Trong bối cảnh áp lực vật giá leo thang đang bủa vây mọi ngõ ngách của đời sống, từ kệ hàng siêu thị đến hóa đơn năng lượng, Chính phủ Úc đã đưa ra một quyết sách mang tính bước ngoặt nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Bằng việc thực hiện đóng băng và cắt giảm mức đồng thanh toán tối đa đối với Chương trình Trợ cấp Dược phẩm (PBS), Canberra đang gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: không một người dân nào phải đứng trước lựa chọn nghiệt ngã giữa thực phẩm và thuốc chữa bệnh.
Đây không chỉ là một thay đổi kỹ thuật trong bảng giá dược phẩm, mà là một cuộc cải cách sâu rộng, đánh dấu lần đầu tiên sau hơn hai thập kỷ, giá thuốc tối đa được kéo xuống mức thấp kỷ lục, mang lại sự an tâm tài chính cho hàng triệu gia đình trên khắp quốc gia chuột túi.
Bước ngoặt lịch sử từ mức giá của năm 2004
Lần đầu tiên kể từ năm 2004, mức giá tối đa mà một bệnh nhân phổ thông phải chi trả cho một đơn thuốc thuộc danh mục PBS sẽ được kéo xuống mức $25. Để hiểu được tầm quan trọng của con số này, cần nhìn vào lộ trình lạm phát thông thường. Nếu không có sự can thiệp quyết liệt từ chính sách đóng băng, mức giá dự kiến theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) có thể đã vượt ngưỡng $50 cho mỗi đơn thuốc.
Việc cắt giảm này không diễn ra tức thời một bước mà theo một lộ trình chiến lược. Trong năm 2025, mức đồng thanh toán được giữ cố định ở mức $31,60, tương đương với mức giá của năm 2024, nhằm tạo ra một vùng đệm ổn định. Bước sang ngày 1 tháng 1 năm 2026, con số này chính thức giảm xuống còn $25. Sự ổn định này sẽ được duy trì xuyên suốt năm 2026 trước khi các điều chỉnh theo CPI được xem xét lại vào năm 2027.
Đối với những người yếu thế trong xã hội, những người sở hữu thẻ giảm giá (Concession cardholders), chính sách còn mang tính nhân văn sâu sắc hơn. Mức phí đồng thanh toán của nhóm đối tượng này sẽ được "đóng băng" tuyệt đối ở mức $7,70 trong vòng 5 năm liên tiếp. Điều này đồng nghĩa với việc cho đến tận ngày 31 tháng 12 năm 2029, bất chấp những biến động kinh tế toàn cầu hay áp lực lạm phát trong nước, chi phí thuốc men của họ vẫn không thay đổi.
Ngưỡng an toàn tài chính: Tấm lưới bảo trợ cho bệnh nhân mãn tính
Một trong những trụ cột quan trọng nhất của hệ thống PBS chính là Ngưỡng an toàn tài chính (PBS Safety Net). Năm 2026, cơ chế này tiếp tục được tối ưu hóa để đảm bảo rằng những người có nhu cầu chăm sóc y tế cao không bị kiệt quệ tài chính.
Khi tổng chi tiêu cho thuốc men của một cá nhân hoặc gia đình trong năm dương lịch đạt đến một ngưỡng nhất định, chi phí cho mỗi đơn thuốc tiếp theo sẽ được giảm mạnh hoặc miễn phí hoàn toàn.
Bảng chi tiết ngưỡng an toàn tài chính năm 2026
| Loại đối tượng | Ngưỡng Safety Net 2026 | Giá sau khi đạt ngưỡng |
| Bệnh nhân phổ thông | $1,748.20 | Giảm xuống còn $7.70 |
| Bệnh nhân có thẻ ưu đãi | $277.20 | Miễn phí (Free) |
Cơ chế này đặc biệt có ý nghĩa đối với những người đang phải điều trị các bệnh mãn tính hoặc hiểm nghèo, nơi số lượng thuốc sử dụng hàng tháng là rất lớn. Việc đạt ngưỡng Safety Net sớm trong năm sẽ giúp các gia đình tiết kiệm được hàng nghìn đô la, tạo ra một sự đảm bảo rằng việc điều trị sẽ không bao giờ bị gián đoạn vì lý do kinh tế.
Những thay đổi mang tính hệ thống và thực tiễn
Chính sách mới không chỉ tập trung vào con số trên hóa đơn mà còn điều chỉnh cả cách thức vận hành của hệ thống bán lẻ dược phẩm để đảm bảo tính minh bạch và công bằng.
Loại bỏ mức giảm giá tự nguyện $1
Trước đây, các dược sĩ có quyền lựa chọn giảm giá tối đa $1 cho mỗi đơn thuốc PBS như một hình thức cạnh tranh hoặc hỗ trợ khách hàng. Tuy nhiên, để đồng bộ hóa với chính sách đóng băng giá mới và đơn giản hóa cấu trúc giá, mức giảm giá tùy chọn này sẽ bị cắt giảm dần. Đối với bệnh nhân có thẻ Medicare thông thường, mức giảm giá $1 này sẽ bị xóa bỏ hoàn toàn từ đầu năm 2026, khi mức giá trần đã được hạ xuống đáng kể.
Đơn thuốc 60 ngày: Hiệu quả nhân đôi
Chính phủ tiếp tục duy trì và khuyến khích chính sách đơn thuốc 60 ngày. Đối với các bệnh nhân mắc bệnh mãn tính đã ổn định, việc có thể mua lượng thuốc cho 2 tháng chỉ với một lần thanh toán duy nhất (với mức giá tối đa mới) là một lợi ích kép. Điều này không chỉ giảm số lần phải đến nhà thuốc mà còn tiết kiệm đáng kể phí dịch vụ hiệu thuốc theo thời gian.
Phạm vi áp dụng và những lưu ý về thương hiệu
Cần lưu ý rằng chính sách đóng băng giá áp dụng cho tất cả các loại thuốc trong danh mục PBS, nhưng nó dựa trên giá của loại thuốc cơ bản (Generic). Nếu bệnh nhân lựa chọn các loại thuốc có tên thương hiệu nổi tiếng (Brand name) thay vì thuốc cùng hoạt chất nhưng giá rẻ hơn, họ có thể phải trả thêm khoản "Phụ phí thương hiệu" (Brand Premium). Khoản phụ phí này không nằm trong phạm vi đóng băng của Chính phủ và cũng không được tính vào ngưỡng Safety Net.
Tối ưu hóa chi phí cho người bệnh: Lời khuyên từ chuyên gia
Đối với những người dân như Xuân Ngọc, việc hiểu rõ các quy tắc vận hành của hệ thống y tế mới sẽ giúp tiết kiệm một khoản ngân sách đáng kể. Dưới đây là những điểm mấu chốt để tối ưu hóa quyền lợi:
1. Ưu tiên thuốc Generic: Luôn hỏi dược sĩ về loại thuốc cùng hoạt chất nhưng không có phụ phí thương hiệu. Việc này đảm bảo bạn chỉ phải trả tối đa $25 (hoặc $7,70) mà không phát sinh thêm chi phí ngoài danh mục.
2. Tận dụng đơn thuốc 60 ngày: Nếu tình trạng bệnh lý ổn định, hãy thảo luận với bác sĩ để chuyển sang đơn thuốc 60 ngày nhằm cắt giảm 50% số lần thanh toán trong năm.
3. Theo dõi sát sao ngưỡng Safety Net: Đừng đợi đến cuối năm mới kiểm tra. Bệnh nhân nên yêu cầu dược sĩ in bản "Safety Net Prescription Record Form" mỗi lần mua thuốc hoặc chủ động theo dõi qua ứng dụng Express Plus Medicare trên điện thoại. Khi hệ thống ghi nhận bạn đã đạt ngưỡng, mức giá ưu đãi sẽ được tự động áp dụng tại bất kỳ hiệu thuốc nào trên toàn quốc.
4. Tự động hóa quyền lợi: Một điểm ưu việt là người dân không cần thực hiện các thủ tục hành chính phức tạp. Chỉ cần quét thẻ Medicare, hệ thống tại các nhà thuốc sẽ tự động tính toán mức giá thấp nhất giữa mức giá thị trường và mức giá đóng băng $25. Nếu loại thuốc đó có giá thị trường thấp hơn $25, bạn sẽ chỉ phải trả mức giá thấp hơn đó.
Lộ trình tương lai và tầm nhìn dài hạn
Chính sách đóng băng giá thuốc không phải là một giải pháp tạm thời mà là một phần trong chiến lược củng cố hệ thống y tế quốc gia. Sau giai đoạn cố định ở mức $25 vào năm 2026, từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, mức đồng chi trả tối đa mới bắt đầu được điều chỉnh lại theo CPI. Tuy nhiên, việc thiết lập một "vạch xuất phát" thấp hơn vào năm 2026 sẽ đảm bảo rằng các mức tăng trong tương lai luôn dựa trên một nền tảng giá cả hợp lý, thay vì lũy kế từ những mức giá đắt đỏ của những năm lạm phát phi mã.
Đối với những người có thẻ giảm giá, "kỳ nghỉ tránh lạm phát" kéo dài 5 năm là một sự cam kết bảo trợ xã hội hiếm thấy, giúp nhóm đối tượng yếu thế nhất có thể hoạch định ngân sách gia đình một cách bền vững.
Sự thay đổi này không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế. Khi chi phí không còn là rào cản, người dân sẽ tuân thủ phác đồ điều trị tốt hơn, giảm thiểu các ca biến chứng phải nhập viện cấp cứu, từ đó giảm áp lực lên toàn bộ hệ thống bệnh viện công vốn đã quá tải. Đây là một vòng tuần hoàn tích cực: chăm sóc sức khỏe ban đầu tốt hơn dẫn đến một xã hội khỏe mạnh hơn và một nền kinh tế năng suất hơn.
Xin lưu ý: Những thông tin trên chỉ mang tính tổng quát, tham khảo, không có mục đích quảng cáo cho bất cứ tổ chức, các nhân nào. Mọi chi tiết về trường hợp của quý vị, xin liên hệ với cơ quan hữu trách hoặc chuyên gia trong lĩnh vực liên quan.
READ MORE
Dịch vụ hữu ích
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
