Từ khoảng 4–5 tuổi, trẻ đã bắt đầu hiểu khái niệm tiền bạc và mục đích sử dụng của tiền. Vì vậy, Tết được xem là thời điểm lý tưởng để phụ huynh khởi đầu những bài học đầu tiên về quản lý tài chính cho con.
Dưới đây là một số gợi ý thiết thực mà các gia đình tại Úc có thể tham khảo.
Mở tài khoản tiết kiệm đứng tên con
Một trong những cách phổ biến và an toàn nhất là mở tài khoản tiết kiệm dành riêng cho trẻ em.
Tại Úc, nhiều ngân hàng lớn cung cấp sản phẩm tiết kiệm cho trẻ với lãi suất ưu đãi và thường không tính phí duy trì tài khoản.
Việc để tên con trên tài khoản giúp trẻ cảm thấy mình có “quyền sở hữu”, từ đó hình thành ý thức trách nhiệm với số tiền đang có.
Cha mẹ có thể cùng con đặt ra những mục tiêu cụ thể, chẳng hạn: “Đến cuối năm con muốn tiết kiệm được bao nhiêu tiền?”.
Những mục tiêu nhỏ như vậy giúp trẻ hiểu giá trị của việc tích lũy theo thời gian.
Tuy nhiên, phụ huynh cũng nên tìm hiểu kỹ các quy định liên quan đến thuế đối với khoản tiền sinh lãi, đặc biệt khi số tiền tiết kiệm tương đối lớn.
Lập “quỹ mục tiêu” cho con
Thay vì để tiền nằm yên, cha mẹ có thể cùng con đặt mục tiêu cụ thể như mua xe đạp mới, đóng học phí khóa học yêu thích, dành cho chuyến du lịch gia đình...
Việc này giúp trẻ hiểu rằng tiền không chỉ để tiêu ngay, mà có thể giúp đạt được ước mơ dài hạn.
Cân nhắc đầu tư dài hạn nếu số tiền đáng kể
Nếu tiền lì xì cộng dồn qua nhiều năm, phụ huynh có thể cân nhắc các hình thức đầu tư dài hạn như: Quỹ ETF hoặc quỹ đầu tư chỉ số, tài khoản đầu tư vi mô, quỹ tín thác gia đình.
Tại Úc, nền tảng như Raiz Invest cho phép đầu tư số tiền nhỏ với chi phí thấp.
Đầu tư dài hạn có những ưu điểm như: đa dạng hóa rủi ro, phí quản lý thấp hơn so với nhiều quỹ chủ động, và tận dụng sức mạnh của lãi kép trong 10-15 năm.
Tuy nhiên, đầu tư luôn đi kèm rủi ro. Cha mẹ cần tìm hiểu kỹ, cân nhắc khả năng chấp nhận biến động thị trường, và nên tham khảo ý kiến tư vấn tài chính nếu chưa có kinh nghiệm.
Dạy con chia tiền theo nguyên tắc “3 phần”
Một phương pháp giáo dục tài chính hiệu quả là chia tiền thành 3 phần: Tiết kiệm (Saving), Chi tiêu (Spending), Chia sẻ/cho đi (Giving)
Cách này giúp trẻ học cân bằng giữa hưởng thụ và trách nhiệm, đồng thời hình thành thói quen quyên góp hoặc giúp đỡ người khác.
Đây cũng là dịp để cha mẹ trò chuyện với con về giá trị của đồng tiền, thay vì chỉ tập trung vào số tiền nhận được.
Cha mẹ có nên “giữ hộ”?
Trong thực tế, nhiều phụ huynh tạm giữ tiền giúp con vì lo trẻ làm mất hoặc tiêu hết. Điều này không sai - nhưng sự minh bạch rất quan trọng.
Nếu cha mẹ sử dụng tiền lì xì vào chi phí chung, ví dụ đóng học phí, mua đồ dùng học tập... thì nên giải thích rõ với con, ghi lại số tiền, và trả lại hoặc quy đổi thành giá trị tương đương khi phù hợp.
Điều quan trọng nhất không phải là tiền nhiều hay ít, mà là cách cha mẹ biến phong bao lì xì thành bài học đầu đời cho con về tài chính.
Đừng quên ý nghĩa tinh thần của lì xì
Lì xì ngày Tết không đơn thuần là tiền. Đó là lời chúc may mắn, bình an và trưởng thành.
Vì vậy, giữ lại một phần nhỏ để con tự quyết định chi tiêu cũng là cách giúp trẻ cảm nhận niềm vui và học chịu trách nhiệm.
Nếu được hướng dẫn đúng cách, những bao lì xì may mắn có thể trở thành bài học tài chính đầu đời - giúp trẻ không chỉ biết tiêu tiền, mà còn biết tiết kiệm, đầu tư và trân trọng giá trị của lao động và tình yêu thương.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
