Một chiếc xô trắng chứa đầy cá được câu hợp pháp, nhưng lại là không đủ để khỏa lấp lòng tham, khi một cặp nam nữ tại Melbourne quyết định giấu thêm chiến lợi phẩm ngay trong... quần. Vụ bắt quả tang hy hữu bên bờ sông Werribee cuối tuần qua không chỉ chấm dứt một buổi tối câu cá bội thu, mà còn mở ra phiên tòa đắt giá cho những người xem thường luật pháp. Từ bê bối bi hài này, hãy cùng nhìn lại hệ thống quy định nghiêm minh của Cơ quan Quản lý Thủy sản Victoria (VFA) để hiểu vì sao bảo tồn nguồn lợi tự nhiên tại Úc chưa bao giờ là chuyện đùa.
Sông Werribee nổi tiếng với hoạt động câu cá rô phi tuyệt vời, và chúng tôi muốn giữ gìn điều đó cho các thế hệ ngư dân Victoria tương lai! Một buổi tối cuối tuần tưởng chừng như hoàn hảo của cặp đôi đến từ Deer Park đã nhanh chóng biến thành một cơn ác mộng pháp lý ngay bên bờ sông Werribee, vùng ngoại ô Melbourne. Vụ việc là lời cảnh báo đanh thép đối với những ai xem thường luật pháp bảo tồn nguồn lợi thủy sản tại Úc.
Hôm 15/6/2026, vào khoảng 11 giờ 30 tối, các nhân viên kiểm lâm kiểm ngư đã tiến hành kiểm tra một người đàn ông và một người phụ nữ khi họ đang rời sông Werribee gần đường K. Tại hiện trường, cặp đôi sở hữu một chiếc xô trắng chứa 20 con cá rô phi đạt kích thước hợp pháp. Theo quy định hiện hành, giới hạn số lượng cá rô phi được phép câu mỗi ngày ở sông Werribee là 10 con mỗi người. Như vậy, tính đến thời điểm đó, họ đã có một buổi tối câu cá bội thu và hoàn toàn hợp pháp.
Tuy nhiên, lòng tham đã khiến họ bước qua ranh giới của pháp luật. Nhận thấy dấu hiệu khả nghi, các nhân viên tuần tra tiến hành kiểm tra kỹ hơn và nhanh chóng phát hiện ra một sự thật hy hữu: một trong hai người bị cáo buộc giấu thêm 8 con cá rô phi khác trong quần, với hy vọng chiếc áo khoác mùa đông dày sẽ giúp che giấu hành vi gian lận.
Ngay lập tức, các nhân viên kiểm lâm đã tịch thu toàn bộ 28 con cá rô phi và dụng cụ câu cá của cặp đôi này ngay tại chỗ. Người đàn ông và người phụ nữ sẽ bị triệu tập ra tòa với cáo buộc vượt quá giới hạn số lượng cá được phép câu và che giấu cá.
Luật pháp nghiêm minh và những quy định cốt lõi
Từ sự việc đáng tiếc này chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu các quy định cơ bản về câu cá giải trí ở Úc. Tại tiểu bang Victoria, mọi hoạt động câu cá giải trí, đặc biệt là đối với các loài cá phổ biến như cá Bream (tên gọi chung của nhiều loài cá thuộc họ Cá tráp biển hoặc Cá vền nước ngọt, có đặc điểm thân dẹp, vảy óng ánh, nhiều thịt và giá trị ẩm thực cao), đều được giám sát chặt chẽ bởi Cơ quan Quản lý Thủy sản Victoria (Victorian Fisheries Authority - VFA). Luật này áp dụng cho tất cả các loài cá tráp (bao gồm cả cá tráp đen - black bream và cá tarwhine).
Kích thước hợp pháp (Size limits)
Việc đo kích thước cá phải được thực hiện ngay khi câu lên. Thước đo tính từ đầu mỏm cá (ngậm miệng) cho đến hết đuôi.
Kích thước tối thiểu toàn tiểu bang: 28cm. Bất kỳ con cá nào dưới kích thước này phải được thả ngay lập tức về môi trường nước một cách an toàn.
Khung kích thước giới hạn (Slot limit) tại vùng Gippsland Lakes: Từ 28cm đến 38cm. Quy định này áp dụng riêng cho cá tráp đen (black bream) tại hệ thống Gippsland Lakes và các sông nhánh của nó (như sông Tambo, Mitchell, Nicholson – không bao gồm Lake Tyers). Nghĩa là bạn chỉ được giữ cá trong khoảng kích thước này; cá nhỏ hơn 28cm hoặc lớn hơn 38cm đều phải thả quy lại nước để bảo vệ những con cá lớn có khả năng sinh sản cao.
Giới hạn số lượng trong ngày (Bag limits)
Khu vực thông thường: Tối đa 10 con/người/ngày. Đây là hạn mức gộp chung cho một hoặc nhiều loài cá tráp và cá tarwhine.
Khu vực Gippsland Lakes và các sông nhánh: Tối đa 7 con cá tráp đen/người/ngày (áp dụng từ cuối năm 2023 nhằm phục hồi nguồn lợi thủy sản tại đây).
Quy định về phi-lê và chuẩn bị cá (Filleting regulations)
Không được phi-lê cá tráp đen ngay trên thuyền hoặc tại vùng nước thuộc tiểu bang Victoria. Cá phải được giữ nguyên con hoặc ở dạng nguyên thân (chỉ mổ bụng/bỏ mang) cho đến khi bạn đã rời khỏi khu vực bãi nước.
Bạn chỉ được phép phi-lê cá tại các bàn làm cá chuyên dụng được bố trí sẵn ở các bến thuyền (boat ramps).
Giấy phép câu cá giải trí (Recreational Fishing Licence - RFL)
Bạn bắt buộc phải có Giấy phép Câu cá Giải trí (RFL) còn hạn khi câu cá tại các vùng nước nội địa hoặc vùng biển thuộc Victoria, trừ khi bạn thuộc diện miễn trừ (như người dưới 18 tuổi, người từ 70 tuổi trở lên, hoặc người có thẻ lương hưu/thẻ giảm giá hợp lệ của Úc).
Lưu ý quan trọng: Việc vi phạm các quy định về số lượng và kích thước (ví dụ: câu quá số lượng quy định hoặc giấu cá) được coi là hành vi phạm pháp nghiêm trọng và sẽ bị lực lượng tuần tra thủy sản xử phạt rất nặng tại tòa án. Để cập nhật nhanh các thay đổi bất thường, bạn có thể tải ứng dụng miễn phí Vic Fishing do chính phủ cấp.
Vụ án điển hình bị xử lý nghiêm
Sự nghiêm minh của luật pháp Victoria không chỉ dừng lại ở việc phạt hành chính. Thực tế đã có những vụ án bị truy tố hình sự nghiêm trọng.
Sử dụng lưới mắt cáo trái phép và trốn chạy tại Lake Tyers
Một trong những vụ vi phạm chấn động liên quan trực tiếp đến cá Bream xảy ra tại vùng cầu Toorloo Arm (Lake Tyers). Một nhóm người đã lén lút giăng lưới mắt cáo (mesh net) — một loại dụng cụ bị cấm hoàn toàn đối với câu cá giải trí vì tính chất hủy diệt của nó.
Hành vi: Khi bị lực lượng tuần tra bắt quả tang, lưới của họ đã làm chết 48 con cá tráp (bream) cùng một số loài cá khác. Đáng nghiêm trọng hơn, các đối tượng đã cố tình hối lộ sĩ quan thủy sản và bỏ trốn khỏi hiện trường.
Hình phạt từ Tòa án Bairnsdale: Kẻ chủ mưu bị kết án với hàng loạt tội danh: sử dụng thiết bị thương mại trái phép, vượt quá giới hạn đánh bắt, cố ý hối lộ công chức và bỏ trốn. Tòa án đã phán quyết tịch thu toàn bộ chiếc xe ô tô cùng dụng cụ đắt tiền của nhóm này, đồng thời phạt tiền và lưu hồ sơ tiền án.
Luật và văn bản pháp lý chính thức
Quy định chung toàn tiểu bang (Kích thước 28cm, giới hạn 10 con): Được quy định rõ trong Hướng dẫn Câu cá Giải trí Victoria (Victorian Recreational Fishing Guide) do VFA cập nhật và ban hành liên tục dưới sự quản lý của Đạo luật Thủy sản 1995 (Fisheries Act 1995) của tiểu bang Victoria.
Quy định riêng tại vùng Gippsland Lakes (Khung kích thước 28-38cm và giới hạn 7 con):
Khung kích thước giới hạn (Slot limit) từ 28cm đến 38cm được áp dụng chính thức từ ngày 1 tháng 4 năm 2021 theo Kế hoạch Phục hồi Thủy sản Giải trí vùng Gippsland Lakes (Gippsland Lakes Recreational Fishery Plan) nhằm bảo vệ các con cá tráp lớn có khả năng sinh sản cao.
Hạn mức số lượng giảm từ 10 con xuống còn 7 con/ngày đối với cá tráp đen (black bream) tại vùng này được ban hành chính thức thông qua Thông báo Thủy sản 2023 (Fisheries Notice 2023) do Giám đốc Điều hành VFA ký duyệt sau đợt tham vấn cộng đồng với hơn 3.800 phản hồi từ người dân.
Nếu bạn thấy hoặc nghi ngờ có hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, hãy báo cáo bằng cách gọi 13FISH (133474) bất cứ lúc nào hoặc trực tuyến tại www.vfa.vic.gov.au/13FISH. Bạn có thể giữ kín danh tính.
Xin lưu ý: Những thông tin trên chỉ mang tính tổng quát, tham khảo, không thể thay thế tư vấn chuyên môn, không có mục đích quảng cáo cho bất cứ tổ chức, các nhân nào. Mọi chi tiết về trường hợp của quý vị, xin liên hệ với cơ quan hữu trách hoặc chuyên gia trong lĩnh vực liên quan.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
