Israel tình cờ hạ sát được thủ lĩnh Hamas Yahya Sinwar

Kể từ ngày 7 tháng 10, Yahya Sinwar đã nằm trong tầm ngắm của Israel với tư cách là một trong những kiến trúc sư chính của vụ tấn công.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thông báo thủ lĩnh Hamas mới được bổ nhiệm đã bị giết ở Gaza.

"Hôm nay, kẻ chủ mưu của ngày tàn ác này đã không còn nữa. Yahya Sinwar đã chết. Ông ta đã bị giết ở Rafah bởi những người lính dũng cảm của Lực lượng Phòng vệ Israel."

Người phát ngôn của quân đội, Chuẩn đô đốc Daniel Hagari cho biết họ tin rằng Sinwar đã lên mặt đất từ nơi ẩn náu trong một thời gian để trốn thoát xa hơn về phía bắc.

Quân đội vô tình gặp ông Sinwar chứ không phải là chiến dịch truy sát, chỉ để sau đó phát hiện ra rằng một thi thể trong đống đổ nát chính là người bị Israel truy nã gắt gao nhất.

Nhưng Hagari nói rằng điều đó không tạo ra sự khác biệt.

"Trong năm qua, Sinwar đã cố gắng trốn tránh công lý. Ông ta đã thất bại. Chúng tôi đã nói rằng chúng tôi sẽ tìm thấy ông ta và đưa ông ta ra trước công lý, và chúng tôi đã làm được điều đó."

Thông báo này đã khiến một số người phản đối. Những người Jordan này đã biểu tình gần đại sứ quán Israel tại Amman để ủng hộ Sinwar.

"Chúng tôi thề trung thành với ông, Sinwar."

Nhưng nhiều nơi đã ăn mừng cái chết của Sinwar, ở Israel và những nơi khác.

Thủ tướng Anh Keir Starmer đã nói rằng Vương quốc Anh sẽ không thương tiếc nhà lãnh đạo Hamas.

Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden đã mô tả đó là một ngày tốt lành cho thế giới.

Trong khi Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Charles Michel nói rằng điều đó không có gì ngạc nhiên.

"Chúng tôi đã nhận được thông tin này khi chúng tôi đang họp. Tôi ghi nhận và tôi có thể nói với bạn rằng, thực sự, chúng tôi biết rằng người này phải chịu trách nhiệm cho một nỗi đau khổ to lớn."

Các nhà lãnh đạo Úc cũng đã phản ứng. Trong một tuyên bố, Thủ tướng Anthony Albanese đã gọi Sinwar là kẻ thù của người dân Israel và là kẻ thù của những người yêu chuộng hòa bình ở khắp mọi nơi, trong khi Lãnh đạo phe đối lập Peter Dutton cho biết thế giới đã an toàn hơn sau cái chết của Sinwar.

Sinwar được chọn làm lãnh đạo cấp cao nhất của Hamas vào tháng 7 sau khi người tiền nhiệm của ông, Ismail Haniyeh, bị ám sát trong một cuộc tấn công rõ ràng của Israel tại thủ đô Tehran của Iran.

Các nhà lãnh đạo Israel như Netanyahu coi vụ giết Sinwar là một cách giải quyết thêm các khoản nợ - nhưng cũng là cơ hội để Hamas đầu hàng.

"Cuộc chiến này có thể kết thúc vào ngày mai. Nó có thể kết thúc nếu Hamas hạ vũ khí và trả lại con tin của chúng ta. Hamas đang giam giữ 101 con tin ở Gaza, là công dân của 23 quốc gia. Công dân Israel, nhưng cũng là công dân của nhiều quốc gia khác. Israel cam kết sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để đưa tất cả họ về nhà, và Israel sẽ đảm bảo an toàn cho tất cả những người trả lại con tin của chúng ta. Nhưng đối với những kẻ muốn làm hại con tin của chúng ta, tôi có một thông điệp khác: Israel sẽ truy đuổi và đưa các người ra trước công lý."

Đó cũng là hy vọng của nhiều người khác.

Amit Solvi là chủ tịch của Kibbutz Be'eri, một cộng đồng người Israel chỉ cách Dải Gaza bốn km rưỡi.

Nơi này đã bị tàn phá trong cuộc tấn công ngày 7 tháng 10, với hơn 130 người trong cộng đồng thiệt mạng và 32 con tin bị đưa đến Gaza.

Solvi cũng coi cái chết của Sinwar là cơ hội để Israel đàm phán giải pháp cho cuộc xung đột.

"Giữa chúng ta và giữa khu vực, giữa Qatar và Ai Cập, Israel, Lebanon, tôi không biết ở đâu, tôi không biết ai. Nhưng đây là cơ hội phải nắm bắt bằng cả hai tay và không để vuột mất."

Mặc dù Hoa Kỳ coi cái chết của Sinwar là một thành tựu lớn, nhưng họ cũng đã tách mình ra khỏi chiến dịch này. Thiếu tướng Patrick Ryder là phát ngôn nhân của Ngũ Giác Đài.

"Đây là một chiến dịch của Israel. Lực lượng Hoa Kỳ không trực tiếp tham gia. Chúng tôi đã có một số ít lực lượng đặc nhiệm cố vấn cho người Israel về các nỗ lực giải cứu con tin. Và một lần nữa, như tuyên bố của tổng thống đã nêu bật, bao gồm cả việc hợp tác với các đối tác Israel của họ để giúp xác định vị trí và theo dõi Sinwar và các nhà lãnh đạo Hamas khác ẩn náu ở Gaza, những người đã bắt giữ mọi người, bao gồm cả người Mỹ làm con tin kể từ ngày 7 tháng 10 năm ngoái."

Tác động của cái chết của Sinwar vẫn chưa rõ ràng.

Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers đã nói với đài phát thanh ABC rằng chính phủ Úc hy vọng cái chết của Sinwar sẽ là một bước ngoặt.

"Chúng tôi không thương tiếc một giây nào về cái chết của một thủ lĩnh khủng bố, nhưng chúng tôi thương tiếc các nạn nhân của ông ta... Và chúng tôi hy vọng rằng cái chết của ông ta sẽ giúp và đẩy nhanh việc chấm dứt chiến tranh, vì chúng tôi muốn thấy lệnh ngừng bắn, chúng tôi muốn thấy viện trợ nhân đạo được đưa vào và chúng tôi muốn thấy các con tin của ông ta được thả."

Joe Federman từ Associated Press cho biết đây chắc chắn là một đòn giáng mạnh lên Hamas.

"Sinwar là một thủ lĩnh mạnh mẽ và hầu hết các thủ lĩnh của nhóm đã bị tiêu diệt trong chiến tranh, nếu không muốn nói là hầu hết các thủ lĩnh của cánh vũ trang Hamas. Tổ chức này vẫn chưa bình luận. Bây giờ họ sẽ phải đưa ra quyết định, sẽ phải chọn một nhà lãnh đạo mới và sẽ phải quyết định xem họ có muốn tìm kiếm một thỏa thuận nào đó hay muốn tiếp tục chiến đấu hay không."

Người biểu tình ủng hộ Sinwar ở Jordan, Abdel-Raheem Srour, nói rằng cái chết của ông không phải là kết thúc.

"Ngay cả khi ông ta bị ám sát, Hamas sẽ sinh ra những người khác và cuộc cách mạng Palestine sẽ sinh ra những người khác. Sẽ có hàng trăm người như Yahya Sinwar trước mặt tên bạo chúa Israel này, kẻ muốn tiêu diệt dân tộc này và cưỡng bức họ rời khỏi vùng đất của mình. Người dân sẽ không rời đi, và nhà lãnh đạo Sinwar đã xây dựng một tổ chức sẽ không kết thúc sau cái chết của ông ta. Các nhà lãnh đạo sẽ tạo ra những nhà lãnh đạo mới. Yahya Sinwar đã chuẩn bị hàng trăm nhà lãnh đạo như ông ấy."

Liên Hợp Quốc vẫn thận trọng và không chắc chắn liệu diễn biến này có cải thiện triển vọng ngừng bắn hay không.

Nhưng Phó phát ngôn nhân Liên Hợp Quốc Farhan Haq cho biết họ muốn thấy sự kết thúc của các hành động thù địch.

"Thông điệp của chúng tôi không thay đổi. Chúng tôi muốn cuộc chiến phải dừng lại. Chúng tôi muốn dân thường được bảo vệ. Như tôi vừa đề cập, chúng tôi muốn thả tất cả các con tin. Và chúng tôi muốn cải thiện khả năng tiếp cận nhân đạo qua Gaza vào thời điểm mà, như tôi đã nói lúc đầu, nguy cơ suy dinh dưỡng nghiêm trọng và nạn đói một lần nữa lại đáng báo động."

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play