Nhiều người vay mua nhà ở Úc sử dụng tài khoản offset với kỳ vọng tiết kiệm tiền lãi. Tuy nhiên, một báo cáo mới của Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Úc (ASIC) cho thấy một số khách hàng đã phải trả thêm hàng ngàn đô la tiền lãi vì những lỗi trong cách ngân hàng thiết lập và quản lý loại tài khoản này. Đáng chú ý, trong một số trường hợp, khách hàng hoàn toàn không biết mình đang bị thiệt hại.
Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Úc (ASIC) cho biết đã rà soát hoạt động của tám ngân hàng lớn, phát hiện những điểm yếu trong việc thiết lập, giám sát và quản lý tài khoản offset.
Một số khách hàng đã phải trả thêm hơn 17.000 đô la tiền lãi vay mua nhà chỉ vì tài khoản offset không được liên kết lại với khoản vay sau khi họ tái cấp vốn (refinance), trong khi ngân hàng không thông báo rõ ràng.
Một trường hợp khác, khách hàng bị tính thêm hơn 3.500 đô la tiền lãi trong khoảng một tháng sau khi tài khoản offset bị ngắt liên kết do lỗi.
Chủ tịch ASIC Sarah Court mô tả đây là dạng "thiệt hại âm thầm", bởi khách hàng vẫn tiếp tục trả tiền vay hằng tháng mà không nhận ra mình đang phải trả nhiều tiền lãi hơn mức đáng lẽ phải trả.
"Khi tài khoản offset không hoạt động đúng, thiệt hại có thể bị che khuất." bà Sarah Court nói.
Theo bà Court, người vay không chỉ mất khoản tiền tiết kiệm lãi vay, mà còn mất cơ hội sử dụng số tiền đó cho những mục đích khác.
Tài khoản offset là gì?
Tài khoản offset là một tài khoản giao dịch được liên kết với khoản vay mua nhà.
Số tiền trong tài khoản này sẽ được trừ vào số dư khoản vay khi ngân hàng tính lãi.
Ví dụ, nếu một người có khoản vay mua nhà 750.000 đô la và giữ 50.000 đô la trong tài khoản offset, ngân hàng chỉ tính lãi trên 700.000 đô la còn lại.
Đây là lý do nhiều người vay mua nhà ở Úc lựa chọn tài khoản offset để giảm chi phí lãi vay trong dài hạn.
Theo ASIC, người dân Úc hiện có gần 350 tỷ đô la trong các tài khoản offset, tăng khoảng 28% trong vòng hai năm qua.
Vấn đề nằm ở hệ thống phía sau
Tiến sĩ Hue Hwa Au Yong, giảng viên cao cấp về ngân hàng và tài chính tại Đại học Monash, cho rằng bản thân tài khoản offset không phải là vấn đề.
Điểm khó nằm ở chỗ khách hàng có thể nhìn thấy số tiền trong tài khoản, nhưng không dễ kiểm tra liệu hệ thống ngân hàng có đang sử dụng đúng số dư đó để tính tiền lãi mỗi ngày hay không.
"Vấn đề thực sự không nằm ở sản phẩm, mà nằm ở hệ thống phía sau."
Theo ông Yong, việc tính lãi vay được thực hiện hằng ngày bằng các công thức và hệ thống phức tạp, khiến người vay khó có khả năng tự xác minh nếu xảy ra sai sót.
Ngân hàng đã bồi thường hơn $55 triệu
ASIC cho biết trong giai đoạn từ tháng 9 năm 2023 đến tháng 8 năm 2025, các ngân hàng đã chi trả hơn 55 triệu đô la tiền bồi thường cho khách hàng bị ảnh hưởng bởi các lỗi liên quan đến tài khoản offset. Con số này có thể còn tăng khi các ngân hàng tiếp tục rà soát.
Tổng giám đốc Hiệp hội Ngân hàng Úc Simon Birmingham cho biết các ngân hàng "rất nghiêm túc" xử lý những vấn đề được phát hiện và đã bồi thường cho các khách hàng bị ảnh hưởng.
Ông cũng cho rằng hơn 99% tài khoản offset đang được quản lý đúng cách.
Người có khoản vay nên làm gì?
ASIC kêu gọi các ngân hàng cải thiện tính minh bạch, cung cấp thông tin rõ ràng hơn về tài khoản offset trên website và ứng dụng ngân hàng.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị người vay mua nhà nên chủ động kiểm tra:
- Tài khoản offset có thực sự được liên kết với khoản vay mua nhà hay không.
- Số dư trong offset có đang được dùng để giảm số tiền tính lãi hay không.
- Sau khi thay đổi khoản vay, tái cấp vốn hoặc chuyển ngân hàng, tài khoản offset có còn hoạt động đúng hay không.
Bởi trong nhiều trường hợp, vấn đề không phải là khách hàng không có tiền trong tài khoản offset, mà là hệ thống phía sau có thực sự ghi nhận khoản tiền đó hay không.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
