ, yêu nơi mà từ đó họ đến và cho phép cả hai điều đó thực sự hài hòa với nhau.)
Hưng Việt: Vì vậy, với lòng cám ơn khi được chấp nhận sống ở Úc, ông có cảm thấy rằng họ đã đóng góp về nhiều mặt cho lối sống của người Úc hay không?
Milton Dick: : Enormously through entrepreneurial skills, through sheer hard work, determinationin fields of pharmacy. Engineering, construction, medicine education, just about every kind of workplace you could imagine,...
(Translation: Rất nhiều, thông qua các kỹ năng kinh doanh, sự chăm chỉ và quyết tâm tuyệt đối trong lĩnh vực dược phẩm, giáo dục, kỹ thuật, xây dựng, y khoa, gần như mọi loại công việc mà bạn có thể tưởng tượng. Động lực và quyết tâm của người Úc gốc Việt là không ai sánh kịp. Và quyết tâm cải thiện, nâng cao kỹ năng học hỏi, bồi dưỡng kiến thức đó qua nhiều thế hệ là điều mà tôi cảm thấy vô cùng truyền cảm hứng, tôi nghĩ rằng tất cả người dân Úc nên tự hào và những người hàng xóm tốt nhất trên thế giới luôn là người Việt Nam, luôn để mắt đến gia đình bạn, rất hòa đồng, là những người Úc tuyệt vời.)

Hưng Việt: Cảm ơn ông về tất cả những lời tốt đẹp. Bây giờ quay trở lại một chút, ông là Nghị viên hội đồng thành phố của hạt Richlands trong 8 năm 2008 đến 2016. Ông xem thành tựu lớn nhất của ông trong thời gian đó và đặc biệt đối với cộng đồng Việt Nam là gì?
Milton Dick: I think a number of things, improving infrastructure and delivering community assets and making sure that the council was focused on a great suburb and an outer lying areas that I used to represent in Brisbane so that funding announcements would go for the whole of the city not just the inner city so I always made sure that suburbs particularly in this area were never forgotten, investing and partnering with the council....
(Translation: Tôi nghĩ có một số điều, cải thiện cơ sở hạ tầng và cung cấp tài sản cộng đồng và bảo đảm rằng Hội Đồng Thành Phố chú trọng vào vùng ngoại ô tuyệt vời và các khu vực nằm bên ngoài mà tôi từng đại diện cho Brisbane để thông báo các khoản tài trợ được áp dụng cho toàn thành phố chứ không chỉ khu vực nội thành, bảo đảm rằng các vùng ngoại ô, đặc biệt là trong khu vực này không bao giờ bị quên lãng. Những nơi như Quảng trường Tự do được xây dựng khi tôi còn là Nghị viên hội đồng địa phương, đài tưởng niệm tại Công viên Captain Burke dưới chân cầu Story nơi tôi đã từng hợp tác chặt chẽ với Campbell Newman và Graham Quirk để có sự công nhận thích đáng cho người Việt thoát được đến Úc. Hỗ trợ cho các lễ hội, hoạt động văn hóa, tài trợ để các giá trị và bản sắc truyền thống vẫn bền vững để luôn hiểu, học hỏi và duy trì mạnh mẽ bản sắc này, không chỉ đối với người Úc gốc Việt mà cả những người Úc không phải gốc Việt và hy vọng đóng vai trò nhỏ bé liên kết giữa các cộng đồng, vận động khi có một số tiền tài trợ nhỏ, để người cao niên có thể thực hiện các chuyến du ngoạn cho sự gắn kết xã hội, các chương trình phúc lợi và sức khỏe cộng đồng, đặc biệt những người đang vật lộn với nhu cầu sức khỏe hoặc các doanh nghiệp đã được thành lập và bắt đầu.
Công việc cốt lõi của tôi khi trở thành Nghị viên là luôn chú ý lắng nghe, gần gũi với cộng đồng và tôi nghĩ ở một số khía cạnh, có lẽ đó là nơi đào tạo tốt nhất mà tôi từng có. Thật khó khăn, đầy thử thách nhưng tôi yêu từng phút giây được làm Nghị viên bởi vì có thể giúp đỡ mọi người ngay tại chỗ. Chính quyền địa phương là cấp gần gũi nhất với mọi người và tôi thực sự thích điều đó và đó là nền tảng đào tạo tốt nhất mà một người có thể có được để sau đó có thể lên cấp chính quyền cao hơn để giải quyết những vấn đề phức tạp hơn. Luôn luôn lắng nghe, luôn luôn thấu hiểu để rồi hy vọng tạo nên sự khác biệt.)
Hưng Việt: Sau đó, ông chuyển sang chính trị Liên bang và được bầu làm dân biểu cho đơn vị Oxley, và trong bài phát biểu đầu tiên của ông vào ngày 12 tháng 10 năm 2016, ông đã nói và tôi trích dẫn “Hôm nay tôi đeo chiếc cà vạt này để ủng hộ màu cờ của miền Nam Việt Nam và tôi công khai ghi nhận những người đã dũng cảm đấu tranh cho Việt Nam tự do và dân chủ. Tôi tưởng nhớ đến sự hy sinh của hàng ngàn người Úc gốc Việt đã gọi Oxley là quê hương. Họ tiêu biểu cho một câu chuyện thành công thực sự trong việc vượt qua nghịch cảnh và hoàn thành cuộc hành trình vượt biển nguy hiểm để mang lại cho bản thân và gia đình cơ hội có một cuộc sống tốt đẹp hơn ở Úc.”
Ông còn giữ những quan điểm chính trị này không?
Milton Dick: Those views of recognising, I guess, Those obstacles and sheer difficulties that many Vietnamese Australians had in coming to Australia would always be part of me and I think they are an important part of who I am whether I was elected representatives or no...
(Translation: Những quan điểm nhìn nhận những trở ngại và khó khăn mà nhiều người Úc gốc Việt gặp phải khi đến Úc sẽ luôn là một phần trong tôi và tôi nghĩ chúng là một phần quan trọng tạo nên con người tôi dù tôi có được bầu làm dân biểu hay không. Như tôi đã nói, tôi không lớn lên với nhiều bạn bè hay mạng lưới người Việt, để hiểu và đánh giá sâu sắc ý nghĩa của cuộc chiến như đối với rất nhiều người cộng với niềm tin của một người Úc yêu nước, tôi hiểu sâu sắc về nền dân chủ của nước Úc cùng những giá trị đó. Có những thách thức trên toàn cầu và ở Việt Nam với những người vẫn đang đấu tranh cho dân chủ và ngày càng có nhiều vấn đề được nêu ra - mà với tư cách là một dân biểu địa phương và vai trò của tôi là dân biểu của Oxley - tôi sẽ luôn sẵn sàng lên tiếng.)

Hưng Việt: Vào tháng 7 năm ngoái, ông đã được bầu làm Chủ tịch Hạ viện, xin chúc mừng về điều đó. Chắc hẳn ông đã học rất nhanh về cách thức điều hành của quốc hội cùng các quy tắc và quy định của nó cũng như đã giành được rất nhiều sự tin tưởng, tôn trọng và tín nhiệm từ các đồng nghiệp của mình để được bầu vào vị trí như vậy. Công việc khó khăn như thế nào?
Milton Dick: No two days are the same but it's an enormous privilege and becoming a 32nd Speaker of the House of Representatives so there have been 31 others since Federation...
(Translation: Không có hai ngày nào giống nhau, nhưng đó là một vinh dự to lớn khi trở thành Chủ tịch thứ 32 của Hạ viện, vì đã có 31 người khác kể từ khi Liên bang ra đời. Đó là một trách nhiệm thực sự nặng nề mà tôi phải hết sức nghiêm túc trong việc thông hiểu các quy tắc và tôn trọng các thủ tục thông thường. Tôi ý thức sâu sắc về sự tin tưởng dành cho tôi và bảo đảm rằng với tư cách là Chủ tịch, Quốc hội sẽ hoạt động hiệu quả và tôn trọng nhau, người dân Úc và tôi vô cùng coi trọng điều đó bởi vì nếu chúng ta có một quốc hội làm việc tất cả vì người dân Úc thì bất kể quan điểm chính trị của bạn là gì, nền dân chủ của chúng ta được củng cố, luật pháp của chúng ta được tuân thủ, phe đối lập có vai trò trong việc buộc tất cả các chính phủ phải chịu trách nhiệm, Chủ tịch Quốc hội phải cân bằng tất cả lợi ích của mọi thành viên trong quốc hội, số dân biểu ở trên băng ghế độc lập đã gia tăng, số dân biểu độc lập lớn nhất kể từ khi Liên bang được thành lập, và chúng ta có một chính phủ mới. Vì vậy, tôi đã đảm nhận vai trò đó với sự khiêm tốn sâu sắc. Nhưng tôi không muốn quốc hội nhất thiết phải là một buổi biểu diễn ballet của Churchill, đó không phải là nơi mà bạn có thể nghe thấy tiếng một cây kim rơi, đó không phải là một nơi tranh cãi, đó là nơi thảo luận sôi nổi và tôi chỉ muốn có một Nghị viện và hy vọng tôi có thể giúp để nơi đây trở thành một nơi được tôn trọng vì tôi nghĩ đó cũng là điều mà hầu hết người Úc muốn, vì vậy công việc của tôi là khi tôi ngồi vào ghế Chủ tịch luôn luôn là một từ: Tôn trọng.)
Hưng Việt: Trở lại cộng đồng người Việt. Nếu có một điều gì đó mà ông muốn làm tiếp theo cho cộng đồng người Việt ở Brisbane, và hầu hết họ là thành viên trong đơn vị bầu cử của ông, thì đó sẽ là điều gì?
Milton Dick: I think making sure some of those stories of the sacrifice and struggle that people have come and never lost, to make sure as we're seeing third and fourth generations, to make sure the sheer determination of Vietnamese Australians that came to Australia under Malcolm Fraser in the 1970s, those voices continue on...
(Translation: Tôi nghĩ rằng để bảo đảm một số câu chuyện về sự hy sinh và đấu tranh mà mọi người đã đến và không bao giờ mất đi, để bảo đảm như chúng ta đang thấy thế hệ thứ ba và thứ tư, để bảo đảm, sự quyết tâm tuyệt đối của người Úc gốc Việt đã đến Úc dưới thời Malcolm Fraser vào những năm 1970, những tiếng nói đó vẫn tiếp tục. Tôi rất buồn khi chứng kiến những người bạn có người thân qua đời nhưng tôi nghĩ với tư cách là người đại diện và người trông coi khu vực này, tôi sẽ bảo đảm những tiếng nói đó được lắng nghe.
Khi nào tôi còn là dân biểu Quốc hội và vinh dự được đại diện cho cộng đồng, thì sự hỗ trợ cần thiết cho người Úc gốc Việt vẫn tiếp tục, đặc biệt là hỗ trợ đầy đủ cho người lớn tuổi, để giúp cho những người sống ở nhà riêng của họ. Vì sống với gia đình và tôn trọng người lớn tuổi là rất quan trọng đối với văn hóa và cộng đồng Việt Nam. Đó là điều mà tôi vô cùng ngưỡng mộ khi nhiều thế hệ sẽ hỗ trợ lẫn nhau, từ đứa cháu nhỏ nhất đến ông bà lớn tuổi nhất, có một tình yêu thương và sự tôn trọng sâu sắc. Nên những dịch vụ hỗ trợ đó, đặc biệt chăm sóc người cao niên có lẽ là điều mà tôi sẽ cống hiến phần còn lại của sự nghiệp nghị sĩ của mình để bảo đảm rằng nhiều người Úc gốc Việt lớn tuổi có được sự hỗ trợ mà họ cần để họ có thể tiếp tục sống lâu, hạnh phúc và thịnh vượng.)
Hưng Việt: Thưa ông, sự hỗ trợ đó sẽ ở dạng nào?
Milton Dick: : A couple of things. Dedicated cultural support services for Aged Care. home and community care packages, translated services making sure that there is adequate help and information available....
(Translation: Có hai điều. Các dịch vụ hỗ trợ văn hóa chuyên dành riêng cho việc Chăm sóc người cao niên, các gói chăm sóc tại nhà và cộng đồng, các dịch vụ thông dịch có sẵn sàng, đầy đủ trợ giúp và thông tin. Ngôn ngữ vẫn còn khó khăn đối với một số người Việt Nam lớn tuổi, chúng ta phải làm rất nhiều việc để bảo đảm có dịch vụ thích hợp cho những người khuyết tật và những người có nhu cầu hỗ trợ và điều đó không chỉ đơn thuần là với cộng đồng người Việt. Với một đơn vị cử tri với khoảng 40.000 hoặc 50.000 người sinh ra ở nước ngoài hoặc có cha mẹ sinh ra ở nước ngoài, tôi tự nhủ mỗi ngày rằng cần phải làm nhiều hơn nữa để giúp đỡ những người ở trong nhà riêng của họ và nếu cần thiết trong các nhà dưỡng lão, có sự hỗ trợ của các dịch vụ đa văn hoá chăm sóc người cao niên.)
Hưng Việt: Ông Milton Dick, cảm ơn ông rất nhiều. Tôi cảm thấy cộng đồng người Việt tại Brisbane nói chung và tại đơn vị bầu cử này nói riêng rất may mắn khi có một dân biểu địa phương chăm chỉ, rất thông cảm, rất hiểu biết và tràn đầy năng lượng. Vì vậy, cảm ơn ông rất nhiều về sự giúp đỡ của ông và cảm ơn ông về cuộc phỏng vấn.
Milton Dick: Well it’s an honour and it's such a privilege to be able to join you today and I look forward to seeing you at many more events and many activities in the years ahead.
(Translation: Thật là vinh dự khi được tham gia cùng các bạn hôm nay và tôi mong được gặp các bạn tại nhiều sự kiện và nhiều sinh hoạt hơn nữa trong những năm tới đây).
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung





