Ngân hàng trung ương đang tìm cách kéo giảm lạm phát trong bối cảnh nhiều áp lực hiện nay, trong khi thâm hụt ngân sách liên bang lại được cải thiện.
Cán cân ngân sách liên bang đã khả quan hơn dự kiến, với mức thâm hụt thấp hơn so với dự báo ban đầu.
Bộ trưởng Ngân khố Jim Chalmers cho biết mức thâm hụt cơ bản hiện thấp hơn khoảng 6 tỷ đô la so với con số 28,3 tỷ đô la được dự báo hồi tháng Năm.
“Nguồn thu tăng thêm không đến từ hàng hóa cơ bản. Thực tế, lợi nhuận ngành khai khoáng thấp hơn dự kiến. Nguồn thu đó cũng không đến từ người làm công ăn lương. Phần lớn đến từ thu nhập từ quỹ hưu trí và các nhà đầu tư cao hơn so với dự báo của Bộ Ngân khố.”
Ông cho biết điều này giúp chính phủ có vị thế tốt hơn để ứng phó với áp lực lạm phát, vốn vẫn là một thách thức lớn.
“Chúng tôi đang hành động để giải quyết những áp lực và mối quan ngại chính đáng của người dân. Chúng tôi hiểu đây là giai đoạn khó khăn đối với những người vốn đã chịu nhiều áp lực. Chúng tôi biết rằng khi lãi suất tăng, gánh nặng sẽ đè nặng hơn lên những người vay mua nhà, và tác động đó lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế. Nhiệm vụ và trách nhiệm của chúng tôi, mà chúng tôi hoàn toàn chấp nhận, là tiếp tục quản lý ngân sách một cách có trách nhiệm nhất có thể.”
Các thị trường tài chính và giới kinh tế dự đoán RBA sẽ tăng lãi suất lần thứ tư trong năm nay khi kết thúc cuộc họp kéo dài hai ngày vào thứ Ba, ngày 29 tháng 9.
Mức tăng tiêu chuẩn 0,25 điểm phần trăm được dự báo sẽ đưa lãi suất tiền mặt lên 4,6%, mức cao nhất trong vòng năm năm.
Nghị sĩ One Nation Barnaby Joyce cho biết ông không thấy lý do gì để lạc quan về kinh tế, khi áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng.
Ông nói với Channel Seven rằng đảng này có cách tiếp cận rõ ràng để giải quyết vấn đề.
Chúng ta cần quay trở lại với những nguyên tắc cơ bản của kinh tế học, trong đó có điện than và sức chi tiêu.Barnaby Joyce
“Còn về đầu tư năng lượng, khó có dự án nào vượt qua được Snowy Hydro 2.0. Tôi nói thẳng, đây là ‘đứa con’ của Malcolm Turnbull. Dự án sẽ tiêu tốn 42 tỷ đô la. Với số tiền đó, anh có thể nâng cấp toàn bộ các nhà máy điện ở Úc.”
Một áp lực khác đối với ngân sách liên bang và tăng trưởng kinh tế là chính sách di cư.
Phát ngôn nhân Đối lập về Nội vụ, Jonathon Duniam, cho biết Liên đảng đang hoàn tất việc tính toán chi phí cho chính sách di cư của mình và đã làm việc với Văn phòng Ngân sách Quốc hội để hoàn tất công việc này.
Đảng này vẫn chưa công bố chính sách, trong khi One Nation và Công đảng đã đưa ra đề xuất của mình.
Trao đổi với News24 (trước đây là Sky News), ông Duniam cho biết chính sách của Liên đảng sẽ hạn chế số lượng người phụ thuộc đi kèm với người giữ thị thực du học hoặc thị thực tạm trú.
“Chúng tôi cần bảo đảm rằng những người đến đây phải có đóng góp kinh tế thực sự, chứ không chỉ là người đi kèm với ai đó đang có thị thực du học hoặc thị thực tạm trú khác với tư cách người phụ thuộc. Họ cần đến đây để đóng góp cho nền kinh tế.”
Việc bảo đảm số người này thực sự đóng góp cho tăng trưởng đất nước, đặc biệt ở các vùng nông thôn và khu vực đang thiếu hụt kỹ năng lao động, chính là mục tiêu của chính sách này.Jonathan Duniam
Nhìn chung, định hướng cắt giảm di cư được cho là sẽ làm chậm tăng trưởng kinh tế, đồng thời góp phần giảm áp lực lạm phát.
Tuy nhiên, việc tập trung quá mức vào chỉ tiêu di cư ròng từ nước ngoài (Net Overseas Migration - NOM) đã bị nhiều chuyên gia chính sách chỉ trích vì cho rằng đây không phải là thước đo tốt cho một lĩnh vực chính sách phức tạp.
Chỉ số này được tính bằng cách lấy số người đến từ nước ngoài trừ đi số người rời khỏi Úc, và không chỉ bao gồm người nước ngoài có thị thực Úc.
Nó còn tính cả công dân Úc và thường trú nhân quay trở về sau thời gian dài ở nước ngoài, cũng như công dân New Zealand.
Chính phủ liên bang đã thông báo sẽ siết chặt quy định thị thực đối với du học sinh và khách du lịch ba lô, với mục tiêu đưa mức di cư ròng xuống còn 225.000 người vào năm 2028.
Đề xuất của One Nation về việc giới hạn di cư ròng ở mức 130.000 người mỗi năm đã làm dấy lên cảnh báo rằng điều này có thể dẫn tới suy thoái kinh tế.
Ông Chalmers cho rằng chính sách di cư cần được xử lý một cách có trách nhiệm.
“Ai cũng thấy rõ rằng chúng ta đang thiếu hụt lao động trong một số lĩnh vực như xây dựng, ngành chăm sóc và một số ngành mang tính thời vụ. Điều chúng tôi làm được là giảm mức di cư ròng từ nước ngoài xuống gần 50%, và con số này còn có thể giảm thêm. Tuy nhiên, điều quan trọng là bảo đảm cơ cấu người nhập cư phục vụ lợi ích kinh tế quốc gia.”
Một áp lực khác, đồng thời cũng là yếu tố bất định, là các chính sách về AI và ảnh hưởng của chúng đối với việc cải thiện năng suất kinh tế vốn trì trệ của đất nước.
Những tác động này đã được đề cập trong báo cáo Triển vọng Kinh tế 40 năm do Bộ Ngân khố công bố tuần trước, còn gọi là Báo cáo Liên thế hệ (Intergenerational Report - IGR), được phát hành ba năm một lần.
Ông Chalmers cho biết sự biến động khiến việc dự báo chính xác tác động đối với tài chính công trở nên khó khăn, nhưng ông nhận định Úc đang ở vị thế tốt hơn nhiều quốc gia khác.
“Nhiều quốc gia khác đang ở trong tình trạng tồi tệ hơn chúng ta xét về mức nợ và các thiết lập tài khóa tổng thể. Hiện có sự cạnh tranh rất lớn từ các tập đoàn công nghệ quy mô siêu lớn trong việc thu hút vốn đầu tư. Đồng thời còn có hàng loạt bất định được nêu trong Báo cáo Liên thế hệ như quá trình chuyển đổi năng lượng, AI, thay đổi cơ cấu ngành công nghiệp, dân số già hóa và sự phân mảnh địa chính trị."
Bất cứ ai theo dõi thị trường toàn cầu, đặc biệt là thị trường nợ quốc tế, đều hiểu rằng đây là áp lực rất nghiêm trọng khiến chi phí vay mượn tăng lên, và điều đó sẽ được phản ánh trong bản cập nhật ngân sách giữa năm (MYEFO).Jim Charmers
Bộ trưởng Tài chính Katy Gallagher bác bỏ các cáo buộc từ phe đối lập rằng chi tiêu của chính phủ đang góp phần tạo thêm áp lực cho nền kinh tế.
“Nếu nhìn ra thế giới, có thể thấy các nền kinh tế phát triển đều đang đối mặt với thách thức lạm phát. Nhiều ngân hàng trung ương đã phải tăng lãi suất trong tháng qua vì lý do này. Đối với chúng ta, cuộc chiến ở Trung Đông càng sớm kết thúc càng tốt. Nó đang tiếp tục tác động đến lạm phát, đặc biệt thể hiện rõ qua giá xăng dầu. Nhưng chúng tôi vẫn tập trung vào nhiệm vụ cải thiện tình hình ngân sách, và đó là điều chúng tôi đã làm trong mỗi kỳ ngân sách.”
Các số liệu ngân sách mới nhất cũng cho thấy chi tiêu của chính phủ liên bang giảm 1,4 tỷ đô la.
Bà Gallagher cho biết nguyên nhân là chi tiêu thấp hơn dự kiến trong các lĩnh vực như chăm sóc người cao tuổi, Chương trình Trợ cấp Dược phẩm (PBS), chăm sóc trẻ em và một số khoản thanh toán hợp tác quốc gia cho các chương trình của tiểu bang và vùng lãnh thổ.
Tuy nhiên, mức giảm này đã được bù đắp một phần bởi chi tiêu gia tăng cho các dự án đường bộ, đường sắt và các chương trình hỗ trợ pin lưu trữ của chính phủ liên bang.
Truy cập sbs.com.au/vietnamese để cập nhật tin tức, các câu chuyện cộng đồng, và podcast mới nhất.
Nghe SBS Tiếng Việt mọi lúc trên ứng dụng SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play.
Theo dõi SBS Vietnamese trên Facebook, Instagram và YouTube để khám phá thêm.
