Người Úc uống hàng tỷ ly cà phê mỗi năm, phần lớn ly cà phê sau khi sử dụng sẽ thành rác. Giờ đây, các nhà nghiên cứu Úc đã tìm ra cách tái sử dụng chất thải đó, không chỉ cà phê, để làm bê tông.
Trong một phòng thí nghiệm ở Melbourne, các xi lanh bê tông đang được thử nghiệm dưới áp suất cực lớn.
Những hình trụ trông giống như bê tông thông thường, nhưng thực tế lại không phải vậy.
Chúng được tạo ra từ sợi polyester, chiết xuất từ áo quần bảo hộ được công nhân sử dụng trong các nhà máy và công trường xây dựng.
Theo Phó Giáo sư Malindu Sandanayake từ Đại học Victoria, người đứng đầu dự án, nhiều áo bảo hộ bị vứt vào bãi rác - khoảng 11.000 tấn mỗi năm
"Áo bảo hộ không xài được lâu, giặt xong 25 lần là hỏng rồi. Điều đó có nghĩa là, chúng ta có xu hướng thấy những chiếc áo bảo hộ này thường xuyên bị vứt vào bãi rác. Vì vậy, chúng tôi muốn tìm một giải pháp hiệu quả, có thể là vật liệu thay thế xi măng trong bê tông."
Doanh nghiệp xã hội Assembled Threads đã giúp cung cấp đồng phục cho nghiên cứu này, được Sustainability Victoria tài trợ.
Giáo sư Sandanayake cho biết, áo vest được chọn cho dự án này vì sợi vải rất bền.
"Do các sợi tổng hợp có trong áo vest baỏ hộ, nó có thể hoạt động như một chất gia cố bên trong bê tông. Và cũng vì nó liên kết tất cả các vật liệu lại với nhau, nó cải thiện đặc tính chống cháy trong bê tông và làm chậm quá trình hư hỏng."
Bê tông là vật liệu được sử dụng nhiều thứ hai trên thế giới sau nước, vì vậy việc tìm ra giải pháp thay thế bền vững là cực kỳ quan trọng.
Xi măng là thành phần chính trong bê tông, do đó phương pháp mới này là giải pháp đôi bên cùng có lợi.
Giáo sư Sandanayake cho biết ngoài việc chuyển hướng chất thải khỏi bãi chôn lấp, nó còn thay thế xi măng bằng các vật liệu phế thải, giúp tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên và giúp cắt giảm khí thải nhà kính.
Vì vậy, nếu xét tổng thể, ngành sản xuất ô tô trên toàn thế giới cũng tương tự như ngành sản xuất xi măng. Do đó, lượng khí thải carbon được tạo ra là rất lớn, chiếm gần 8% tổng lượng carbon toàn cầu.Malindu Sandanayake
Cho đến nay, bê tông mới đã được sử dụng để làm một con đường dài 20 mét, xuyên qua khuôn viên của Tu viện Phật giáo Mahamevnawa nơi Giáo sư Sandanayake là vị đại sư.
Sư Sasana Bodhi Thero cho biết, ông rất vui khi được tham gia trong cuộc thí nghiệm.
"Môi trường giúp ích trực tiếp cho sự hạnh phúc của mình và đặc biệt là sức khỏe của chúng ta, ý tôi là, nếu chúng ta thực sự cố gắng bảo vệ môi trường của mình, điều đó có nghĩa là chúng ta thực sự giúp đỡ mọi chúng sinh đang sống trên thế giới."
Và họ rất hài lòng với kết quả này.
Thực ra chúng tôi rất vui vì nó, ngay cả khi chúng tôi đi bộ, nó cũng rất giống nhau. Ý tôi là nó khá giống bê tông bình thường.
Tình nguyện viên của tu viện Amila Goonaratne cho biết, các nhà sư cùng chia sẻ con đường với cộng đồng địa phương
"Trong Phật pháp, chúng ta học được rằng bạn phải đối xử với tất cả chúng sinh bằng lòng từ bi. Và vì vậy, nếu bạn quan tâm đến tất cả chúng sinh và nếu bạn có lòng từ bi, bạn sẽ quan tâm đến môi trường. Vì vậy, bền vững chắc chắn là một phần của điều đó. "
Bê tông cũng đã được thử nghiệm tại một khu lưu trữ, ở một công trường xây dựng lớn ở Melbourne.
Giáo sư Sandanayake cho biết, cả hai thử nghiệm đều thành công.
"Kết quả cho thấy cường độ mục tiêu mà chúng tôi mong muốn đã đạt được sớm hơn dự kiến, điều này thực sự tốt. Và nó gần như tương đương với thiết kế hỗn hợp bê tông truyền thống mà chúng tôi thiết kế, và nó có kết quả độ bền vượt trội cộng với về mặt thử nghiệm cháy, nó thực hiện thực sự tốt. Vì vậy, chúng tôi tin rằng sự hiện diện của các sợi dệt này làm tăng tính chất chống cháy bên trong tấm bê tông. Vì vậy, đây có thể là vật liệu bê tông chống cháy tốt để sử dụng trong tương lai".
Và đây không phải là dự án bê tông bền vững mới duy nhất, các nhà nghiên cứu tại RMIT đang sử dụng bã cà phê, đổ vào lối đi bộ đông đúc, tại thủ phủ cà phê của Úc là Melbourne.
Nghiên cứu viên Rajeev Roychand cho biết, bã cà phê được dùng để sản xuất than sinh học thay thế cát, là một thành phần quan trọng khác trong bê tông, vốn đang ngày càng khan hiếm.
"Vì vậy, quá trình tạo ra than sinh học về cơ bản là bạn lấy bã cà phê dùng rồi, sau đó rang nó trong thiết bị nhiệt phân. Rang về cơ bản là không có oxy. Bạn rang nó ở nhiệt độ 350 độ C, và thu được than sinh học cà phê màu đen. ... Nguồn cát tự nhiên mà chúng ta sử dụng cho bê tông, nó đang trở nên khan hiếm theo thời gian và chất thải này có thể thay thế nó."
Kết quả từ thử nghiệm lối đi bộ trước đó cho thấy, cường độ của bê tông tăng 30 phần trăm.
Các nhà nghiên cứu hiện muốn phát triển một sản phẩm chính thống, để ứng dụng thương mại.
Chủ tịch Clean Up Australia Pip Kiernan cho biết việc tái sử dụng sản phẩm, giúp giảm nhu cầu về nguyên liệu thô.
Chúng ta cần nghĩ về tài nguyên của mình như vậy, không phải chất thải và không phải những thứ chúng ta sử dụng trong một thời gian ngắn, rồi sau đó đưa đến bãi chôn lấp. Úc là một quốc gia không tái sinh các chất thải như các quốc gia khác trên thế giới, chúng ta chỉ đạt khoảng 4%, trong khi phần còn lại của thế giới đang thực hiện tốt đạt khoảng 8%. Vì vậy vẫn còn nhiều thứ để cải thiện, khi bãi chôn lấp ít hơn và thu hồi và tái sử dụng nhiều hơn.Pip Kiernan
Giáo sư Sandayanake cho biết, nhóm của ông hiện đang nỗ lực tăng lượng chất thải trong bê tông.
Nhưng việc tìm nguồn sợi chiết xuất từ áo bảo hộ có thể là một vấn đề.
"Việc tìm nguồn cung ứng các sợi carbon này thực sự khó khăn. ... Vì vậy, cần ngày càng nhiều sự hỗ trợ hơn nữa ở chuỗi cung ứng cấp cao hơn để chuyển đổi các vật liệu có độ hiển thị cao này thành vật liệu dạng sợi để chúng ta bắt đầu sử dụng chúng."
Một thách thức đáng giải quyết cho phương pháp tiếp cận sáng tạo này, nhằm tạo ra bê tông bền vững.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
