Chính phủ Hoa Kỳ đã đưa ra tối hậu thư cho Israel là phải cải thiện khả năng tiếp cận viện trợ ở Gaza trong 30 ngày tới, hoặc phải đối mặt với lệnh cấm vận vũ khí. Đây là thông điệp mạnh mẽ nhất gởi đến chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho đến nay, trong bối cảnh tình hình nhân đạo đang rất tồi tệ ở Gaza, nhưng một phát ngôn viên của Hoa Kỳ cho biết đó không phải là lời đe dọa.
Một lá thư từ Washington gửi đến các viên chức Israel kèm theo tối hậu thư, đó là cho phép hàng cứu trợ vào Gaza, hoặc có nguy cơ bị cấm vận vũ khí.
Đó là thông điệp mạnh mẽ từ đồng minh số một Hoa Kỳ và là nhà cung cấp vũ khí của Israel.
Nhưng lá thư do Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Lloyd Austin và Bộ trưởng Ngoại giao Antony Blinken đồng ký tên, được gửi tới những người đồng cấp Israel của họ, đây là thư từ ngoại giao riêng tư, theo phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ Sabrina Singh cho biết khi một ký giả hỏi.
"Tại sao không phải là cuộc gọi điện thoại, mà lại là lá thư?", một ký giả.
“Cảm ơn câu hỏi, nhưng chúng tôi không biết nó sẽ bị tiết lộ, cũng như không biết rằng có người sẽ tiết lộ hay không. Tất cả những gì tôi có thể nói là Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng Ngoại giao đã gửi một lá thư. Tôi sẽ không đi sâu vào chi tiết đó, tôi đã thấy các báo cáo trên mạng xã hội, nhưng tôi sẽ không đi sâu vào chi tiết”, Sabrina Singh .
Lá thư được một phóng viên của Axios đăng tải đầy đủ lên nền tảng mạng xã hội X, là tối hậu thư rõ ràng nhất cho đến nay đối với chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, kể từ khi bắt đầu cuộc tấn công tàn khốc vào Gaza, sau các cuộc tấn công của Hamas vào Israel vào tháng 10 năm ngoái.
Lá thư của Hoa Kỳ gọi các hạn chế cứu trợ của Israel là gánh nặng và quá mức, trích dẫn lệnh cấm nhập khẩu thương mại và từ chối hầu hết các hoạt động nhân đạo, giữa miền bắc và miền nam Gaza.
Trong hai tuần qua, Israel đã chặn gần như toàn bộ cứu trợ lương thực vào miền bắc Gaza, khiến khoảng 400 ngàn người Palestine có nguy cơ chết đói.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Matthew Miller thừa nhận rằng, lá thư hiện đã được công khai và không có gì đáng ngạc nhiên.
“Tôi nghĩ bạn phải đặt lá thư này, trong bối cảnh giao tiếp liên tục và lâu dài của chúng ta và những lo ngại về mức độ cứu trợ nhân đạo, đã đến được với người dân Palestine".
"Nếu bạn quay trở lại tháng 4, Bộ trưởng đã viết thư cho ông Gallant vào thời điểm đó để làm rõ rằng, chúng tôi đã thấy mức độ hỗ trợ nhân đạo đạt đến đỉnh điểm và sau khi đạt đến đỉnh điểm, bắt đầu giảm và làm rõ rằng vào thời điểm đó, mức độ là không thể chấp nhận được và chúng tôi cần thấy Israel thực hiện các thay đổi”, Matthew Miller.
Bức thư nêu rõ các bước cụ thể mà Israel phải thực hiện trong vòng 30 ngày, bao gồm cho phép tối thiểu 350 xe tải vào Gaza mỗi ngày, thiết lập lệnh tạm dừng giao tranh, để cho phép chuyển hàng cứu trợ và hủy bỏ lệnh di tản đối với thường dân Palestine, khi không có nhu cầu hoạt động.
Bức thư cho biết, việc không chứng minh được cam kết bền vững trong việc thực hiện và duy trì các biện pháp này, có thể ảnh hưởng đến chính sách và luật pháp có liên quan của Hoa Kỳ.
Bức thư trích dẫn Mục 620i của Đạo luật ‘Hỗ trợ Nước ngoài’ của Hoa Kỳ, trong đó cấm viện trợ quân sự cho các quốc gia, cản trở việc cung cấp viện trợ nhân đạo của Hoa Kỳ.
Nhưng người phát ngôn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ John Kirby cho biết, không nên coi đó là mối đe dọa.
“Điều duy nhất tôi muốn đề cập đến, chỉ là tình trạng cấp bách mà tất cả chúng ta đều có ở đây, về nhu cầu cấp thiết của người dân Gaza đối với viện trợ nhân đạo này".
"Vì vậy khi chúng ta thực hiện bước nói chuyện với các đối tác Israel của mình, bằng lời nói hoặc bằng văn bản về vấn đề này, rõ ràng là có một tình trạng cấp bách sâu sắc về vấn đề này”, John Kirby.
Hoa Kỳ dường như cũng cân bằng giữa việc, chỉ trích các hành động của Israel ở Gaza, với việc thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ về mặt quân sự, bằng cách tuyên bố cùng ngày với bức thư rằng, họ sẽ gửi quân đội Hoa Kỳ và các khẩu đội hỏa tiễn chống tên lửa tiên tiến đến Israel.
Trong khi đó, Israel đang mở rộng hoạt động vào phía bắc Gaza, hiện đã bao vây Jabalia trong hơn 10 ngày và với xe tăng được gửi đến các thị trấn gần đó, là Beit Lahiya và Beit Hanoun.
Mục tiêu được tuyên bố của Israel, là tiêu diệt các chiến binh Hamas mà họ cho là, đang cố gắng tập hợp lại ở đó.
Nhưng hoạt động này đã làm dấy lên mối lo ngại, trong số người Palestine và các cơ quan của Liên Hiệp Quốc rằng, Israel muốn di tản cư dân khỏi phía bắc của vùng đất có cư dân đông đúc này.
Người phát ngôn của Liên Hiệp Quốc Stephane Dujarric, nêu lên những lo ngại đó thay mặt cho Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres.
"Ông Tổng thư ký lên án số lượng lớn thương vong dân sự và chiến dịch ngày càng gia tăng của Israel ở phía bắc Gaza, bao gồm cả các trường học khiến người dân Palestine phải di dời".
"Ông kêu gọi mạnh mẽ các bên trong cuộc xung đột, tuân thủ luật nhân đạo quốc tế và các quy định bắt buộc rằng, người dân phải được tôn trọng và bảo vệ mọi lúc".
"Viện trợ nhân đạo vào Gaza là vô cùng không đủ và đang ở mức thấp nhất trong nhiều tháng”, Stephane Dujarric.
Được biết các cuộc không kích quân sự mới nhất của Israel, đã giết chết ít nhất 50 người Palestine, trên khắp Dải Gaza.
Còn giới chức y tế Palestine cho biết ít nhất 17 người thiệt mạng, do hỏa lực của Israel gần Al-Falouja ở Jabalia, trại tị nạn lớn nhất trong 8 trại tị nạn lịch sử của Gaza.
Ahmed Al-Kahlout từ Phòng vệ Dân sự Palestine cho biết, các thi thể cũng được kéo ra khỏi các tòa nhà và khỏi đường phố.
"Đây là nhà của gia đình al-Sayyed và đây là công dân, Ashraf Al-Sayyed và gia đình ông".
"Những thi thể, những bộ phận bị xé nát hiện đang ở khu vực này, trong khu vực nhà thờ Hồi giáo Al-Furqan".
"Đây là một tội ác khủng khiếp, ở khu vực Al-Falouja, Jabalia, một số lượng lớn những người tử vì đạo đang bị lôi ra khỏi nhà và khỏi đường phố”, Ahmed Al-Kahlout.
Trong khi đó Bộ Y tế Gaza cũng cho biết, một bác sĩ đã thiệt mạng khi cố gắng giúp đỡ những người bị thương, do các cuộc không kích ở Al-Falouja.
Đơn vị nhân đạo của quân đội Israel, Cogat, đơn vị chuyển hàng viện trợ và thương mại ra nước ngoài đến Gaza, cho biết trong một tuyên bố rằng, các hoạt động ở Jabalia đang nhắm vào cơ sở hạ tầng khủng bố và các hoạt động của chúng ẩn náu bên trong các khu vực dân sự, một lời khẳng định mà Hamas phủ nhận.
Tại Lebanon, các nhân viên cứu hộ đang phải đối mặt với hậu quả của một cuộc không kích tại thị trấn Aitou có đa số người theo đạo Thiên chúa, ở phía bắc đất nước và họ thu thập hài cốt của 22 người thiệt mạng trong đống đổ nát, hầu hết những người chết là phụ nữ.
Shadel Hassan người chứng kiến cuộc không kích, đã phải di dời trong nước sau khi gia đình anh chuyển đến Aitou, để tránh các cuộc không kích của Israel ở phía nam.
"Mọi thứ đã mất, quần áo, tiền tiết kiệm, đồ đạc cá nhân, vàng của tôi, mọi thứ. Không tìm thấy gì cả, mọi thứ đều nằm dưới đống đổ nát, không còn gì cả”, Shadel Hassan.
Cũng giống như Gaza, trẻ em ở Lebanon đang phải chịu đựng sự thù địch đang diễn ra.
Liên Hiệp Quốc ước tính rằng 400 ngàn trẻ em ở Lebanon, đã phải di dời trong 3 tuần lễ chiến tranh vừa qua và cảnh báo về một thế hệ mất mát.
Jennifer Moorehead, giám đốc quốc gia của Save the Children, điều hành một trung tâm trú ẩn tại khu vực Chouf, cho biết tình hình của trẻ em ở Lebanon rất tồi tệ.
"Có những áp lực rất lớn đối với một hệ thống, vốn đã mong manh sau 5 năm khủng hoảng liên tục, vì vậy đây là một tình hình rất bấp bênh".
"Chúng ta chưa chuẩn bị đầy đủ và trẻ em cùng gia đình của các em đang phải trả giá, không chỉ vì xung đột mà còn vì khả năng hỗ trợ và bảo vệ của chúng ta”, Jennifer Moorehead.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
