Một số chủ nhà ở Úc có thể không biết rằng họ vẫn có thể bị liên đới pháp lý nếu người thuê mặt bằng bán thuốc lá hoặc vape bất hợp pháp. Với mức phạt có thể lên đến 165.000 đô la, luật mới đang thay đổi cách nhìn về trách nhiệm của chủ nhà trong việc kiểm soát hoạt động diễn ra trong tài sản cho thuê.
Một cửa hàng nhỏ cho thuê, một căn nhà phố, hay một mặt bằng kinh doanh tưởng chừng “không liên quan” đến hoạt động bên trong của người thuê.
Nhưng tại Úc, đặc biệt ở New South Wales, nếu người thuê bị phát hiện bán thuốc lá hoặc vape bất hợp pháp, chủ nhà có thể không còn đứng ngoài cuộc.
Theo NSW Health, từ ngày 1/7/2026, các quy định mới về kiểm soát thuốc lá lậu mở rộng trách nhiệm không chỉ đối với người bán, mà còn với chủ sở hữu mặt bằng trong một số trường hợp nhất định.
Khi nào chủ nhà có thể bị liên lụy?
Theo Bộ Y tế NSW, chủ nhà cho thuê có thể bị xem là vi phạm nếu biết hoặc có cơ sở hợp lý để nghi ngờ người đang bán thuốc lá/vape lậu, nhưng không thực hiện hành động ngăn chặn, hoặc tiếp tục cho thuê dù hành vi vi phạm đang diễn ra.
Trong những trường hợp nghiêm trọng, mức phạt có thể lên đến 165.000 đô la, hoặc 12 tháng tù giam, hoặc cả hai.
Thông tin này nằm trong khuôn khổ tăng cường kiểm soát thuốc lá lậu mà Bộ Y tế NSW đang triển khai trên toàn tiểu bang.
Vì sao luật được siết chặt?
Theo Bộ Y tế NSW, thuốc lá lậu và vape không rõ nguồn gốc đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại tại nhiều khu vực, với sự gia tăng các cửa hàng “bình phong” bán sản phẩm không hợp pháp.
Cơ quan y tế bang cho rằng việc chỉ xử lý người bán là chưa đủ, bởi nhiều hoạt động vi phạm tồn tại nhờ việc thuê mặt bằng thương mại hợp pháp.
Do đó, chính quyền đang áp dụng cách tiếp cận “chuỗi trách nhiệm”, nhằm cắt đứt nguồn cung ngay từ cơ sở hoạt động.
Victoria và các tiểu bang khác cũng tăng cường kiểm tra
Không chỉ riêng NSW, các tiểu bang khác như Victoria cũng đang tăng cường các chiến dịch kiểm tra và truy quét thuốc lá lậu.
Trong một chiến dịch liên ngành tại Geelong, lực lượng chức năng đã thu giữ hơn 1,6 triệu điếu thuốc lậu, hàng ngàn sản phẩm vape, cùng nhiều tang vật liên quan đến buôn bán bất hợp pháp.
Chiến dịch có sự phối hợp giữa Victoria Police, Australian Border Force và các cơ quan quản lý liên quan, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề trên phạm vi toàn quốc.
Chủ nhà cần làm gì để tránh rủi ro pháp lý?
Các chuyên gia và cơ quan quản lý khuyến nghị, nếu chủ nhà nghi ngờ người thuê có hoạt động bất hợp pháp, thì nên:
- Ghi nhận dấu hiệu bất thường. Ví dụ: lượng khách ra vào bất thường, giao dịch tiền mặt lớn, hoạt động về đêm.
- Không bỏ qua cảnh báo từ cộng đồng hoặc cơ quan chức năng
- Thực hiện thông báo vi phạm hợp đồng (notice of breach) nếu có cơ sở
- Báo cáo cho cơ quan có thẩm quyền khi có dấu hiệu rõ ràng
- Cân nhắc chấm dứt hợp đồng cho thuê nếu vi phạm tiếp diễn
Điều quan trọng là chủ nhà cần thể hiện rằng mình đã “hành động hợp lý” khi phát hiện hoặc nghi ngờ vi phạm.
Không phải chủ nhà chịu trách nhiệm cho mọi hành vi của người thuê
Luật không yêu cầu chủ nhà phải giám sát hoạt động kinh doanh hàng ngày của người thuê.
Trách nhiệm chỉ phát sinh khi có bằng chứng hoặc dấu hiệu rõ ràng, chủ nhà biết hoặc có thể biết hợp lý nhưng không có hành động ngăn chặn.
Điều này nhằm bảo đảm sự cân bằng giữa quyền thuê tài sản và trách nhiệm tuân thủ pháp luật.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
