Ngân sách liên bang 2026-2027 vừa được công bố đã vẽ nên một bức tranh tài chính đầy biến động, nơi Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers chọn "con đường cải cách khó khăn" để tái định hình nền kinh tế. Với chi tiêu khổng lồ 833,2 tỷ đô la, chính phủ nhắm trực tiếp vào việc thắt chặt các đặc quyền thuế của giới đầu tư bất động sản và quỹ tín thác, đồng thời mở ra những phao cứu sinh mới cho doanh nghiệp nhỏ và thợ thủ công nhập cư. Từ khoản giảm thuế 250 đô la cho người lao động đến việc tăng phí rời cảnh đối với du khách, mọi tầng lớp xã hội đều đang đứng trước những thay đổi mang tính bước ngoặt. Liệu những điều chỉnh mạnh tay này có đủ sức vực dậy tăng trưởng trong bối cảnh lạm phát chạm mốc 5%? Tìm hiểu những nhóm sẽ hưởng lợi và những ai phải chấp nhận "thắt lưng buộc bụng" trong chương mới của nền kinh tế Úc, trong Dịch vụ hữu ích.
Các chủ doanh nghiệp nhỏ, người mua nhà lần đầu, người nhập cư và khách du lịch chỉ là một số trong những người Úc bị ảnh hưởng bởi ngân sách liên bang năm 2026-2027.
Một đợt cắt giảm thuế mới là một phần của ngân sách liên bang năm nay — nhưng nó sẽ không có hiệu lực ngay lập tức.
Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers đã tập trung ngân sách lần thứ năm của mình vào "con đường cải cách khó khăn", bao gồm việc giảm một số khoản giảm thuế cho các nhà đầu tư bất động sản và người thụ hưởng quỹ tín thác.
Các tài liệu ngân sách nêu chi tiết khoản chi tiêu 833,2 tỷ đô la cho năm tài chính 2026-2027, tăng 47,5 tỷ đô la, dẫn đến thâm hụt dự kiến là 28,3 tỷ đô la.
NGƯỜI HƯỞNG LỢI
Người đóng thuế
Người lao động Úc sẽ nhận được khoản giảm thuế mới 250 đô la dành cho người lao động (WATO), có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2027.
Điều này có nghĩa là việc giảm thuế sẽ không được cảm nhận cho đến khi khai thuế tháng 7 năm 2028.
Các nhóm dịch vụ xã hội cho rằng điều này sẽ không giúp ích được cho những người cần nhất, bao gồm cả những người không thể làm việc hoặc tạo ra thu nhập.
Ưu đãi thuế dành cho người lao động Úc (WATO) sẽ là một khoản giảm thuế vĩnh viễn, tiêu tốn ngân sách 6,4 tỷ đô la từ năm 2027 đến năm 2029.
Nó sẽ được cộng thêm vào khoản khấu trừ thuế tức thì 1.000 đô la mà người Úc có thể yêu cầu mà không cần xuất trình biên lai, có hiệu lực trong tờ khai thuế năm nay.
Ngân sách cho thấy chính phủ cũng đã tăng ngưỡng đóng phí Medicare, làm tăng số lượng người Úc được miễn khoản phí này khi khai thuế.
Ngưỡng đã tăng như sau: người độc thân từ 27.222 đô la lên 28.011 đô la, người về hưu từ 43.020 đô la lên 44.268 đô la và gia đình từ 45.907 đô la lên 47.238 đô la.
Doanh nghiệp nhỏ
Ngân sách sẽ tái áp dụng chương trình khấu trừ lỗ ngược, cho phép các doanh nghiệp nhỏ đầu tư vào hoạt động kinh doanh và yêu cầu hoàn thuế nếu họ bị lỗ trong hai năm thu nhập trước đó.
Ví dụ, một nhà hàng có doanh thu 1 triệu đô la có thể đã trả 12.500 đô la tiền thuế trong năm 2025-2026.
Năm sau, khi đầu tư 65.000 đô la vào thiết bị mới, nhà hàng có thể khấu trừ các khoản mục này với mức lỗ thuế là 15.000 đô la.
Ngoài việc không phải đóng thuế cho năm tài chính đó, công ty còn có thể chuyển khoản lỗ sang năm thuế đã đóng trước đó, tạo ra khoản hoàn thuế 3.750 đô la và bơm dòng tiền này vào doanh nghiệp.
Người Úc lớn tuổi
Sẽ có thêm 5.000 giường chăm sóc người cao tuổi được tạo ra như một phần của gói chăm sóc người cao tuổi trị giá 3,7 tỷ đô la.
Các khoản trợ cấp mới sẽ giúp các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc người cao tuổi xây dựng thêm chỗ ở cũng như các đơn vị chăm sóc chuyên biệt cho người mắc chứng mất trí nhớ.
Tầng lớp trung lưu đang suy tàn của Úc — và sự trỗi dậy của một quốc gia giàu có thừa kế
Ngoài ra còn có sự tập trung vào việc cải thiện chất lượng chăm sóc người cao tuổi tại nhà ở, bao gồm cả việc giám sát quy định, với 565 triệu đô la được dành cho các biện pháp như vậy.
Tuy nhiên, phần lớn nguồn tài trợ này đến từ khoản tiết kiệm đạt được trong bốn năm nhờ việc loại bỏ khoản phụ cấp bảo hiểm y tế tư nhân theo độ tuổi từ ngày 1 tháng 4 năm 2027.
Thợ tay nghề cao
Thêm 4.000 thợ tay nghề cao sẽ có thể tham gia lực lượng lao động mỗi năm khi chính phủ đẩy nhanh quá trình đánh giá kỹ năng và cấp giấy phép hành nghề cho thợ thủ công nhập cư.
Điều này dự kiến sẽ rút ngắn thời gian gia nhập lực lượng lao động ít nhất sáu tháng.
NGƯỜI CHỊU THIỆT
Nền kinh tế
Dự báo GDP cập nhật của chính phủ giảm trong ba năm tới, dự kiến tăng trưởng chậm hơn.
Albanese cam kết không thay đổi các khoản giảm thuế nhà ở. Giờ đây ông đang bảo vệ các cải cách.
Chalmers cho rằng một phần tốc độ tăng trưởng chậm hơn — thấp hơn 0,5 điểm phần trăm trong năm tài chính tới — là do áp lực giá cả từ cuộc chiến ở Trung Đông.
Bộ Tài chính hiện ước tính lạm phát sẽ đạt đỉnh điểm khoảng 5% vào giữa năm.
Du khách
Bất kỳ ai rời khỏi Úc sẽ phải chịu mức thuế cao hơn đối với vé máy bay hoặc vé tàu, với phí di chuyển hành khách tăng thêm 10 đô la, từ 70 đô la lên 80 đô la mỗi hành khách.
Điều này sẽ có hiệu lực đối với du khách từ ngày đầu năm mới 2027, làm tăng ngân sách thêm 755 triệu đô la so với dự toán ngân sách dài hạn.
Nhà đầu tư nước ngoài
Chính phủ đang gia hạn lệnh cấm tạm thời đối với các nhà đầu tư nước ngoài mua nhà ở Úc để hỗ trợ nguồn cung nhà ở cho người dân.
Biện pháp kéo dài hai năm này có hiệu lực từ ngày 1 tháng 4 năm 2025 và sẽ được áp dụng đến ngày 30 tháng 6 năm 2020.
Chính phủ ước tính điều này sẽ khiến ngân sách thất thu khoảng 185 triệu đô la trong 5 năm từ 2025-2026.
Nhà đầu tư bất động sản
Ngân sách xác nhận những thay đổi được mong đợi từ lâu đối với thuế lợi vốn (CGT) và các khoản miễn giảm thuế đối với việc khấu hao tài sản.
Mức giảm thuế CGT trước đây, vốn giảm một nửa số thuế phải trả trên lợi nhuận thu được từ việc bán tài sản, sẽ được thay thế bằng mức giảm thuế dựa trên tổng lợi nhuận trừ đi lạm phát, hay còn gọi là lãi thực.
Chính sách khấu trừ thuế thu nhập từ đầu tư bất động sản (negative gearing), cho phép các nhà đầu tư bù trừ khoản lỗ từ việc vận hành bất động sản vào thu nhập của họ, sẽ chỉ giới hạn ở các công trình xây mới.
Thu nhập mà các nhà đầu tư bất động sản có thể bù trừ khoản lỗ sẽ bị giới hạn ở thu nhập từ chính bất động sản đó và, kể từ đêm công bố ngân sách trở đi, sẽ không bao gồm tiền lương.
Người thụ hưởng quỹ tín thác
Người Úc sẽ phải trả mức thuế tối thiểu 30% đối với lợi nhuận vốn từ quỹ tín thác kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2028.
Những thay đổi này nhằm giải quyết sự khác biệt về thuế suất phát sinh khi quỹ tín thác được phân bổ cho nhiều người thụ hưởng.
Có những trường hợp ngoại lệ đối với một số người nộp thuế, bao gồm những người sử dụng quỹ tín thác làm nguồn thu nhập chính từ sản xuất, chẳng hạn như nông dân.
Một số người lao động nhập cư
Cũng sẽ có những thay đổi đối với bài kiểm tra điểm định cư vĩnh viễn, ảnh hưởng đến hai phần ba người nhập cư, với việc chính phủ ưu tiên những người lao động trẻ hơn và có trình độ học vấn cao hơn.
Xin lưu ý: Những thông tin trên chỉ mang tính tổng quát, tham khảo, không thể thay thế tư vấn chuyên môn, không có mục đích quảng cáo cho bất cứ tổ chức, các nhân nào. Mọi chi tiết về trường hợp của quý vị, xin liên hệ với cơ quan hữu trách hoặc chuyên gia trong lĩnh vực liên quan.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
[Xuân Ngọc]
Xuân Ngọc xin kính chào quý khán thính giả đang theo dõi chương trình của SBS Tiếng Việt. Chúng tôi trở lại với quý vị trong một quen thuộc: Dịch vụ hữu ích. Và chương trình của ngày hôm nay thực sự hy vọng là sẽ mang được rất nhiều sự hữu ích đến cho quý vị. Bởi vì sao? Nó liên quan tới gần như tất cả chúng ta. Nếu ai đi làm, thậm chí là không đi làm, nếu ai là công dân Úc, thậm chí không phải công dân Úc cũng vẫn chịu ảnh hưởng bởi bản ngân sách vừa được công bố vào tối ngày hôm qua. Và như thường lệ thì người đồng hành với tôi, Bích Ngọc. Xin chào Bích Ngọc.
[Bích Ngọc]
Xin được chào quý vị thính giả đang theo dõi tiết mục Dịch vụ hữu ích của Ban Việt ngữ và xin chào anh Xuân Ngọc.
[Xuân Ngọc]
Vâng, như vậy là đấy, chúng ta chờ mong để được mà nói đến cái câu chuyện này từ tuần trước Bích Ngọc nhỉ?
[Bích Ngọc]
Đúng rồi.
[Xuân Ngọc]
Đấy, thì cuối cùng là bản ngân sách đã được công bố vào tối ngày hôm qua rồi. Và chúng ta sẽ cùng cập nhật này, rồi hy vọng là sẽ đi sâu hơn một chút vào một chủ đề cực kỳ nóng và nó sát sườn với mọi người dân Úc. Tất nhiên là trong cái thời lượng hạn hẹp như thế này, chúng tôi không có thể nào tham vọng để nói hết tất cả mọi thứ đâu. Nhưng mà hy vọng những cái điểm quan trọng nhất và cơ bản nhất thôi. Thì ngân sách liên bang, đây là cái bản ngân sách liên bang lần thứ năm của chính phủ Albanese. Có điều là tôi thấy cái câu mở đầu của Tổng trưởng Ngân khố Jim Chalmers sẽ... Quý vị và Bích Ngọc chắc là cũng để ý lắm. Khi mà nhắc đến bản ngân sách năm nay, ông ấy không còn hùng tráng như những năm trước nhỉ?
[Bích Ngọc]
Không hùng tráng thì chắc là bi tráng. [tiếng cười] Dạ vâng, thì ngân sách, à, năm nay thực sự là một cái con đường cải tổ khó khăn. Đó là cái lời của Tổng trưởng Ngân khố Jim Chalmers. Bởi vì, à, ông cho thấy là cái tổng chi tiêu của ngân sách lên tới tám trăm ba mươi ba phẩy hai tỷ đô la. Chắc chắn là sẽ có người vui người buồn trong cái bản ngân sách này. Giờ mình coi ai vui ai buồn đây anh Ngọc.
[Xuân Ngọc]
Đúng vậy, vì đời vẫn thế mà, đúng không? Đâu có cái chính sách nào hay giải pháp nào nó là một trăm phần trăm win - win cho tất cả mọi người đâu. Đó. Thôi, nhưng mà đấy mới chính là cuộc sống của chúng ta. Chúng ta mới cần nghe dịch vụ hữu ích, đúng không nào? [tiếng cười] Vậy thì chúng ta sẽ bắt đầu ngay với nhóm gọi là người hưởng lợi, quý vị nhé. Đầu tiên, xét về các con số được công bố về quyền lợi theo nhóm, thì người đóng thuế và người lao động Úc là nhóm đầu tiên được xướng tên, được hưởng lợi bởi vì có khoản ưu đãi thuế mới. Người lao động sẽ được gì? Câu trả lời cho một khoản thuế mới trị giá hai trăm năm mươi đô la gọi là ưu đãi thuế dành cho người lao động. Tuy nhiên, có một điểm cần lưu ý là nó sẽ chỉ có hiệu lực từ tháng Bảy năm 2027. Chúng ta phải chờ khoảng một năm nữa.
[Bích Ngọc]
Ừm.
[Xuân Ngọc]
Đó. Thì lúc đó chúng ta mới khai thuế cho năm mới 2028 mà. Thì chúng ta sẽ cảm nhận được cái sự thay đổi ấy. Hai trăm năm mươi đô la. Tùy cách nhìn nhận của mỗi người nhiều ít nhé. Xuân Ngọc không bình luận ở đây. Bù lại thì năm nay thì mọi người có thể yêu cầu khấu trừ ngay thuế ở mức là một ngàn đô la mà không cần biên lai. Quý vị nhớ cái khoản này nha. Và nhớ là khi khai thuế thì phải để ý đến chuyện này. Nếu tự khai thì cũng xem cái mục mà chúng ta có thể khai ngay lập tức. Đấy, khấu trừ thuế được một ngàn đô la ngay. Đó, cái điều này mới là lợi ích sát sườn đấy. Rồi, một khoản tiền mặt bơm vào túi tiền có vẻ hơi muộn nhưng mà có còn hơn không. Vậy thì còn các doanh nghiệp nhỏ thì sao? Họ có được tiếp sức gì trong bối cảnh kinh tế hiện nay hay không, Bích Ngọc?
[Bích Ngọc]
Dạ vâng, thưa anh Xuân Ngọc, thì đây là tin vui cho các doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt là cho các, à, chủ tiệm là tiểu thương người Việt. Thì chính phủ tái áp dụng cái chương trình khấu trừ lỗ ngược. À, câu hỏi là nó hoạt động như thế nào? Thì nó hoạt động như thế này. Đơn giản đó là nếu mà doanh nghiệp bị lỗ năm nay do đầu tư thiết bị nè, họ có thể chuyển cái khoản lỗ đó sang năm trước đã đóng thuế để có thể nhận lại được cái tiền, à, hoàn thuế. Ví dụ như là một nhà hàng họ lỗ mười lăm ngàn, à, đô la đi. À, năm tới họ có thể nhận lại khoảng ba ngàn bảy trăm năm mươi đô la chẳng hạn tiền mặt từ thuế đã đóng năm trước. Và đây là cái điều nó rất là thực tế cho cái dòng tiền của doanh nghiệp. Rồi quay sang cái mảng an sinh xã hội, thưa anh Xuân Ngọc, thì Bích Ngọc thấy có gói chăm sóc người cao tuổi được, à, nhận cái hỗ trợ ba phẩy bảy tỷ đô la. Thì liệu cái điều này nó có hạn chế, nó có giải quyết được cái tình trạng thiếu giường bệnh rồi các vấn đề y tế chờ đợi dài, dài dẳng ở Úc không ạ?
[Xuân Ngọc]
Thực sự ra khi chúng ta nhìn thấy cái con số ba phẩy bảy tỷ đô la nghe nhiều thực sự nhiều, đúng không ạ? Thì chúng ta sẽ suy ngay ra thôi. Có đầu tư thì sẽ có lợi ích, dù là chúng ta chưa biết cụ thể tác động của nó đến như thế nào đâu. Vậy thì câu trả lời ở đây là có. Câu hỏi về cái việc mà chăm sóc người cao niên ấy được trả lời bằng năm ngàn giường chăm sóc mới sẽ được tạo ra. Đấy. Ngoài ra, chính phủ còn đẩy nhanh việc đánh giá kỹ năng cho bốn ngàn những cái chuyên viên chăm sóc người cao tuổi, có tay nghề cao đấy. Họ được nhập cư mỗi năm. Bốn ngàn người nhập cư mỗi năm để mà bổ sung vào lực lượng lao động để phục vụ trong cái lĩnh vực này, giúp giải quyết bài toán về nhân lực. Đấy, đến đây thì chúng ta mới nói đến cái chuyện là rõ ràng không phải chỉ là những người công dân Úc mới có lợi, đúng không ạ? Nếu mà lĩnh vực mà chuyên gia về tay nghề, các cái ngành nghề mà ở đây là chăm sóc người cao niên thì chuẩn bị hồ sơ đi là vừa.
[Xuân Ngọc]
Cho nên quý vị mà không nhất thiết là phải ở Úc mới nghe chương trình của chúng tôi đâu. Quý vị nào mà nghe chương trình từ khắp nơi mà muốn tới Úc để làm việc và rất có thể tương lai của chúng ta sẽ có những thay đổi từ đó. Thì xem chương trình của chúng tôi và chia sẻ với mọi người nhé. Đấy, nghe qua thì có vẻ nhiều ưu đãi đấy, nhưng mà ngân sách nó luôn là bài toán đánh đổi. Lúc nãy chúng tôi đã nói rồi, chẳng có cái, ừm, giải pháp nào là win - win đâu. Vậy thì ai sẽ là người chịu thiệt trong cuộc chơi này, Bích Ngọc? Tôi nói hơi nhỏ một chút.
[Bích Ngọc]
[tiếng cười] Dạ vâng, những ai mà có tiền chút mà có mua bất động sản đầu tư thì có lẽ là sẽ chịu thiệt đây. Nhóm chịu tác động mạnh nhất chính là các nhà đầu tư bất động sản và du khách. À, mức thuế mới cho cái việc đi lại đối với du khách là bao nhiêu? Thì câu trả lời đó là cái phí di chuyển hành khách á sẽ tăng thêm mười đô la, lên mức là tám mươi đô la cho mỗi cái vé máy bay hoặc là cho cái tàu rời khỏi Úc kể từ đầu năm 2027. Mình thấy cái con số mười đô la thì thấy nó cũng nhỏ nhỏ đúng không anh Xuân Ngọc? Nhưng mà nếu mà mình cộng, à, dồn rất là nhiều cái số lượng du khách mà tới Úc á thì mình thấy đó là một cái khoản thu không nhỏ cho ngân sách đâu. Còn về bất động sản á thì dường như chính phủ họ siết chặt cái nhà đầu tư, à, để ưu tiên cho người mua nhà lần đầu.
[Bích Ngọc]
Thì đây là một cái biện pháp rất là quyết liệt mà chúng ta cứ nghe từ trước cái bản ngân sách rồi. Đó là thuế khấu trừ đầu tư thua lỗ Negative Gearing sẽ bị thay đổi. Cụ thể là từ nay nó chỉ giới hạn cho các công trình xây mới thôi. Những nhà đầu tư á sẽ không còn được dùng cái khoản lỗ từ bất động sản để bù trừ cho cái tiền thu nhập cái income của mình mỗi năm nữa. Ngoài ra thì những cái nhà đầu tư nước ngoài á thì cũng sẽ bị cấm mua nhà ở Úc cho đến tận giữa năm 2029 để bảo vệ nguồn cung cho người dân Úc ở trong nước.
[Xuân Ngọc]
Và tôi cũng không biết là họ có phải là những người chịu thiệt không, bởi vì thực sự ra, nhìn nhận ở góc độ này, nếu mà nhìn nhận ra kinh tế vĩ mô ấy thì chúng ta sẽ thấy là nếu như các nhà đầu tư không thể vào thị trường Úc do những cái rào cản như vậy, họ sẽ vào những thị trường khác để đầu tư. Và có thể đây sẽ là cái miếng bánh rất là tốt cho các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á, châu Á, mà trong đó có Việt Nam, đúng không nào? Đó là cái góc nhìn khác tôi chia sẻ thêm với quý vị ở đây. Một lần nữa rất cảm ơn Bích Ngọc tham gia vào chương trình.
[Bích Ngọc]
Cảm ơn anh Xuân Ngọc và quý vị đã lắng nghe.
[Xuân Ngọc]
Vâng, những thay đổi này chắc chắn nó sẽ tạo ra nhiều cái nguồn dư luận trái chiều, có thể là chia sẻ với nhau, mà cũng có thể là bàn luận, thậm chí là tranh cãi nữa. Cho nên chúng tôi cập nhật trên các nền tảng của SBS Tiếng Việt tất cả những thông tin ở nhiều góc độ khác nhau. Quý vị cứ truy cập ngay từ bây giờ trên tất cả các nền tảng sẽ đọc được những bài về phản ứng của giới này, giới kia, về chính sách này, chính sách nọ sau cái bản ngân sách được công bố. Đó, thì quý vị sẽ có được những thông tin ấy. Hy vọng là những thông tin này sẽ giúp cho quý vị có được cái sự chuẩn bị thật là tốt cho kế hoạch tài chính cá nhân của mình trước. Thời lượng không cho phép nên chúng ta tạm khép lại ở đây thôi. Một lần nữa rất cảm ơn quý vị theo dõi chương trình và xin hẹn gặp lại trong các chương trình tiếp theo.
