Theo số liệu mới nhất của ASFM, khủng hoảng chi phí sinh hoạt cùng bóng ma lạm phát đang đẩy số tiền cần thiết để người dân Úc an hưởng tuổi già lên những cột mốc kỷ lục. Giữa bối cảnh giá cả leo thang, một nghịch lý lớn đã được phơi bày: thế hệ trẻ đang bị bủa vây bởi nỗi sợ hãi vô hình và phóng đại quá mức số tài sản họ thực sự cần trước khi nghỉ hưu. Bạn đang đứng ở đâu trên lộ trình tích lũy này?
Khủng hoảng chi phí sinh hoạt cùng áp lực lạm phát và bất ổn nhà đất đang đẩy ngân sách để người dân Úc an hưởng tuổi già lên các cột mốc kỷ lục. Theo báo cáo mới nhất từ Hiệp hội các Quỹ Hưu bổng Úc (ASFA), trong ba tháng tính đến tháng 3 năm nay, ngân sách để duy trì tiêu chuẩn sống "thoải mái" đã tăng 1,5% đối với các cặp vợ chồng và 2% đối với người độc thân, tương thích với mức tăng lạm phát 1,5% cùng kỳ.
Hiện tại, để có cuộc sống an nhàn, một người độc thân cần chi tiêu 55.932 AUD/năm, còn các cặp vợ chồng là 78.566 AUD/năm. Ở tuổi 67 – độ tuổi đủ điều kiện nhận trợ cấp cao niên, mức số dư quỹ hưu bổng (superannuation) lý tưởng là 630.000 AUD cho cá nhân và 730.000 AUD cho cặp đôi, dựa trên giả định đã sở hữu nhà riêng. Các con số này đã tăng lần lượt 3.530 AUD và 4.691 AUD so với 12 tháng trước.
Tác động của lạm phát đến người cao niên
Lạm phát gia tăng mạnh mẽ từ cuối tháng 2 khi cuộc chiến tại Iran châm ngòi cho giá dầu leo thang, gây ảnh hưởng nặng nề đến người già qua các chi phí thiết yếu. Theo Cơ quan Thống kê Úc (ABS), các mặt hàng tăng mạnh nhất bao gồm: điện tăng 25,4%, nhiên liệu ô tô tăng 24,2%, thịt bò tăng 11,8%, cùng cà phê và trà tăng 10,7%.
Nghịch lý kỳ vọng của thế hệ trẻ
Mặc dù áp lực tài chính hiện hữu, số liệu của ASFA phơi bày một nghịch lý: có tới 4 trên 10 người Úc đang phóng đại quá mức số tiền họ cần. Bà Mary Delahunty, CEO của ASFA, lý giải rằng áp lực lạm phát thường nhật khiến mọi người tự suy diễn hưu trí sẽ tốn cả gia tài. Thực tế, cuộc sống hưu trí ít tốn kém hơn thời gian đi làm do phần lớn đã trả xong tiền nhà, không còn chi phí đi lại làm việc, được hưởng các khoản trợ giá sinh hoạt, thuốc men và thu nhập từ hưu bổng được miễn thuế sau tuổi 60.
Tuy nhiên, nỗi lo sợ vẫn bao trùm nhóm dân số trẻ do bất ổn nhà ở và áp lực chi phí. Ở độ tuổi 25-34, có 51% nghĩ họ cần hơn 1 triệu AUD và 23% tin cần hơn 2 triệu AUD vì lường trước việc phải thuê nhà hoặc trả nợ thế chấp khi về già. Tỷ lệ này ở nhóm 35-49 tuổi cũng tương tự (52% và 22%), và có xu hướng giảm dần ở các nhóm tuổi lớn hơn. Thực tế, thế hệ Millennials có tỷ lệ sở hữu nhà thấp hơn thế hệ Baby Boomers cùng độ tuổi; năm 1984 giá nhà chỉ gấp 3,3 lần thu nhập trung bình năm nhưng đến năm 2025 đã vọt lên gấp 10 lần.
Lộ trình tích lũy chuẩn theo khuyến nghị của ASFA
Để đạt mục tiêu 630.000 AUD ở tuổi 67, ASFA khuyến nghị lộ trình số dư cụ thể theo độ tuổi, tính trên mức lương trước thuế 100.000 AUD/năm và làm việc liên tục:
- Tuổi 40: Cần tích lũy 98.000 AUD.
- Tuổi 50: Cần tích lũy 248.000 AUD.
- Tuổi 55: Cần tích lũy 342.000 AUD.
- Tuổi 60: Cần tích lũy 449.500 AUD.
- Tuổi 65: Cần tích lũy 574.000 AUD.
Hiện tại, lương toàn thời gian trung bình tại Úc là 106.657 AUD và mức trung vị là 88.400 AUD, dù vậy tăng trưởng tiền lương đang có xu hướng bị lạm phát bỏ xa. Người dân có thể dùng công cụ trên trang Moneysmart của Chính phủ để tự tính toán.
Định nghĩa chuẩn sống "thoải mái" và "khiêm tốn"
- Chuẩn "thoải mái": Người cao niên có bảo hiểm y tế tư nhân cao cấp, sở hữu công nghệ mới, xe tốt, du lịch trong nước hàng năm, thoải mái ăn nhà hàng, dùng hệ thống sưởi/làm mát và sửa chữa nhà cửa.
- Chuẩn "khiêm tốn": Chỉ vừa đủ chi trả nhu cầu nền tảng với bảo hiểm y tế cơ bản, xe rẻ hơn, ít ăn ngoài và hạn chế mua sắm, giải trí. Ở cấp độ này, nếu đã có nhà riêng, người độc thân cần 110.000 AUD và cặp đôi cần 120.000 AUD nhờ có trợ cấp chính phủ bù đắp.
Lưu ý đặc biệt: Nếu phải đi thuê nhà, áp lực tài chính sẽ nặng nề hơn gấp bội. Để đạt mức sống dù chỉ "khiêm tốn", người đi thuê nhà cần tích lũy sẵn 340.000 AUD (độc thân) hoặc 385.000 AUD (cặp vợ chồng).
Xin lưu ý: Những thông tin trên chỉ mang tính tổng quát, tham khảo, không thể thay thế tư vấn chuyên môn, không có mục đích quảng cáo cho bất cứ tổ chức, các nhân nào. Mọi chi tiết về trường hợp của quý vị, xin liên hệ với cơ quan hữu trách hoặc chuyên gia trong lĩnh vực liên quan.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
