Những tín hiệu tích cực về khả năng hạ nhiệt xung đột giữa Israel và Hezbollah đang xuất hiện khi lực lượng Hezbollah được cho là đã chấp nhận một đề xuất ngừng bắn do Mỹ hậu thuẫn. Tuy nhiên, các cuộc không kích tiếp diễn tại Lebanon, những cảnh báo quân sự mới từ Israel và các đợt giao tranh trên thực địa cho thấy con đường hướng tới hòa bình vẫn còn đầy bất trắc.
Nỗ lực ngừng bắn được thúc đẩy, nhưng giao tranh vẫn tiếp diễn
Các nỗ lực nhằm chấm dứt giao tranh giữa Israel và Hezbollah đang được đẩy nhanh. Tuy nhiên, xung đột vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Các cuộc không kích của Israel gần một bệnh viện ở thành phố Tyre, cùng với những cảnh báo về khả năng tấn công vào khu vực ngoại ô phía nam Beirut, đã làm gia tăng lo ngại về an toàn của dân thường.
Bộ Y tế Lebanon cho biết cuộc tấn công gần bệnh viện ở Tyre khiến 13 nhân viên y tế bị thương. Cơ quan này cũng cho biết số người thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel kể từ ngày 2 tháng 3 đã lên tới 3.371 người, trong khi 10.129 người khác bị thương.
Người phát ngôn Liên Hợp Quốc Stephane Dujarric kêu gọi tất cả các bên tránh làm leo thang căng thẳng.
“Chúng tôi vô cùng lo ngại trước sự leo thang các hoạt động quân sự trên khắp miền nam Lebanon và các khu vực khác. Những cảnh báo của Israel về các cuộc tấn công sắp xảy ra tại vùng ngoại ô phía nam Beirut là điều rất đáng quan ngại và đã làm gia tăng nỗi sợ hãi cũng như sự bất an trong dân chúng Lebanon. Chúng tôi nhấn mạnh rằng dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự không được trở thành mục tiêu tấn công. Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên tôn trọng lệnh ngừng giao tranh và tránh những hành động leo thang thêm. Chúng tôi lên án mọi tổn thất sinh mạng dân thường.”
Hezbollah đồng ý đề xuất của Mỹ
Tại Washington, các quan chức Lebanon cho biết đã xuất hiện một cơ hội nhằm giảm căng thẳng, khi Hezbollah chấp nhận đề xuất của Mỹ về việc hai bên cùng ngừng các cuộc tấn công.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội rằng ông đã có một cuộc trao đổi rất tích cực với lực lượng được Iran hậu thuẫn này và đã thuyết phục được Hezbollah cũng như Israel hạ nhiệt căng thẳng.
Tuy nhiên, trên thực tế, chưa từng có tổng thống Mỹ nào trực tiếp nói chuyện với Hezbollah. Mỹ hiện vẫn xếp Hezbollah vào danh sách các tổ chức khủng bố.
Theo đề xuất, Israel sẽ ngừng các cuộc không kích vào khu vực ngoại ô phía nam Beirut, trong khi Hezbollah sẽ chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào Israel.
Tuy nhiên, ngay sau khi được công bố, thỏa thuận này đã cho thấy nhiều dấu hiệu mong manh.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cảnh báo Israel sẽ tiếp tục tấn công Beirut nếu Hezbollah vẫn nổ súng. Trong khi đó, Hezbollah sau đó cũng cáo buộc Israel tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công mới tại miền nam Lebanon.
Lâu đài Beaufort và ý nghĩa biểu tượng
Quân đội Israel cũng tiếp tục tiến sâu hơn vào miền nam Lebanon sau khi giành quyền kiểm soát lâu đài Beaufort.
Ông Mohanad Hage Ali thuộc Trung tâm Carnegie Trung Đông cho rằng việc Israel tái kiểm soát địa điểm này mang ý nghĩa biểu tượng rất lớn.
“Đây là điểm cao nhất trong khu vực và tượng trưng cho sự vượt trội của Israel cũng như quyền kiểm soát mà nước này từng áp đặt lên người dân địa phương trong thời kỳ chiếm đóng. Việc họ quay trở lại lâu đài Beaufort gợi nhớ đến giai đoạn đó và mức độ kiểm soát đối với đời sống của người dân.”
Pháp và Liên Hợp Quốc chỉ trích chiến dịch quân sự của Israel
Sự leo thang mới nhất đã khiến cộng đồng quốc tế quan ngại sâu sắc.
Đại sứ Pháp tại Liên Hợp Quốc Jérôme Bonnafont phát biểu tại phiên họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an do chính Pháp đề nghị triệu tập.
Thông qua phiên dịch, ông nhấn mạnh rằng không điều gì có thể biện minh cho quy mô và mức độ kéo dài của các chiến dịch quân sự Israel tại Lebanon.
“Chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon là điều không thể thương lượng. Chúng tôi không chấp nhận việc chiếm đóng lãnh thổ Lebanon hoặc thiết lập vùng đệm. Chúng tôi không chấp nhận các lệnh sơ tán, các biện pháp ngăn cản người dân trở về nhà hay các hành động phá hủy tài sản. Điều đó bao gồm cả các địa điểm khảo cổ, đặc biệt là thành phố Tyre – một Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Không có lý do an ninh nào có thể biện minh cho việc xâm phạm lâu dài chủ quyền của một quốc gia.”
Trong khi đó, Đại sứ Đan Mạch tại Liên Hợp Quốc Christina Markus Lassen cũng nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công của Hezbollah nhằm vào Israel cần phải chấm dứt.
“Chúng tôi tiếp tục lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công của Hezbollah nhằm vào Israel và khẳng định rằng các cuộc tấn công này phải chấm dứt ngay lập tức. Tất cả các bên cần tôn trọng lệnh ngừng bắn và tiếp tục ủng hộ các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Israel và Lebanon, với hy vọng mở đường cho một nền hòa bình lâu dài.”
Liên Hợp Quốc muốn tăng vai trò của nhà nước Lebanon
Liên Hợp Quốc cho rằng bất kỳ giải pháp lâu dài nào cũng cần củng cố các thể chế của Lebanon.
Ông Stephane Dujarric nhấn mạnh rằng trách nhiệm bảo đảm an ninh phải thuộc về nhà nước Lebanon.
“Điều quan trọng nhất là nhà nước Lebanon, quân đội Lebanon và các cơ quan an ninh quốc gia phải nắm độc quyền về vũ khí như bất kỳ quốc gia nào khác, để có thể bảo vệ biên giới của chính mình.”
Diễn biến tại Lebanon tác động tới đàm phán Mỹ - Iran
Cuộc xung đột cũng đang tạo ra những tác động đáng kể tại Iran.
Những người ủng hộ Hezbollah và Lebanon đã tổ chức các cuộc biểu tình tại thủ đô Tehran.
Người biểu tình Zahra Kharazmi cho rằng Iran nên tiếp tục hỗ trợ Lebanon.
“Người Lebanon đã sát cánh cùng Iran trong những giai đoạn khó khăn nhất và luôn ủng hộ chúng tôi. Có thể nói họ đã bị cuốn vào cuộc chiến này và họ xứng đáng nhận được sự hỗ trợ. Theo tôi, tất cả chúng ta đều có trách nhiệm đối với họ.”
Các diễn biến tại Lebanon ngày càng gắn chặt với các cuộc đàm phán rộng hơn giữa Iran và Hoa Kỳ.
Tổng thống Donald Trump cho biết ông tin rằng một thỏa thuận toàn diện hơn với Iran có thể đạt được trong vài ngày tới.
Tuy nhiên, cựu Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ, Tướng Mark Kimmitt, tỏ ra hoài nghi.
“Tôi rất hy vọng điều đó xảy ra, nhưng tôi sẽ không đặt cược tiền lương tháng tới của mình vào khả năng đó. Mỗi lần ông ấy nói rằng tuần tới sẽ có thỏa thuận, phía Iran lại tận dụng điều đó và tiếp tục trì hoãn. Họ đang làm mọi cách để khiến ông ấy trông tệ hơn.”
Hiện vẫn chưa rõ liệu nỗ lực ngoại giao mới nhất có đủ sức đứng vững trước những diễn biến phức tạp trên thực địa hay không. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng những ngày tới sẽ đóng vai trò then chốt đối với triển vọng hòa bình giữa Israel, Hezbollah và cả các cuộc thương lượng rộng hơn giữa Washington và Tehran.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
