Iran đã bắt giữ hai tàu đang di chuyển qua eo biển Hormuz. Chính phủ Tehran cũng cho biết sẽ không mở lại tuyến hàng hải quan trọng này chừng nào Mỹ còn duy trì phong tỏa đối với các tàu và cảng của Iran.
Đối với thuyền trưởng Raman Kapoor, đây là những tháng ngày kéo dài đầy căng thẳng.
"Suốt 54 ngày qua, chúng tôi bị mắc kẹt trong khu vực xung đột này. Điều đáng lo ngại nhất là sự bất định, cảm giác bất lực, thời gian lưu lại kéo dài và việc hồi hương bị trì hoãn. Tất cả những điều này hiện rất đáng quan ngại."
Ông đang chỉ huy một tàu chở dầu thô của Ấn Độ, một trong hàng trăm tàu bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư trong thế giằng co trên biển, tình trạng vẫn tiếp diễn ngay cả khi các cuộc không kích trên khắp Trung Đông đã tạm dừng theo lệnh ngừng bắn.
Tehran từ lâu khẳng định sẽ giữ eo biển đóng cửa chừng nào Mỹ còn duy trì phong tỏa các cảng và tàu của Iran, đồng thời coi bất kỳ tàu nào đi qua đây là mục tiêu hợp pháp của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.
Theo đó, kể từ khi việc gia hạn lệnh ngừng bắn được công bố, lực lượng Iran đã bắt giữ hai tàu container tại eo biển và được cho là đã tấn công một tàu thứ ba, với cáo buộc các tàu này hoạt động không có giấy phép cần thiết và can thiệp vào hệ thống định vị.
Việc bắt giữ tàu MSC Francesca treo cờ Panama đã được Bộ trưởng Hàng hải Montenegro xác nhận, trong khi tàu còn lại được xác định là Epaminondas treo cờ Liberia.
Trước những diễn biến này, thuyền trưởng Kapoor cho biết thủy thủ đoàn của ông luôn trong tình trạng cảnh giác cao độ.
"Các thủy thủ của tôi liên tục canh gác, theo dõi máy bay không người lái, các tàu lạ hoặc tên lửa. Đây không phải là điều bình thường trên một con tàu. Khi tàu ở trong vùng nguy hiểm, chiến tranh hoặc khu vực có cướp biển, chúng tôi phải duy trì mức an ninh cấp độ 3 là mức cao nhất."
Các nhà lãnh đạo quốc tế vẫn chưa từ bỏ hy vọng có thể giải quyết thế bế tắc này.
Người phát ngôn Liên Hiệp Quốc, ông Stephane Dujarric, cho biết cả hai bên đang giữ vững lập trường của mình, và thương mại toàn cầu không nên bị cuốn vào cuộc đối đầu này.
Khi được một nhà báo hỏi rằng trong bối cảnh đại sứ Iran tại Liên Hiệp Quốc khẳng định Mỹ phải dỡ bỏ phong tỏa hải quân để nối lại đàm phan, thì tổng thư ký có kêu gọi Washington dỡ bỏ phong tỏa này không, ông Dujarric trả lời
“Chúng tôi đã kêu gọi khôi phục tự do hàng hải tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz kể từ khi quyền tự do đó bị gián đoạn. Tình hình có lúc lên lúc xuống, nhưng thế giới cần thấy tự do hàng hải được khôi phục tại eo biển Hormuz."
Tại châu Âu, Anh và Pháp đã tổ chức cuộc họp với các nhà lãnh đạo quốc tế tại London để chuẩn bị cho kịch bản eo biển được mở lại và hoạt động hàng hải trở lại bình thường.
Tuần trước, hơn một chục quốc gia cho biết sẵn sàng tham gia một sứ mệnh quốc tế do Anh và Pháp dẫn dắt nhằm bảo vệ các tàu thuyền khi điều kiện cho phép.
Thủ tướng Úc Anthony Albanese cho biết cuộc họp đã xem xét cả các mục tiêu trước mắt và lâu dài.
"Cùng với các quốc gia có cùng quan điểm, chúng tôi muốn chấm dứt xung đột, đồng thời thảo luận cách giải quyết giai đoạn hậu xung đột, như vấn đề thủy lôi trên eo biển, phúc lợi của các thủy thủ và việc sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hại."
Tuy nhiên, thời điểm eo biển có thể được mở lại vẫn chưa thể xác định.
Tòa Bạch Ốc cho biết họ không coi việc Iran bắt giữ các tàu là vi phạm lệnh ngừng bắn, bởi các tàu này không thuộc Mỹ hoặc Israel.
Trong khi đó, vòng đàm phán hòa bình thứ hai dự kiến do Pakistan tổ chức vẫn bị trì hoãn.
Tòa Bạch Ốc đã tạm hoãn chuyến công du Islamabad của Phó Tổng thống JD Vance, trong khi Iran xác nhận việc gia hạn ngừng bắn nhưng chưa cho biết liệu có sẵn sàng tham gia vòng đàm phán mới hay không.
Khả năng kiểm soát lưu thông qua eo biển Hormuz, tuyến đường nối Vịnh Ba Tư ra đại dương, tiếp tục là lợi thế chiến lược lớn của Iran.
Tuy vậy, Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho rằng Iran đang ở thế yếu, và Tổng thống Donald Trump sẽ quyết định tương lai của lệnh ngừng bắn. Bà nói:
"Cuối cùng, Tổng thống Trump sẽ là người quyết định thời điểm. Và ông sẽ làm điều đó khi thấy phù hợp nhất với lợi ích của nước Mỹ và người dân Mỹ."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
