Nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hai tháng đang rơi vào bế tắc, khi ông Trump không đồng ý với đề xuất của Tehran. Ông cho biết Iran đã thông báo với Mỹ rằng nước này đang ở trong “tình trạng sụp đổ” và đang tìm cách ổn định lại bộ máy lãnh đạo.
Đề xuất mới nhất của Iran nhằm giải quyết xung đột bao gồm việc tạm gác vấn đề chương trình hạt nhân cho đến khi chiến tranh kết thúc và các tranh chấp hàng hải được giải quyết.
Tuy nhiên, ông Trump muốn vấn đề hạt nhân phải được xử lý ngay từ đầu, theo một quan chức Mỹ tham dự cuộc họp giữa ông và các cố vấn.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết rằng Iran muốn Mỹ nhanh chóng mở lại eo biển Hormuz trong khi nước này đang xử lý vấn đề lãnh đạo nội bộ. Tuy nhiên, phía Tehran chưa phản hồi các phát biểu mới nhất này.
Trước đó, một phát ngôn viên quân đội Iran cho biết nước này chưa coi chiến tranh đã kết thúc.
Kể từ khi xung đột nổ ra vào ngày 28/2, Iran đã gần như chặn toàn bộ hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, một tuyến đường huyết mạch của nguồn cung năng lượng toàn cầu, ngoại trừ tàu của chính họ. Trong tháng này, Mỹ cũng bắt đầu phong tỏa các tàu của Iran.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng gia tăng ảnh hưởng
Hy vọng nối lại đàm phán hòa bình tiếp tục suy giảm, đặc biệt sau khi ông Trump hủy chuyến đi của đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner tới Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã liên tục di chuyển tới Islamabad để thúc đẩy đàm phán.
Tình hình chính trị nội bộ Iran cũng trở nên phức tạp sau khi nhiều lãnh đạo cấp cao thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Việc lãnh tụ tối cao Ali Khamenei bị sát hại và con trai ông, Mojtaba, lên thay đã khiến quyền lực chuyển nhiều hơn sang các chỉ huy cứng rắn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.
Theo các nguồn tin, đề xuất của Iran đưa ra lộ trình đàm phán theo từng giai đoạn: trước hết chấm dứt chiến tranh và đảm bảo Mỹ không tái khởi động xung đột; sau đó giải quyết việc phong tỏa hàng hải và tương lai của eo biển Hormuz; cuối cùng mới đến vấn đề chương trình hạt nhân, trong đó Iran muốn Mỹ công nhận quyền làm giàu uranium của mình.
Cách tiếp cận này gợi nhớ đến thỏa thuận hạt nhân năm 2015, vốn đã hạn chế đáng kể chương trình hạt nhân của Iran, trước khi ông Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận trong nhiệm kỳ đầu.
Áp lực chính trị và căng thẳng với đồng minh
Ông Trump hiện cũng đang chịu áp lực trong nước khi sự ủng hộ dành cho ông giảm xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ hiện tại, theo khảo sát của Reuters/Ipsos.
Căng thẳng cũng xuất hiện giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng Iran đang “làm bẽ mặt” Mỹ và đặt câu hỏi về chiến lược rút lui của Washington — nhận định mà ông Trump bác bỏ.
Trong khi đó, King Charles III khẳng định trước Quốc hội Mỹ rằng Anh và Mỹ vẫn là đồng minh vững chắc, bất chấp những khác biệt trong cách tiếp cận cuộc chiến với Iran.
Giá dầu tăng trở lại
Trong bối cảnh xung đột chưa có lối thoát, giá dầu tiếp tục tăng. World Bank dự báo giá năng lượng có thể tăng 24% vào năm 2026 nếu các gián đoạn nghiêm trọng kết thúc vào tháng 5.
United Arab Emirates cũng tuyên bố rút khỏi OPEC và OPEC+, cho thấy sự chia rẽ trong khu vực.
Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy số lượng tàu qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh — từ khoảng 125–140 tàu mỗi ngày trước chiến tranh xuống chỉ còn 7 tàu trong ngày gần nhất, và không có tàu nào chở dầu ra thị trường toàn cầu.
Cùng lúc đó, Mỹ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với 35 tổ chức và cá nhân liên quan đến hệ thống tài chính “ngầm” của Iran, cáo buộc họ hỗ trợ né tránh lệnh trừng phạt và tài trợ cho các hoạt động bị cho là khủng bố.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
