Dịch vụ hữu ích: Giá thuốc danh mục PBS xuống chỉ $25 - Bước ngoặt lịch sử sau hai thập niên

People could save up to $180 a year if their medicine can be prescribed for 60 days rather than 30. Source: AAP / MOODBOARD/MOODBOARD

Dịch vụ hữu ích

View Podcast Series

Follow and Subscribe

Download (7.52MB)

Download the SBS Audio appAvailable on iOS and Android

Trong bối cảnh bão giá bủa vây, chính phủ Úc mở đầu 2026 với gói "phao cứu sinh" tài chính quan trọng thông qua việc đóng băng và cắt giảm giá thuốc PBS về mức thấp kỷ lục của hai thập kỷ trước. Bước đi chiến lược này không chỉ giúp hạ nhiệt hóa đơn y tế cho hàng triệu gia đình mà còn thiết lập một tấm lưới an sinh vững chãi trước áp lực lạm phát. Cùng SBS Tiếng Việt khám phá lộ trình giảm giá chi tiết và cách tối ưu quyền lợi để bảo vệ túi tiền của bạn.

Trong bối cảnh áp lực vật giá leo thang đang bủa vây mọi ngõ ngách của đời sống, từ kệ hàng siêu thị đến hóa đơn năng lượng, Chính phủ Úc đã đưa ra một quyết sách mang tính bước ngoặt nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Bằng việc thực hiện đóng băng và cắt giảm mức đồng thanh toán tối đa đối với Chương trình Trợ cấp Dược phẩm (PBS), Canberra đang gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: không một người dân nào phải đứng trước lựa chọn nghiệt ngã giữa thực phẩm và thuốc chữa bệnh.

Đây không chỉ là một thay đổi kỹ thuật trong bảng giá dược phẩm, mà là một cuộc cải cách sâu rộng, đánh dấu lần đầu tiên sau hơn hai thập kỷ, giá thuốc tối đa được kéo xuống mức thấp kỷ lục, mang lại sự an tâm tài chính cho hàng triệu gia đình trên khắp quốc gia chuột túi.

Bước ngoặt lịch sử từ mức giá của năm 2004

Lần đầu tiên kể từ năm 2004, mức giá tối đa mà một bệnh nhân phổ thông phải chi trả cho một đơn thuốc thuộc danh mục PBS sẽ được kéo xuống mức $25. Để hiểu được tầm quan trọng của con số này, cần nhìn vào lộ trình lạm phát thông thường. Nếu không có sự can thiệp quyết liệt từ chính sách đóng băng, mức giá dự kiến theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) có thể đã vượt ngưỡng $50 cho mỗi đơn thuốc.

Việc cắt giảm này không diễn ra tức thời một bước mà theo một lộ trình chiến lược. Trong năm 2025, mức đồng thanh toán được giữ cố định ở mức $31,60, tương đương với mức giá của năm 2024, nhằm tạo ra một vùng đệm ổn định. Bước sang ngày 1 tháng 1 năm 2026, con số này chính thức giảm xuống còn $25. Sự ổn định này sẽ được duy trì xuyên suốt năm 2026 trước khi các điều chỉnh theo CPI được xem xét lại vào năm 2027.

Đối với những người yếu thế trong xã hội, những người sở hữu thẻ giảm giá (Concession cardholders), chính sách còn mang tính nhân văn sâu sắc hơn. Mức phí đồng thanh toán của nhóm đối tượng này sẽ được "đóng băng" tuyệt đối ở mức $7,70 trong vòng 5 năm liên tiếp. Điều này đồng nghĩa với việc cho đến tận ngày 31 tháng 12 năm 2029, bất chấp những biến động kinh tế toàn cầu hay áp lực lạm phát trong nước, chi phí thuốc men của họ vẫn không thay đổi.

Ngưỡng an toàn tài chính: Tấm lưới bảo trợ cho bệnh nhân mãn tính

Một trong những trụ cột quan trọng nhất của hệ thống PBS chính là Ngưỡng an toàn tài chính (PBS Safety Net). Năm 2026, cơ chế này tiếp tục được tối ưu hóa để đảm bảo rằng những người có nhu cầu chăm sóc y tế cao không bị kiệt quệ tài chính.

Khi tổng chi tiêu cho thuốc men của một cá nhân hoặc gia đình trong năm dương lịch đạt đến một ngưỡng nhất định, chi phí cho mỗi đơn thuốc tiếp theo sẽ được giảm mạnh hoặc miễn phí hoàn toàn.

Bảng chi tiết ngưỡng an toàn tài chính năm 2026

Loại đối tượng	Ngưỡng Safety Net 2026	Giá sau khi đạt ngưỡng
Bệnh nhân phổ thông	$1,748.20	Giảm xuống còn $7.70
Bệnh nhân có thẻ ưu đãi	$277.20	Miễn phí (Free)

Cơ chế này đặc biệt có ý nghĩa đối với những người đang phải điều trị các bệnh mãn tính hoặc hiểm nghèo, nơi số lượng thuốc sử dụng hàng tháng là rất lớn. Việc đạt ngưỡng Safety Net sớm trong năm sẽ giúp các gia đình tiết kiệm được hàng nghìn đô la, tạo ra một sự đảm bảo rằng việc điều trị sẽ không bao giờ bị gián đoạn vì lý do kinh tế.

Những thay đổi mang tính hệ thống và thực tiễn

Chính sách mới không chỉ tập trung vào con số trên hóa đơn mà còn điều chỉnh cả cách thức vận hành của hệ thống bán lẻ dược phẩm để đảm bảo tính minh bạch và công bằng.

Loại bỏ mức giảm giá tự nguyện $1

Trước đây, các dược sĩ có quyền lựa chọn giảm giá tối đa $1 cho mỗi đơn thuốc PBS như một hình thức cạnh tranh hoặc hỗ trợ khách hàng. Tuy nhiên, để đồng bộ hóa với chính sách đóng băng giá mới và đơn giản hóa cấu trúc giá, mức giảm giá tùy chọn này sẽ bị cắt giảm dần. Đối với bệnh nhân có thẻ Medicare thông thường, mức giảm giá $1 này sẽ bị xóa bỏ hoàn toàn từ đầu năm 2026, khi mức giá trần đã được hạ xuống đáng kể.

Đơn thuốc 60 ngày: Hiệu quả nhân đôi

Chính phủ tiếp tục duy trì và khuyến khích chính sách đơn thuốc 60 ngày. Đối với các bệnh nhân mắc bệnh mãn tính đã ổn định, việc có thể mua lượng thuốc cho 2 tháng chỉ với một lần thanh toán duy nhất (với mức giá tối đa mới) là một lợi ích kép. Điều này không chỉ giảm số lần phải đến nhà thuốc mà còn tiết kiệm đáng kể phí dịch vụ hiệu thuốc theo thời gian.

Phạm vi áp dụng và những lưu ý về thương hiệu

Cần lưu ý rằng chính sách đóng băng giá áp dụng cho tất cả các loại thuốc trong danh mục PBS, nhưng nó dựa trên giá của loại thuốc cơ bản (Generic). Nếu bệnh nhân lựa chọn các loại thuốc có tên thương hiệu nổi tiếng (Brand name) thay vì thuốc cùng hoạt chất nhưng giá rẻ hơn, họ có thể phải trả thêm khoản "Phụ phí thương hiệu" (Brand Premium). Khoản phụ phí này không nằm trong phạm vi đóng băng của Chính phủ và cũng không được tính vào ngưỡng Safety Net.

Tối ưu hóa chi phí cho người bệnh: Lời khuyên từ chuyên gia

Đối với những người dân như Xuân Ngọc, việc hiểu rõ các quy tắc vận hành của hệ thống y tế mới sẽ giúp tiết kiệm một khoản ngân sách đáng kể. Dưới đây là những điểm mấu chốt để tối ưu hóa quyền lợi:

1. Ưu tiên thuốc Generic: Luôn hỏi dược sĩ về loại thuốc cùng hoạt chất nhưng không có phụ phí thương hiệu. Việc này đảm bảo bạn chỉ phải trả tối đa $25 (hoặc $7,70) mà không phát sinh thêm chi phí ngoài danh mục.

2. Tận dụng đơn thuốc 60 ngày: Nếu tình trạng bệnh lý ổn định, hãy thảo luận với bác sĩ để chuyển sang đơn thuốc 60 ngày nhằm cắt giảm 50% số lần thanh toán trong năm.

3. Theo dõi sát sao ngưỡng Safety Net: Đừng đợi đến cuối năm mới kiểm tra. Bệnh nhân nên yêu cầu dược sĩ in bản "Safety Net Prescription Record Form" mỗi lần mua thuốc hoặc chủ động theo dõi qua ứng dụng Express Plus Medicare trên điện thoại. Khi hệ thống ghi nhận bạn đã đạt ngưỡng, mức giá ưu đãi sẽ được tự động áp dụng tại bất kỳ hiệu thuốc nào trên toàn quốc.

4. Tự động hóa quyền lợi: Một điểm ưu việt là người dân không cần thực hiện các thủ tục hành chính phức tạp. Chỉ cần quét thẻ Medicare, hệ thống tại các nhà thuốc sẽ tự động tính toán mức giá thấp nhất giữa mức giá thị trường và mức giá đóng băng $25. Nếu loại thuốc đó có giá thị trường thấp hơn $25, bạn sẽ chỉ phải trả mức giá thấp hơn đó.

Lộ trình tương lai và tầm nhìn dài hạn

Chính sách đóng băng giá thuốc không phải là một giải pháp tạm thời mà là một phần trong chiến lược củng cố hệ thống y tế quốc gia. Sau giai đoạn cố định ở mức $25 vào năm 2026, từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, mức đồng chi trả tối đa mới bắt đầu được điều chỉnh lại theo CPI. Tuy nhiên, việc thiết lập một "vạch xuất phát" thấp hơn vào năm 2026 sẽ đảm bảo rằng các mức tăng trong tương lai luôn dựa trên một nền tảng giá cả hợp lý, thay vì lũy kế từ những mức giá đắt đỏ của những năm lạm phát phi mã.

Đối với những người có thẻ giảm giá, "kỳ nghỉ tránh lạm phát" kéo dài 5 năm là một sự cam kết bảo trợ xã hội hiếm thấy, giúp nhóm đối tượng yếu thế nhất có thể hoạch định ngân sách gia đình một cách bền vững.

Sự thay đổi này không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế. Khi chi phí không còn là rào cản, người dân sẽ tuân thủ phác đồ điều trị tốt hơn, giảm thiểu các ca biến chứng phải nhập viện cấp cứu, từ đó giảm áp lực lên toàn bộ hệ thống bệnh viện công vốn đã quá tải. Đây là một vòng tuần hoàn tích cực: chăm sóc sức khỏe ban đầu tốt hơn dẫn đến một xã hội khỏe mạnh hơn và một nền kinh tế năng suất hơn.

Xin lưu ý: Những thông tin trên chỉ mang tính tổng quát, tham khảo, không có mục đích quảng cáo cho bất cứ tổ chức, các nhân nào. Mọi chi tiết về trường hợp của quý vị, xin liên hệ với cơ quan hữu trách hoặc chuyên gia trong lĩnh vực liên quan.

Dịch vụ hữu ích

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play

Transcript

[Xuân Ngọc]

Vâng, quý vị đang nghe SBS Tiếng Việt. Bây giờ thì Xuân Ngọc và Ngọc Bích sẽ trở lại cùng quý vị trong mục Dịch vụ hữu ích đã rất quen thuộc rồi, đúng không ạ? Và... tối ngày hôm nay, chúng tôi rất là muốn chia sẻ với quý vị một lợi ích, một chương trình mà chúng ta rất cần thiết để đáp ứng cho nhu cầu thuốc men trong năm mới 2026 này và tương lai, thậm chí là tới năm 2030 vẫn còn rất là nhiều hiệu quả nữa. Bây giờ thì chúng ta cùng bắt đầu thôi! Như vậy là chính phủ Úc đã thực hiện việc đóng băng mức đồng thanh toán tối đa đối với các loại thuốc trong danh mục PBS, tức là danh mục trợ giá dược phẩm. Mục đích là để giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt cho người dân.

[Xuân Ngọc]

Và điều này có nghĩa là mức giá tối đa mà quý vị và các bạn phải trả cho một đơn thuốc cho các loại thuốc trong danh mục PBS sẽ không tăng theo lạm phát trong một khoảng thời gian nhất định. Đó, chúng ta không phải lo lắng CPI nữa. Và đây là một cái thông tin về việc giảm giá thuốc PBS mà chắc chắn quý vị sẽ quan tâm, bởi vì đó là một trong những thay đổi lớn nhất trong hệ thống y tế Úc trong hơn hai mươi năm qua đó. Thì chúng tôi lập tức tổng hợp các chi tiết từ nguồn chính, ví dụ như là Bộ Y tế này, Service Australia và cả Quốc hội Úc nữa. Ngay bây giờ thì nhờ Ngọc Bích chia sẻ đến cho quý vị thính giả của chúng ta các mốc thời gian và mức giá cụ thể về các loại thuốc trong danh mục PBS theo chương trình mới này nha. Một thông tin rất quan trọng đấy!

[Ngọc Bích]

Dạ vâng, thì đối với người có thẻ Medicare General Patient năm 2025, mức đồng thanh toán được giữ cố định ở mức ba mươi một phẩy sáu mươi đô la, bằng với mức giá của năm 2024. Từ ngày 1 tháng 1, 2026, mức giá tối đa này được giảm xuống còn hai lăm đô la. Sau năm 2026, mức giá này mới bắt đầu được điều chỉnh lại hàng năm theo chỉ số giá tiêu dùng CPI. Còn đối với người có thẻ giảm giá Concession Card Holders, mức đồng thanh toán được đóng băng ở mức bảy phẩy bảy mươi đô la trong vòng năm năm. Mức giá này sẽ được giữ nguyên cho đến hết ngày 31 tháng 12, 2029, không tăng theo lạm phát cho đến năm 2030. Vâng, đây là lần đầu tiên giá thuốc PBS giảm xuống mức hai lăm đô la kể từ năm 2004. Nếu không có chính sách này, mức giá dự kiến theo lạm phát có thể đã vượt quá năm mươi đô la.

[Xuân Ngọc]

Vâng, những con số về lợi ích rất là đáng nhớ, đúng không ạ? Nhưng mà chưa hết đâu quý vị, những thay đổi quan trọng khác nữa cơ. Ví dụ, loại bỏ dần mức giảm giá một đô la tùy chọn. Tức là trước đây, các dược sĩ có thể tùy chọn giảm giá tối đa là một đô la cho mỗi đơn thuốc trong danh mục PBS. Tuy nhiên, cùng với việc mà đóng băng giá thuốc, mức giảm giá này sẽ bị cắt giảm dần dần cho đến khi bằng không. Đối với người có thẻ Medicare thông thường thì mức giảm giá này đã bị xóa bỏ hoàn toàn từ đầu năm 2026 rồi. Tiếp đến đó là một cái đơn thuốc gọi là đơn thuốc trong sáu mươi ngày. Chính sách này không thay đổi quyền lợi mua thuốc cho sáu mươi ngày. Những người mắc bệnh mãn tính ở tình trạng là ổn định đó, thì vẫn có thể tiết kiệm thêm bằng cách mua thuốc cho hai tháng chỉ với một lần thanh toán duy nhất.

[Xuân Ngọc]

Đó, nếu mà chúng ta đã biết rõ loại thuốc mà chúng ta dùng thường xuyên rồi, thì hãy sẵn sàng một danh mục, một cái đơn thuốc và lượng thuốc đủ cho hai tháng và chúng ta chỉ thanh toán một lần duy nhất thôi và được hưởng lợi tối đa. Một cái điểm nữa cần quan tâm đó là phạm vi áp dụng thì sao? Chính sách đóng băng giá này á, áp dụng cho tất cả các loại thuốc nằm trong danh mục PBS. Tuy nhiên, nếu như quý vị và các bạn chọn các loại thuốc có thương hiệu, tức là những cái brand name đó, và các loại thuốc đó thì thường là-- đa số mọi người vẫn tin rằng là nó đến từ các nước mà dược phẩm họ tốt hay là phát triển chẳng hạn. Đó, thì có thương hiệu và chúng ta chọn loại đó thay vì một loại tương đương phổ thông. Nếu trong trường hợp này thì chúng ta có thể lại phải trả thêm phí chênh lệch thương hiệu đấy quý vị. Xin lưu ý là như vậy. Vậy thì Ngọc Bích này, cái điều quan trọng nhất phải nói đến đó là lợi ích cho bệnh nhân thì sao nhỉ?

[Ngọc Bích]

Vâng, thì lợi ích quá rõ ràng rồi. Nó giúp người dân có thể tiếp tục tiếp cận các loại thuốc thiết yếu mà không bị ảnh hưởng bởi áp lực lạm phát. Nó còn giúp dự báo và quản lý ngân sách gia đình tốt hơn khi chi phí y tế được giữ ổn định trong thời gian dài, đặc biệt là với những người có thẻ giảm giá. Vâng, thì thông tin này giúp bảo đảm rằng không ai phải trì hoãn việc mua thuốc điều trị vì lý do tài chính. Nếu giá thuốc tại nhà thuốc thấp hơn mức đóng băng, ví dụ dưới hai lăm đô la, thì quý vị sẽ chỉ phải trả mức giá thấp hơn đó. Tuy nhiên thì vẫn có những lưu ý quan trọng để tối ưu chi phí. Thứ nhất là phụ phí thương hiệu Brand Premium.

[Ngọc Bích]

Mức hai lăm đô la chỉ áp dụng cho giá gốc của thuốc. Ví dụ, nếu quý vị chọn mua loại thuốc có thương hiệu brand name thay vì thuốc generic cùng hoạt chất nhưng không có tên thương hiệu lớn, thì quý vị có thể phải trả thêm phụ phí này, và khoản phụ phí đó không được tính vào ngưỡng Safety Net. Bên cạnh đó thì đơn thuốc sáu mươi ngày Sixty Days Prescription kết hợp với chính sách giảm giá này. Nếu loại thuốc quý vị dùng nằm trong danh mục sáu mươi ngày, quý vị có thể mua lượng thuốc gấp đôi trong một lần trả tiền, giúp tiết kiệm đáng kể phí dịch vụ của hiệu thuốc. Và cuối cùng là tự động áp dụng. Quý vị không cần làm thủ tục gì cả, hệ thống tại các nhà thuốc sẽ tự động áp dụng mức giá tối đa hai lăm đô la khi quét thẻ Medicare của quý vị.

[Xuân Ngọc]

Và tất cả những thông tin này, những con số chi tiết, mốc thời gian như thế nào? Chúng tôi trình bày trên trang mạng Facebook của SBS để quý vị tiện theo dõi và chia sẻ với mọi người về lợi ích của chương trình. Còn bây giờ nhìn xa hơn một chút, nhìn về tương lai thì... một cái lộ trình là cần thiết, đúng không ạ? Thế thì năm 2026 này thì giá cố định ở mức là hai lăm đô la thì chúng ta vừa mới nghe vừa mới biết rồi. Nhưng mà năm tới thì sao? Từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, mức đồng chi trả tối đa sẽ bắt đầu được điều chỉnh lại hàng năm theo chỉ số giá tiêu dùng CPI, tức là điều chỉnh lại theo lạm phát đó. Và trong cái trường hợp như thế này thì có một cái lời khuyên mà Xuân Ngọc cũng phải chia sẻ với quý vị ngay. Đây là lời khuyên từ Bộ Y tế: Đó là nếu như quý vị và các bạn đang sử dụng nhiều loại thuốc định kỳ và chúng ta đã nắm rõ các loại thuốc đó rồi, thì hãy yêu cầu dược sĩ của mình đó in cho chúng ta một bản, nguyên văn gọi là Safety Net Prescription Record Form, hoặc là chúng ta tải xuống luôn một cái ứng dụng cho nó dễ nhớ.

[Xuân Ngọc]

Đó là ứng dụng Express Plus Medicare. Bây giờ thì ai cũng có điện thoại di động rồi thiết bị di động cả, cho nên là quý vị cứ tải xuống. Xuân Ngọc nhắc lại tên của ứng dụng nhé: Express Plus Medicare. Và thông qua những ứng dụng như thế này thì chúng ta bảo đảm là không bỏ lỡ quyền lợi khi mà đạt ngưỡng giảm giá theo chương trình lợi ích của PBS rồi. Đó, hy vọng là những thông tin này hữu ích với quý vị trong cuộc sống, trong việc chúng ta chăm sóc sức khỏe của mình, không phải chỉ trong năm mới 2026 đâu mà trong các năm tới nữa. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật những thông tin có liên quan và hữu ích nhất đến quý vị. Cảm ơn quý vị rất là nhiều theo dõi chương trình của SBS. Và tới đây thì dịch vụ hữu ích cũng xin khép lại. Hẹn gặp quý vị vào ngày mai nhé!

END OF TRANSCRIPT