Zimbabwe đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử đầu tiên kể từ khi tổng thống Robert Mugabe bị buộc phải từ chức sau cuộc đảo chính quân sự không chính thức. Những người Úc gốc Zimbabwean đang theo dõi sát sao cuộc bầu cử này. Họ lạc quan về giới lãnh đạo mới của đất nước và cũng tràn đầy hy vọng rằng thời đại độc tài đã chấm dứt.
Nhà hoạt động chính trị Zimbabwe - Sekai Holland đã đến thăm Canberra với tư cách là đại sứ của Hội đồng phục hồi quốc tế chuyên trách về các nạn nhân bị tra tấn.
Đây là một chủ đề mà bà chỉ mong mình không phải là một chuyên gia.
"Tại Zimbabwe, có khoảng 300.000 đến một triệu người là nạn nhân của các vụ tra tấn. Khi một người bị tra tấn, cả gia đình, cả khu đường phố, cả gia tộc, cả cộng đồng và bạn bè của họ đều bị ảnh hưởng."
Là một thành viên hàng đầu của phong trào đối lập vì sự thay đổi dân chủ ở Zimbabwe, bà Holland đã đứng lên chống lại Robert Mugabe và các tay chân của ông vào năm 2007 và bị tra tấn gần chết.
Bà đã được đưa đến Úc để chữa trị và được cứu sống, và bây giờ bà giúp các nạn nhân khác vượt qua những chấn thương của họ.
Người từng là cánh tay phải của ông Mugabe, và hiện là tổng thống, Emmerson Mnangagwa đang tìm kiếm tính hợp pháp trong các cuộc bầu cử sắp tới, vào ngày 30 tháng 7.
Đó là một chiến dịch mà bà Holland nói bà đang theo dõi chặt chẽ.
"Ông ấy không còn dùng những ngôn từ thù địch nữa, ông ta đặt các cơ chế kinh tế lên trên để đưa đất nước ra khỏi nền kinh tế" độc hại ". Vì vậy, các công cụ để đưa Zimbabwe trở lại một xã hội hòa bình đang hiện diện."
Ông Mnangagwa và đảng cầm quyền Zanu-PF của ông được yêu cầu phải bảo đảm nhiệm vụ cho tới cuối tháng.
Đối thủ chính của ông là Nelson Chamisa, 40 tuổi lãnh đạo mới của phe đối lập sau khi Morgan Tsvangirai qua đời hồi tháng Hai.
Học giả Bruce Mutsvairo tại Sydney vừa mới trở về từ Zimbabwe và là bạn học cùng trường với ông Chamisa.
Ông nói trong khi ông Chamisa có lợi thế về tuổi trẻ thì dường như có một sự hỗ trợ nhiều hơn cho một nhà lãnh đạo đã qua thử thách và trãi nghiệm như ông Mnangagwa.
Ông nói rằng cha mình - một người ủng hộ đối lập từ rất lâu là một trong số họ.
"Ông ấy nói rằng ông ấy mệt mỏi. Ông nói 'chúng tôi đã ủng hộ phe đối lập từ năm 1999 khi nó được thành lập, khao khát một sự thay đổi, nhưng thay đổi đã không đến'. Và tôi nghĩ rằng sự mệt mỏi không chỉ ở chính những người Zimbabweans không thôi mà còn ở cả trong cộng đồng quốc tế. Họ thực sự mệt mỏi với câu chuyện Zimbabwe. Tôi có cảm giác họ chỉ muốn cuộc bầu cử được thực hiện, bất cứ ai thắng họ sẽ ủng hộ anh ta. Phải có một đảng đối lập mới nổi lên để chiến đấu chống lại Mugabe - ý tôi là, chống lại tư tưởng độc tài Mugabe dù ông ta đã bị lật đổ. "
Ông Mnangagwa, người mà cách đây một thập niên đã ra lệnh cho quân đội nghiền nát phe đối lập một cách tàn bạo, hiện đang khuyến khích tự do ngôn luận trên Twitter.
"Tôi khuyến khích bạn nhắn tin cho tôi. Tweeting, chỉ trích hay ủng hộ. Trong Zimbabwe mới này, tất cả các bạn đều phải tự do bày tỏ quan điểm của mình. Đây là một bình minh mới."
Bruce Mutsvairo nói rằng ông là một trong nhiều người muốn tin rằng sự thay đổi là có thể.
"Vấn đề tự do ngôn luận, tôi nghĩ đó là một ơn trời đối với Zimbabwe, vì mọi người không bao giờ có cơ hội để nói những gì họ nghĩ trong đầu. Điều này, tôi nghĩ thời gian cho sự độc tài dường như đã kết thúc với Mugabe."
Cộng đồng quốc tế đã cảnh báo một cuộc bỏ phiếu công bằng và trung thực là chìa khóa để xoa bỏ các lệnh trừng phạt, nhưng chiến dịch này có vẻ cũng không thiếu phần kịch tính.
Ông Mnangagwa sống sót sau một vụ ám sát tại một cuộc biểu tình hồi tháng Sáu mà theo ông cho rằng đó là từ những người ủng hộ mù quán Grace Mugabe tức là vợ của ông tổng thống bị truất phế Robert Mugabe.
Bruce Mutsvairo cho biết vấn đề quan trọng vẫn là nền kinh tế, vốn đã bị tàn phá dưới thời Mugabe.
"Mọi người vẫn đang ngủ trên đường phố, và vật lốn với việc mưu sinh."
Zimbabwe muốn đất nước mở cửa kinh tế một lần nữa và, như Sekai Holland giải thích, cho thế hệ tiếp theo tham gia vào chính trị.
"Tôi tin rằng càng ngày càng nhiều người nhận ra đây là cuộc đấu tranh của họ. Họ sẽ tiến lên tham gia với chính phủ và thực sự xuất hiện kịp thời đem lại những điều tốt cho Zimbabwe. Tôi tin tưởng và lạc quan về điều này."
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
