Nhiều người lao động đã từng lo ngại trí tuệ nhân tạo sẽ thay thế công việc của họ. Nhưng giờ đây, một nỗi lo khác đang xuất hiện: nếu không biết sử dụng AI, liệu họ có bị bỏ lại phía sau?
Một nghiên cứu mới của Microsoft cho thấy gần 70% người dùng AI tại Úc cho biết họ lo sợ sẽ tụt hậu trong công việc nếu không sử dụng công nghệ này.
Trong khi đó, hơn 60% nói rằng AI đã giúp họ tạo ra những sản phẩm công việc mà chỉ một năm trước họ chưa thể thực hiện được.
Điều này cho thấy AI không còn là công nghệ của tương lai, mà đang nhanh chóng trở thành một phần của môi trường làm việc hiện nay.
Theo báo cáo Work Trend Index của Microsoft, 63% người dùng AI tại Úc cho biết họ đang tạo ra những kết quả công việc mà một năm trước họ chưa thể làm được.
Ở nhóm người dùng thành thạo nhất, được Microsoft gọi là "Frontier Professionals", tỷ lệ này lên tới 84%.
Bà Sarah Carney, Giám đốc Công nghệ của Microsoft Australia và New Zealand, nhận định:
"Nghiên cứu Chỉ số Xu hướng Làm việc của Microsoft cho thấy người lao động đang nhanh chóng thích ứng với trí tuệ nhân tạo (AI) và tìm ra những cách thức làm việc thông minh và nhanh hơn. Tuy nhiên, tốc độ này thường nhanh hơn so với sự sẵn sàng của các tổ chức. Trên thực tế, 63% người dùng AI tại Úc cho biết họ hiện đang tạo ra những sản phẩm mà họ không thể tạo ra được cách đây một năm."
Những thay đổi này đang diễn ra trong nhiều ngành nghề khác nhau.
Một nhân viên hành chính có thể dùng AI để tóm tắt hàng chục trang tài liệu chỉ trong vài phút.
Một chủ doanh nghiệp nhỏ có thể nhờ AI soạn thảo nội dung quảng cáo hoặc thư gửi khách hàng.
Giáo viên có thể xây dựng kế hoạch bài giảng nhanh hơn. Người làm truyền thông có thể nghiên cứu thông tin và lên ý tưởng hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, báo cáo cũng cho thấy một thực tế đáng chú ý: người lao động đang thay đổi nhanh hơn chính các tổ chức nơi họ làm việc.
Microsoft gọi đây là "nghịch lý chuyển đổi" – khi nhân viên sẵn sàng áp dụng AI nhưng doanh nghiệp lại chưa có chiến lược rõ ràng để hỗ trợ quá trình này.
Chỉ 28% người được khảo sát cho biết lãnh đạo trong tổ chức của họ có sự thống nhất về định hướng AI. Thậm chí chỉ 13% cảm thấy việc đổi mới cách làm việc thực sự được khuyến khích và ghi nhận.
Theo bà Sarah Carney, đây là nguyên nhân dẫn tới khoảng cách ngày càng lớn trong môi trường làm việc.
Điều chúng tôi đang chứng kiến là khoảng cách giữa tốc độ người lao động áp dụng AI và tốc độ các tổ chức thay đổi để thích ứng với điều đó.Sarah Carney, Giám đốc Công nghệ của Microsoft Australia và New Zealand
Bà cho biết thêm rằng hơn một nửa người dùng AI tại Úc cảm thấy an toàn hơn khi tiếp tục làm việc theo cách cũ thay vì thử thay đổi quy trình làm việc, bởi họ không chắc những nỗ lực đổi mới có được ghi nhận hay không.
Trong khi đó, một khoảng cách khác cũng đang hình thành giữa những người biết tận dụng AI và những người chưa có kỹ năng này.
Những người dùng thành thạo thường xuyên thử nghiệm công cụ mới, tìm cách cải tiến quy trình làm việc và tích hợp AI vào công việc hàng ngày. Nhờ vậy, họ có thể hoàn thành công việc nhanh hơn, xử lý nhiều nhiệm vụ hơn và dành nhiều thời gian hơn cho những hoạt động mang tính chiến lược.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng điều đó không có nghĩa AI sẽ thay thế hoàn toàn con người.
Thay vào đó, những kỹ năng mang tính con người có thể sẽ trở nên quan trọng hơn.
Có tới 86% người tham gia khảo sát cho biết họ xem AI là điểm khởi đầu chứ không phải câu trả lời cuối cùng.
Bà Sarah Carney giải thích:
"AI hiện đang giúp con người thực hiện những công việc mà chỉ một năm trước đây thôi đã khó khăn hơn rất nhiều, và khi AI đảm nhận nhiều nhiệm vụ thường nhật hơn, con người có nhiều thời gian hơn để tập trung vào khả năng phán đoán, ra quyết định và những công việc cần đến góc nhìn của con người. Tư duy phản biện và việc kiểm tra kết quả đầu ra của AI ngày càng trở nên quan trọng."
Đối với cộng đồng người Việt tại Úc, đặc biệt là những người đang làm việc trong các ngành văn phòng, giáo dục, kế toán, kinh doanh hoặc dịch vụ, sự thay đổi này có thể mang đến cả cơ hội lẫn thách thức.
Các chuyên gia cho rằng người lao động không nhất thiết phải trở thành chuyên gia công nghệ. Tuy nhiên, việc hiểu cách sử dụng các công cụ AI cơ bản, biết cách đặt câu lệnh hiệu quả và đánh giá độ chính xác của kết quả đang dần trở thành những kỹ năng cần thiết trong nhiều ngành nghề.
Bà Sarah Carney khuyến khích người lao động chủ động học hỏi và bắt đầu từ những bước nhỏ.
"Lời khuyên lớn nhất của tôi là hãy xây dựng các kỹ năng AI thực tế. Điều quan trọng là hãy bắt đầu và tiếp tục học hỏi khi công nghệ không ngừng phát triển."
Trong nhiều năm qua, kỹ năng sử dụng máy tính được xem là yêu cầu căn bản trong hầu hết công việc. Ngày nay, ngày càng có nhiều chuyên gia cho rằng khả năng sử dụng AI có thể đang trở thành kỹ năng thiết yếu tiếp theo.
Và trong khi nhiều người từng đặt câu hỏi liệu AI có thay thế con người hay không, câu hỏi ngày càng được đặt ra nhiều hơn có lẽ là: liệu những người không biết sử dụng AI có nguy cơ bị bỏ lại phía sau?
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
