Hàng trăm nhà thương thuyết và 21 giờ đàm phán để cố gắng chấm dứt sáu tuần giao tranh đẫm máu.
Và tiến triển rất ít.
"Những gì đã diễn ra trong bốn giờ đàm phán vừa qua cho thấy, về căn bản, người Mỹ không đến để đàm phán thực sự. Thay vào đó, họ tìm cách áp đặt ý chí của mình lên quốc gia Iran, nhưng lần này thông qua kênh đàm phán và bằng ngôn ngữ ngoại giao”, Ebrahim Azizi.
Đó là lời của người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia Iran là Ebrahim Azizi, nói rằng phía Hoa Kỳ đơn giản là không sẵn sàng đàm phán, tại các cuộc đàm phán hòa bình cấp cao ở Islamabad, Pakistan.
Được biết tranh chấp về tham vọng hạt nhân của Iran đã kéo dài hai thập niên, trong khi các tranh chấp về quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc đòi Hoa Kỳ bồi thường cho cuộc tấn công vào Iran, đã khiến các cuộc đàm phán trở nên căng thẳng hơn.
Một viên chức Mỹ cho biết, hai bên đã không đạt được thỏa thuận về các yêu cầu của Mỹ đối với Iran, bao gồm việc nước này ngừng tài trợ cho Hamas, Hezbollah và Houthi, mở cửa hoàn toàn eo biển, chấm dứt mọi hoạt động làm giàu uranium, tháo dỡ các cơ sở làm giàu uranium và giao nộp kho dự trữ uranium đã được tinh luyện cao.
Trong khi ông Azizi nói rằng, lập trường của Iran rất rõ ràng: Mỹ không thể áp đặt điều kiện và Iran sẽ không nhượng bộ.
"Chúng tôi đang đàm phán với các ông trên cơ sở không tin tưởng, và chúng tôi đang theo đuổi lợi ích của người dân Iran: về vấn đề hạt nhân, làm giàu uranium, eo biển Hormuz, lệnh trừng phạt, bồi thường và những thiệt hại mà chúng tôi phải gánh chịu. Khi người Mỹ thấy được quyết tâm như vậy, đương nhiên họ không thể áp đặt yêu cầu của mình, thông qua đàm phán. Họ lùi bước ,như Phó Tổng thống Mỹ, ông (JD) Vance, được cho là đã nói, chúng ta không đạt được gì, chúng ta đang quay trở lại”, Ebrahim Azizi.
Hiện tại, dường như Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thực hiện bước đi tiếp theo, bằng cách cam kết thiết lập lệnh phong tỏa của Hải quân Mỹ, đối với các tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz và tất cả các cảng của Iran.
Lệnh phong tỏa dự kiến sẽ bắt đầu vào nửa đêm thứ Hai, theo giờ miền Đông nước Úc, ngày 14 tháng 3.
Hiện vẫn chưa rõ cơ chế hoạt động của cuộc phong tỏa này, mặc dù ông Trump nói với Fox News rằng, mục tiêu là bảo đảm tất cả các tàu đều có thể đi qua.
“Nó được gọi là: tất cả vào và tất cả ra, sẽ có lúc chúng ta cho tất cả các tàu vào và tất cả ra, nhưng sẽ không phải là một tỷ lệ phần trăm, sẽ không phải là bạn của bạn, như một quốc gia đồng minh hay bạn bè của bạn. Đó là tất cả hoặc không có gì, và điều đó sẽ không còn xa nữa”, Donald Trump.
Ông nói thêm rằng cuộc phong tỏa, nhằm bảo đảm Iran không thể thu lợi hoặc kiểm soát tuyến đường thủy này, sẽ được các quốc gia khác hỗ trợ, mặc dù Thủ tướng Anthony Albanese đã xác nhận rằng, Úc chưa được yêu cầu giúp đỡ.
Trong những tuần gần đây, Cộng hòa Hồi giáo đã chọn lọc những tàu thuộc quốc tịch nào, được phép đi qua.
Phát biểu sau cuộc đàm phán, Iran cho biết eo biển vẫn nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của Iran và mở cửa cho các tàu phi quân sự, nhưng các tàu quân sự tiếp cận sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ bị đối phó một cách nghiêm khắc và dứt khoát.
Việc phong tỏa của Mỹ, có thể gây thêm thiệt hại cho vận tải biển và các cơ sở dầu khí, đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu và gây áp lực tăng giá nhiên liệu toàn cầu.
Tại Úc, một chiến dịch quảng cáo mới đang kêu gọi người lái xe, hạn chế sử dụng nhiên liệu, nhằm củng cố nguồn cung.
Hơn nữa, những lo ngại về việc lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran, có thể sụp đổ đang gia tăng - đặc biệt là khi Israel tiếp tục tấn công Lebanon, với việc Iran đe dọa đáp trả mạnh mẽ.
Tuy nhiên, Israel khẳng định thỏa thuận ngừng bắn hiện tạ,i không áp dụng cho các hoạt động quân sự của họ, nhằm vào Hezbollah do Iran hậu thuẫn.
Thăm các binh sĩ đã tiến quân vào miền nam Lebanon, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng, cuộc chiến ở Lebanon sẽ tiếp tục.
"Chúng ta đã làm được những việc to lớn, đạt được những thành tựu vượt bậc, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm và chúng ta đang làm điều đó. Một trong những điều chúng ta thấy ở đây, là về căn bản chúng ta đã thay đổi bộ mặt của Trung Đông. Kẻ thù của chúng ta – Iran và trục ma quỷ – đến để tiêu diệt chúng ta và giờ đây chúng chỉ đang chiến đấu để tồn tại”, .Benjamin Netanyahu
Tuy nhiên, ông Netanyahu đã đồng ý tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp với Lebanon lần đầu tiên sau 30 năm, dự kiến diễn ra vào thứ Ba tại Washington.
Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam cho biết, ông đang nỗ lực để ngăn chặn cuộc chiến Israel-Hezbollah và bảo đảm việc rút quân của Israel.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực để chấm dứt cuộc chiến này, bảo đảm Israel rút khỏi tất cả các vùng đất của chúng tôi, trả tự do cho tất cả tù nhân, xây dựng lại các làng mạc và thị trấn bị phá hủy, và bảo đảm sự trở về an toàn cho những người di tản”, Nawaf Salam.
Bộ Y tế Lebanon cho biết tổng số người chết trong chiến tranh đã tăng lên 2.055, trong khi Tổ chức Y tế Pháp lý Iran cho biết đến nay đã có 3.375 người ở Iran thiệt mạng trong cuộc chiến.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
