Cộng đồng người dân đảo Biển Nam Úc đã cùng nhau kỷ niệm 30 năm ngày công nhận của Khối thịnh vượng chung. Mặc dù được công nhận, cộng đồng người dân đảo Biển Nam Úc vẫn đang gặp bất lợi về mặt xã hội và kinh tế.
Một cộng đồng đoàn kết thông qua văn hóa và nghệ thuật.
Người dân đảo Biển Nam Úc (Australian South Sea Islander) đã tổ chức kỷ niệm 30 năm kể từ khi chính phủ Úc công nhận họ là một nhóm văn hóa riêng biệt vào năm 1994.
Chủ tịch của tổ chức tại Port Jackson, bà Emelda Davis cho biết.
“Sugar Fest, văn hóa đại dương, lịch sử và âm nhạc là sáng kiến ra đời thông qua sự hợp tác với thành phố Sydney vào năm 2019, và chúng tôi đã xây dựng những bước đi đầu tiên. Tôi đoán là sẽ chuyển sang các tổ chức hoặc cơ quan quốc gia như Vườn bách thảo để giúp đỡ, chia sẻ văn hóa vì đó là lịch sử chung và gắn kết con cháu chúng ta lại với nhau, đồng thời kết nối với các gia đình người Bản địa và đảo Thái Bình Dương cũng như các cộng đồng rộng lớn hơn."
Người dân đảo Biển Nam Úc là hậu duệ của người dân đảo Thái Bình Dương bị bắt cóc và buộc phải làm việc trong ngành mía đường ở Úc, một hoạt động được gọi là blackbirding.
Bà Davis cho biết ngày kỷ niệm này luôn mang tính cá nhân sâu sắc đối với bà.
"Di sản cá nhân được thừa hưởng từ cha mẹ hoặc tổ tiên của tôi đã bị đánh cắp. Ông tôi, cha của mẹ tôi, mới 12 tuổi. Tôi không biết gia đình mở rộng của mình ở Vanuatu. Vì vậy, trong quá trình giáo dục và làm việc với cộng đồng, bạn sẽ thấy những thứ như dự án Yumi Olgeta giúp gắn kết mọi người lại với nhau. Chúng tôi đang dệt hoặc thêu và kể những câu chuyện, chúng tôi đang mang nó đến các tổ chức khác nhau và tôi đoán là các trung tâm cộng đồng đang mang đến cho mọi người cảm giác được gắn kết."
Chiếc mền được làm bởi nghệ sĩ người Úc Helen Fraser, người đã tham gia một dự án quốc tế vào năm 2017, dẫn cô đến với việc nghiên cứu lịch sử buôn bán nô lệ của Úc.
Sáng kiến này có tên là Yumi Olgeta, có nghĩa là 'bạn và tôi cùng nhau', đánh dấu sự hợp tác với Vanuatu và cộng đồng Úc nói chung.
Cô Fraser giải thích ý nghĩa của chi tiết dệt trên chiếc mền này.
“Chúng tôi có vỏ ốc xà cừ là họa tiết đầu tiên được các bô lão lựa chọn. Với sự hợp tác của cộng đồng Đảo Nam Hải nói chung, họ đã chọn vỏ ốc xà cừ vì nó thực sự tượng trưng cho các Đảo Thái Bình Dương giúp đưa cộng đồng lại gần nhau hơn. Xung quanh đó, chúng tôi có các tuyến đường thương mại, đó là những mũi khâu ra khỏi vỏ ốc. Đó là một trong những họa tiết trên chiếc mền.”
Bà Vonda Malone, một thành viên của Ủy ban điều tra sự thật và chữa lành của Chính quyền Queensland, cũng đã tham dự sự kiện này.
Cuộc điều tra bắt đầu vào tháng 8 tại Brisbane và là một phần của Đạo luật Con đường đến Hiệp ước của chính quyền tiểu bang, được quốc hội thông qua với sự ủng hộ của lưỡng đảng vào năm 2023 và sẽ có hiệu lực trong ba năm.
Bà cho biết điều quan trọng là phải giải quyết vấn đề lịch sử của Úc, ngay cả khi điều đó rất khó khăn.
“Thông qua các cuộc thảo luận mà chúng tôi đã có cho đến nay và các hoạt động giao lưu với các thành viên cộng đồng, lịch sử này đã được đưa ra ánh sáng. Và vì tôi đã bắt đầu hành trình của riêng mình cùng gia đình, nên điều này thực sự khiến tôi yên tâm rằng điều này cần phải được tiến hành. Lịch sử đó cần phải là một phần của lịch sử Queensland nói riêng để các thế hệ tiếp theo biết đến."
Lễ kỷ niệm diễn ra sau khi Vua Charles phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh các quốc gia Khối thịnh vượng chung ở Samoa rằng quá khứ không thể thay đổi liên quan đến nạn buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương.
Phát biểu tại cùng hội nghị thượng đỉnh CHOGM, Thủ tướng Anthony Albanese thừa nhận tổn thương do nạn buôn bán nô lệ da đen gây ra.
Chính phủ Úc đã thừa nhận nạn buôn bán nô lệ da đen bị bắt cóc (blackbirding) trong nhiều thập kỷ nay. Ông Paul Keating năm 1994 đã nói rằng blackbirding đại diện cho một chương đáng tiếc trong lịch sử Úc, và đúng là như vậy. Điều mà chính phủ của tôi tập trung vào rất nhiều là làm thế nào để chúng ta thu hẹp khoảng cách, làm thế nào để chúng ta tạo ra sự khác biệt?Thủ tướng Úc Anthony Albanese
Tuy nhiên, Nhà vua đã không đề cập đến việc bồi thường tài chính mà một số nhà lãnh đạo tại sự kiện này đã thúc đẩy.
Bà Malone cho biết điều đó thật đáng thất vọng.
“Đó là sự khởi đầu của một cuộc đàm luận. Tôi hiểu rằng tất cả chúng ta đều đang đi đến thống nhất về việc nói sự thật, đặc biệt là ở Queensland và các khu vực khác của Victoria. Đúng vậy, đó là sự thật và nó cần được dẫn dắt bởi người Bản địa, người dân Các Quốc gia Đầu tiên để tham gia và thực hiện điều đó một cách tôn trọng."
Nhưng bất chấp quá khứ - người dân đảo Biển Nam Úc vẫn kiên trì nỗ lực thay đổi và ăn mừng những thành quả đã đạt được.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
