Cảnh sát có nhiều quyền hạn nghiệp vụ được pháp luật quy định, bao gồm đặt câu hỏi, yêu cầu giải tán và khám xét. Dưới đây là những điều bạn cần biết về các quyền và nghĩa vụ căn bản của bản thân khi tiếp xúc với cảnh sát.
Key Points
- Quyền hạn của cảnh sát có thể khác nhau giữa các tiểu bang và vùng lãnh thổ.
- Không tuân thủ việc kiểm tra nồng độ cồn trong hơi thở là một hành vi phạm tội.
- Bạn có thể bị yêu cầu cung cấp thông tin nhận dạng theo quy định của pháp luật, nhưng vẫn có quyền lựa chọn không trả lời thêm các câu hỏi khác.
- Hãy tìm tư vấn pháp lý nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào về việc tiếp xúc với cảnh sát.
Bạn có biết các quyền căn bản của bản thân nếu bị cảnh sát dừng xe ở Úc không?
Theo Samantha Lee, trợ lý luật sư chính tại Trung tâm Pháp lý Redfern, nhiều người, dù sinh ra ở Úc hay mới đến nước này, đều không biết về giới hạn quyền hạn của cảnh sát.
Cảnh sát có thể sử dụng vũ lực đối với tôi trong những trường hợp nào?
Một quan niệm sai lầm phổ biến về quyền hạn của cảnh sát liên quan đến việc sử dụng vũ lực.
“Điều quan trọng là mọi người cần biết rằng chỉ vì họ là cảnh sát, không có nghĩa là họ có quyền sử dụng vũ lực.”
Họ có thể sử dụng vũ lực trong một số trường hợp nhất định, nhưng chỉ khi điều đó thực sự cần thiết trong hoàn cảnh đó.Samantha Lee
Việc sử dụng vũ lực “hợp lý” như biện pháp cuối cùng phải tương xứng; không được vượt quá mức cần thiết.
Có những luật tương tự trên khắp cả nước về thời điểm cảnh sát được phép sử dụng vũ lực một cách hợp pháp.
Tuy nhiên, mỗi khu vực pháp lý ở Úc đều có luật riêng quy định về quyền hạn của cảnh sát.
“Vì vậy, bạn cần kiểm tra luật của tiểu bang và vùng lãnh thổ nơi bạn sinh sống.”
Tôi có những quyền và nghĩa vụ căn bản nào khi bị cảnh sát tiếp cận?
Mặc dù trong một số trường hợp, luật pháp yêu cầu bạn cung cấp thông tin nhận dạng, nhưng không có quy định chung nào về việc phải mang theo giấy tờ tùy thân ở Úc.
Tuy nhiên, bạn phải mang theo bằng lái xe hợp lệ khi lái xe.
Nếu cảnh sát hỏi tên và địa chỉ của bạn, họ cần cho bạn biết lý do dừng xe và yêu cầu giấy tờ tùy thân.
Trong bất kỳ cuộc tiếp xúc nào với cảnh sát, bà Lee cho rằng nên yêu cầu viên cảnh sát bật camera đeo trên người.
“Và khi đoạn phim được bật lên, hãy hỏi họ lý do tại sao bạn bị chặn lại.”
Klaire Coles, giám đốc thực hành pháp lý tại Trung tâm Pháp lý Caxton ở Brisbane, giải thích rằng, mặc dù có những trường hợp ngoại lệ, nhưng nhìn chung bạn không có nghĩa vụ pháp lý phải trả lời thêm bất kỳ câu hỏi nào ngoài việc xác minh danh tính.
“Mọi người nên luôn hợp tác hết mức có thể, họ có thể lịch sự và tuân thủ những gì được yêu cầu, nhưng cũng không nên cung cấp nhiều thông tin hơn mức cảnh sát cần để thực hiện nhiệm vụ của mình.”
"Họ có quyền giữ im lặng và không nói bất cứ điều gì có thể khiến họ phạm tội hình sự", bà Coles nói.
Lệnh di dời là gì?
Cảnh sát có thể ban hành chỉ thị pháp lý ngay tại chỗ, yêu cầu bạn rời khỏi không gian công cộng và tránh xa trong một thời gian giới hạn, thường là tối đa 24 giờ.
Luật pháp ở mỗi khu vực pháp lý đều quy định rõ các lý do cho phép cảnh sát thực hiện quyền yêu cầu di dời.
Các lý do đó bao gồm trường hợp họ có lý do chính đáng để tin rằng bạn đang cản trở giao thông, quấy rối người khác hoặc tạo ra nguy cơ mất an toàn.
Bạn có quyền hỏi lý do tại sao cảnh sát ban hành lệnh di dời.
“Nếu bạn được yêu cầu rời khỏi một địa điểm hoặc di chuyển khỏi một khu vực, việc hiểu lý do, thời gian, nơi bạn phải đến và những gì cảnh sát yêu cầu bạn làm là rất quan trọng,” bà Coles nói.
Cảnh sát có thể yêu cầu tôi xuất trình giấy tờ tùy thân khi nào?
Cảnh sát cần có lý do chính đáng để yêu cầu xem giấy tờ tùy thân của bạn trong những trường hợp được quy định trong luật pháp của tiểu bang và vùng lãnh thổ.
Marlene Dixon, giám đốc thực hành pháp lý tại Inner Melbourne Community Legal, nêu ra các tình huống chính:
- Nếu cảnh sát tin rằng ai đó đã phạm tội hoặc sắp phạm tội
- Nếu ai đó đang lái xe hơi, thuyền hoặc phương tiện khác
- Nếu họ đang ở trên phương tiện giao thông công cộng
- Ở nơi phục vụ đồ uống có cồn
- Nếu cảnh sát tin rằng họ có thông tin có thể giúp điều tra một tội phạm nghiêm trọng
Trên khắp nước Úc, các tài xế bắt buộc phải tấp vào lề nếu cảnh sát bật còi hoặc có kiểm tra nồng độ cồn ngẫu nhiên bên đường.
Cảnh sát có quyền hạn rộng khi dừng phương tiện và yêu cầu người lái xe thực hiện kiểm tra nồng độ cồn.
Bạn cần phải thực hiện kiểm tra nồng độ cồn trong hơi thở. Nếu không, bạn có thể bị buộc tội.Marlene Dixon
Tôi có được phép quay phim cảnh sát không?
Việc quay phim tương tác giữa cảnh sát và người dân ở nơi công cộng được cho phép trên khắp nước Úc, miễn là người quay phim không gây cản trở cho các sĩ quan.
“Mọi người có thể quay phim cảnh sát, nhưng họ chỉ cần bảo đảm rằng việc đó được thực hiện từ xa và một cách tôn trọng, sao cho không thực sự cản trở cảnh sát trong khi làm nhiệm vụ,” bà Dixon nói.
Cảnh sát không thể tịch thu thiết bị ghi âm của một người chỉ vì người đó đang quay phim họ.
“Nếu muốn thu giữ thiết bị, họ phải thực hiện thông qua các thủ tục chính thức.”
Nếu tôi lo ngại về một cuộc tiếp xúc với cảnh sát thì sao?
Cảnh sát có trách nhiệm tuân thủ luật pháp và các thủ tục.
“Nếu bạn cho rằng cảnh sát đã hành động trái pháp luật, thô lỗ hoặc có lời lẽ phân biệt chủng tộc, bạn nên ghi lại ngay lập tức những gì đã xảy ra,” bà Lee từ Trung tâm Pháp lý Redfern cho biết.
Bạn cũng nên:
- Giữ lại đoạn phim nếu bạn đã quay lại cuộc tương tác
- Lấy giấy chứng nhận của bác sĩ và ảnh nếu bạn bị thương
- Tìm kiếm tư vấn pháp lý.
* Thông tin này mang tính chất tham khảo và không bao gồm tất cả các trường hợp có thể xảy ra cũng như các luật khác nhau giữa các khu vực pháp lý. Bạn nên tìm kiếm tư vấn pháp lý để có thông tin cụ thể phù hợp với tình huống của bạn.
Hãy đăng ký hoặc theo dõi podcast Tìm hiểu nước Úc (Australia Explained) để nhận thêm nhiều thông tin và lời khuyên hữu ích về việc ổn định cuộc sống mới tại Úc.
Nếu bạn có câu hỏi hoặc ý tưởng chủ đề nào, hãy email australiaexplained@sbs.com.au
