Gần ba thập niên sau báo cáo mang tính bước ngoặt "Bringing Them Home" về ‘Thế hệ bị đánh cắp’, chính phủ mới chỉ thực hiện sáu phần trăm các khuyến nghị. Nhân ‘Ngày Xin lỗi Quốc gia’ 26 tháng 5, các nhà hoạt động đang kêu gọi chính phủ hành động, để hỗ trợ tốt hơn cho những người sống sót và gia đình của họ.
Năm 1997, báo cáo mang tính bước ngoặt "Đưa họ về nhà" về Thế hệ bị đánh cắp, đã được công bố.
Gần ba thập niên trôi qua, chỉ có 6 phần trăm trong số 83 khuyến nghị của báo cáo, được thực hiện.
Ngày 26 tháng 5 là Ngày Xin lỗi Quốc gia, để tưởng nhớ và tôn vinh những đứa trẻ bản địa bị cưỡng bức, tách khỏi gia đình từ năm 1910 đến năm 1970.
Bà Shannan Dodson, một phụ nữ Yawuru, là Giám đốc điều hành của Quỹ Hàn Gắn.
"Đây là ngày duy nhất trong năm, mà quốc gia này lại được yêu cầu, đối mặt với một sự thật đơn giản, nhưng tàn khốc, đó là các chính phủ ở đất nước này, đã lấy đi những đứa trẻ sơ sinh và trẻ em của chúng ta khỏi gia đình, cộng đồng, văn hóa và đất nước của chúng, rằng họ đã làm điều này qua nhiều thế hệ, và họ đã làm điều này một cách có chủ đích. Đây không phải là lịch sử. Những người đã sống qua những chính sách này, là các cô, các chú, cha mẹ, ông bà, anh chị em họ của chúng ta. Họ đang ngồi cạnh bạn”, Shannan Dodson.
Bà nói rằng sau ngần ấy năm, không còn lý do gì để không hành động nữa.
"29 năm trước, báo cáo Bring Them Home đã đưa những sự thật đó vào quốc hội. Những người sống sót ngồi trước những người xa lạ và làm một trong những điều khó khăn nhất, mà một người có thể làm. Họ đã khơi lại những vết thương sâu kín nhất của mình, thường là lần đầu tiên tin rằng, bằng cách đưa nỗi đau của họ ra trước công chúng, đất nước này sẽ thay đổi. Báo cáo sau đó đã đưa ra 83 khuyến nghị. Đó không chỉ là một danh sách, mà là một lộ trình để hàn gắn, để mang lại công lý, để bồi thường, một loạt các bước cụ thể để nói rằng, đây là cách chúng ta bắt đầu sửa chữa điều này”, Shannan Dodson.
Trở lại năm 2008, Thủ tướng lúc bấy giờ Kevin Rudd đã chính thức xin lỗi Thế hệ bị đánh cắp.
"Với tư cách là Thủ tướng Úc, tôi xin lỗi. Thay mặt chính phủ Úc, tôi xin lỗi. Thay mặt Quốc hội Úc, tôi xin lỗi, và tôi xin gửi lời xin lỗi này mà không kèm theo bất kỳ điều kiện nào”, Kevin Rudd.
Nhưng, khi kỷ niệm 30 năm báo cáo sắp đến và chỉ có 5 trong số các khuyến nghị được thực hiện, những người ủng hộ cho rằng chỉ nói lời xin lỗi, mà không hành động là chưa đủ.
Nhân Ngày Xin Lỗi Quốc Gia này, Tổ chức Healing Foundation đã đưa ra một kế hoạch hành động 2 năm cho chính phủ liên bang, kêu gọi các nhà lãnh đạo thực hiện lời xin lỗi của mình.
Shannan Dodson cho biết, kế hoạch này là một công cụ thiết thực, để chính phủ thúc đẩy sự hàn gắn và công lý.
"Thật đáng buồn, khi việc không thực hiện điều này trong hơn 30 năm, cả một thế hệ, đã khiến chúng ta chứng kiến một thế hệ khác phải chịu đựng tổn thương, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Và một số điều chúng ta thấy, trong cộng đồng là triệu chứng của tổn thương đó. Chúng ta thực sự cần giải quyết vấn đề này một cách có hệ thống và toàn diện, nghiên cứu đã chỉ ra rằng chưa có cách tiếp cận nào như vậy”, Shannan Dodson.
Theo các chương trình khác nhau của các tiểu bang và vùng lãnh thổ, những người sống sót của Thế hệ Bị Đánh cắp, đã được tiếp cận với khoản thanh toán tài chính một lần, trị giá 100.000 đô la.
Tuy nhiên Queensland vẫn là tiểu bang duy nhất ở Úc, không cung cấp bất kỳ khoản bồi thường nào.
Nhân Ngày Xin Lỗi Quốc Gia này, Chính phủ Liên bang đã công bố khoản tài trợ bổ sung 2,6 triệu đô la, để hỗ trợ những người sống sót của Thế hệ Bị Đánh cắp.
Nhưng Thượng nghị sĩ Lidia Thorpe, một phụ nữ thuộc các bộ tộc Gunnai, Gunditjmara và Djab Wurrung, cho rằng việc khắc phục hậu quả, không chỉ đơn thuần là vấn đề tài chính.
"Xin lỗi có nghĩa là, bạn sẽ không làm điều đó nữa, nhưng bạn biết gì chứ? Chúng ta có 24.000 trẻ em thổ dân và người dân đảo Torres, đang được chăm sóc ngoài gia đình vào năm 2026. Điều đó vẫn đang xảy ra. Nó vẫn là hiện thực, và những đứa trẻ vẫn đang bị giật khỏi vòng tay mẹ”, Lidia Thorpe.
Tổ chức Healing Foundation cho biết, những người sống sót chiếm tỷ lệ cao hơn, trong số những người Úc lớn tuổi có sức khỏe kém hơn và thu nhập thấp hơn.
Bà Dodson nói rằng, với việc nhiều người sống sót đang bước vào tuổi già, việc thực hiện các khuyến nghị đang trở nên cấp bách.
"Hầu hết những người sống sót hiện nay, đều đủ điều kiện được chăm sóc người cao tuổi, và chúng ta vẫn cần một cách tiếp cận tốt hơn, thấu hiểu chấn thương và an toàn về văn hóa cho những người sống sót, đặc biệt là ví dụ như họ được trợ cấp hoàn toàn các khoản đồng chi trả, để họ không phải tự bỏ tiền túi cho các chi phí hỗ trợ, họ khi về già một cách đàng hoàng tại nhà”, Shannan Dodson.
Trong khi đó Scrymgour là dân biểu liên bang, đại diện cho khu vực bầu cử Lingiari, ở Lãnh thổ Bắc Úc.
Cha của bà đã bị cưỡng bức đưa đi khỏi gia đình, khi còn nhỏ ở miền Trung nước Úc.
Bà nói rằng, tất cả các thành viên của Thế hệ bị đánh cắp, nên được hỗ trợ thêm để bảo đảm hành trình chăm sóc người cao tuổi của họ, không gây thêm tổn thương.
"Có đề nghị rằng, sẽ có một Khoản Tiếp cận và Ưu tiên cho Thế hệ Bị Đánh cắp và một quy trình leo thang chính thức cho những người sống sót, các khiếu nại về chăm sóc người cao tuổi, sự chậm trễ và các thắc mắc, cùng các tổ chức Thế hệ Bị Đánh cắp sẽ được cung cấp thêm kinh phí chuyên dụng, trong bốn năm để hỗ trợ những người sống sót còn lại của chúng ta, trong việc điều hướng hành trình chăm sóc người cao tuổi của họ”, Scrymgour.
Shannan Dodson nói rằng, bà hy vọng đến năm tới sẽ có những tiến bộ thực sự.
"Lời xin lỗi thể hiện lòng thương cảm, nhưng hành động tạo ra công lý. Hy vọng của tôi là khi chúng ta tụ họp lại vào năm tới nhân kỷ niệm 30 năm, chúng ta sẽ không chỉ đánh dấu một ngày khác. Chúng ta sẽ có thể chỉ ra những thay đổi thực sự cho mỗi người sống sót và gia đình có mặt ở đây hôm nay. Chúng tôi nhìn thấy các bạn, chúng tôi lắng nghe các bạn”, Shannan Dodson.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
