Một trận động đất mạnh xảy ra ở Maroc tối hôm thứ Sáu, cướp đi sinh mạng của hơn 2.000 người, với số người thiệt mạng dự kiến sẽ tăng lên khi lực lượng cứu hộ đến được các khu vực xa xôi bị ảnh hưởng nặng nề.
Theo cơ quan địa chấn quốc gia Maroc, trận động đất ghi nhận được 7,0 độ richter. Tâm chấn của trận động đất nằm gần thị trấn Ighil ở tỉnh Al Haouz, cách Marrakech khoảng 70 km về phía nam.
Một người dân ở thị trấn Taroudant cho biết ông đã mất hai cô con gái trong trận động đất khi trần nhà rơi xuống đè lên họ trong giấc ngủ.
"Đây là ý của Thượng đế, tôi đã mất hai đứa con gái của mình, xin Thượng đế thương xót chúng. Đêm hôm qua, chúng đang ngủ ở tầng một thì trần nhà rơi xuống. Mẹ tôi cũng ở cùng chúng, nhưng tôi đã cứu được bà ấy. Cảm ơn Thượng đế, vợ, con trai và đứa con gái còn lại đã sống sót. Xin Thượng đế hãy ban cho chúng tôi sự kiên nhẫn."
Trận động đất được cảm nhận ở các thành phố trên khắp đất nước, bao gồm thủ đô Rabat, thành phố lớn nhất Casablanca và thị trấn cổ Marrakesh.
Theo giới chức Maroc, trận động đất đã làm hư hại các tòa nhà gần tâm chấn, cắt nguồn điện và nước, đồng thời cản trở giao thông địa phương, khiến nỗ lực cứu hộ trở nên khó khăn hơn.
Một người đàn ông khác cho biết anh đã cố gắng giúp đỡ mọi người thoát khỏi đống đổ nát của những ngôi nhà bị sập, thậm chí còn cố gắng giúp mọi người thở.
"Gần 31 người đã chết ở đây, hôm qua chúng tôi đã dùng hết sức lực để giúp đỡ và giải cứu người dân ở đây, chúng tôi đã làm những gì có thể, nhưng đối với nhiều người khác, chúng tôi không thể giúp họ. Họ kẹt dưới đống đổ nát, họ không thở được, chúng tôi đã giúp một người thở, nhưng nhiều người khác đã chết."
Đài truyền hình nhà nước Maroc cho biết hầu hết thương vong do động đất là từ các vùng núi xa xôi và khó tiếp cận gần tâm chấn, trong khi đường sá bị hư hỏng càng cản trở nỗ lực cấp cứu.
Những ngôi làng xa xôi phần lớn bị cắt đứt liên lạc với thế giới bên ngoài khi bị mất điện và dịch vụ điện thoại di động.
Đối mặt với hậu quả tàn khốc, người dân sống sót để tang cho hàng xóm và dùng điện thoại chụp hình khảo sát thiệt hại.
Ở những vùng nông thôn bị ảnh hưởng nặng nề nhất, người dân Maroc leo qua các hẻm núi để đến các ngôi nhà bị sập nằm rải rác trong thị trấn để cố gắng tìm các xác chết.
Hamid Ben Henna kể trận động đất đã giết chết con trai ông là Marouane.
"Mọi chuyện bắt đầu lúc 11 giờ đêm hoặc 11 giờ 30 phút. Chúng tôi đang ăn tối. Tôi bảo con trai tôi trong bếp lấy cho tôi một con dao để cắt bánh tráng miệng. Nó vừa ra khỏi bếp thì động đất ập đến. Nó bị chôn vùi dưới đống đổ nát cao 1,5 đến 2 mét."
Ông Ben Henna và đứa con trai khác của ông, Mouad, loạng choạng bước ra khỏi con hẻm khi ngôi nhà của họ bắt đầu sụp đổ.
Mouad đã cứu được vợ anh là Amina và cô con gái nhỏ Meryem. Nhưng khi bụi lắng xuống, họ cũng không thấy Marouane đâu nữa.
Mẹ của Marouane, Fatima, mô tả cảnh tượng lúc đó.
"Không có ánh sáng. Chúng tôi ở trong bóng tối và dưới bụi. Chúng tôi nghe thấy tiếng động đất, đá và tường đổ xuống. Nhưng lúc đầu, chúng tôi không hiểu chuyện gì xảy ra. Con trai tôi mở đèn trên điện thoại lên làm đuốc để nhìn chung quanh. Bây giờ bạn có thể thấy ngôi làng đã biến thành đống đổ nát."
Người Maroc sống ở Úc vô cùng lo lắng cho người thân của họ ở quê nhà khi số người thiệt mạng do động đất tiếp tục gia tăng.
Bất chấp việc thiếu thông tin liên lạc trong nước sau trận động đất, nhà hoạt động người Maroc Nadia Bouchti nói với SBS Arabic24 rằng họ vẫn thường xuyên liên lạc với người thân qua internet.
Vì chúng tôi ở xa và không biết mức độ thiệt hại do trận động đất gây ra nên tôi không thể diễn tả được cảm giác, đặc biệt là lúc đầu, khi chúng tôi biết rằng trận động đất đã xảy ra và không biết thiệt hại. Chúng tôi cảm thấy lo sợ cho gia đình mình, chúng tôi giữ liên lạc với họ trên Internet."
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gửi tới Vua Mohammed VI của Maroc lời chia buồn cho các nạn nhân của trận động đất. Tổng thống Mỹ Joe Biden cũng gửi lời chia buồn. Ông Biden, người đang có chuyến thăm Việt Nam hai ngày, cho biết chính quyền của ông đang làm việc với các quan chức Maroc để bảo đảm công dân Mỹ ở Maroc được an toàn.
"Tôi muốn bày tỏ nỗi buồn về những mất mát nhân mạng và sự tàn phá do trận động đất ở Maroc gây ra. Suy nghĩ và lời cầu nguyện của chúng tôi hướng về người dân Maroc và người bạn của tôi, Vua Mohammed VI. Và chính phủ của tôi, bao gồm cả Ngoại trưởng Blinken, người có mặt ở đây với tôi hôm nay, đang làm việc với các quan chức Maroc – ngay ở đây, làm việc từ xa - chúng tôi đang làm việc khẩn trương để bảo đảm công dân Mỹ ở Maroc được an toàn, và chúng tôi sẵn sàng cung cấp mọi hỗ trợ cần thiết cho người dân Maroc."
Chủ tịch Liên minh châu Phi Azali Assoumani cũng đã bày tỏ lời chia buồn trong hội nghị thượng đỉnh G20 ở New Delhi.
"Tôi muốn bày tỏ sự phiền muộn và cảm xúc to lớn của mình sau trận động đất khủng khiếp tấn công vương quốc anh em Maroc khiến hàng ngàn người chết, hàng trăm người bị thương và thiệt hại vật chất to lớn."
Liên Hợp Quốc ước tính có 300.000 người bị ảnh hưởng bởi trận động đất ở Maroc. Một số người Maroc phàn nàn trên mạng xã hội rằng chính phủ của họ không cho phép nhận thêm trợ giúp từ bên ngoài.
Các đội cứu trợ quốc tế đã chuẩn bị triển khai nhưng phải đợi chính phủ Maroc yêu cầu hỗ trợ. Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres cho biết trong một tuyên bố rằng họ sẵn sàng hỗ trợ chính phủ Maroc trong việc giúp đỡ những người dân bị ảnh hưởng.
